۱۴۰۰ آبان ۱۶, یکشنبه

نگاهی به دیپلماسی مقاومت ایران در آینهٔ منافع ملی (۲)

 


رفتن یا نرفتن به عراق [دیپلماسی صلح = منافع ملی یا ضد ملی؟]

گفتیم که با دسترس بودن صلح از خرداد ۱۳۶۱ به بعد، دیگر عراق طرف جنگ‌طلب نبود. از آن پس باید تمام تکاپوی سیاسی و دیپلماتیک را بر شکست سیاست جنگ‌طلبی و کشورگشایی خمینی با شاخص تأمین منافع ملی ایران متمرکز نمود. شورای ملی مقاومت ایران اولین قدم را برداشت: امضای طرح صلح با عراق در اسفند ۱۳۶۱. مفهوم این طرح این بود که با به‌رسمیت شناختن تمامیت ارضی ایران توسط عراق و اصرار بر صلح، از آن پس رابطهٔ بین شورای ملی مقاومت و مجاهدین با دولت وقت عراق، یک رابطه بر اساس منافع متقابل بین دو دولت است.

سیاست صلح را نباید فقط یک طرح بر روی کاغذ قلمداد نمود و به آن رضایت داد، بلکه باید به یک راه‌حل عملی و سیاست راهبردی در مقابل جنگی که دیگر ضدمیهنی و توسعه‌گرایانه شده بود، بالغ می‌شد. یادآوری می‌شود که از خرداد ۱۳۶۱ به بعد در سطح منطقه‌یی و بین‌المللی هم همهٔ مواضع بر پایان دادن به جنگ و انعقاد قرارداد صلح تأکید داشتند.

مجاهدین با پشتوانه‌ٔ مشروع طرح صلح و با هدف شکست دادن سیاست خائنانهٔ جنگ‌طلبی خمینی، به عراق رفتند و اولین قدم را با تشکیل «ارتش آزادیبخش ملی ایران» برداشتند.

تأملی پیرامون درس‌آموزیهای روزگار

بنابراین تبلیغات شوونیستی مبنی بر ستون پنجم یا دنبالهٔ عراق قلمداد نمودن مجاهدین، گذشته از آبشخور آن در تبلیغات نظام آخوندی که سیاست و دیپلماسی صلح مجاهدین، پادزهر دجالیت مذهبی کردن جنگ خمینی شده بود، هم‌سویی با نظام ملایان و تأیید ضمنیِ جنگ‌طلبی و توسعه‌طلبی می‌باشد.

از طرفه‌های قابل تأمل در دنیای سیاست، باید اشاره کرد که پس از تن‌دادن خمینی به قطعنامهٔ ۵۹۸ سازمان ملل و پذیرش آتش‌بس در تیر ۱۳۶۷، تبلیغات و ادبیات رسمیِ نظام آخوندی از «صدام تکریتی» و «حکومت بعثی ـ صهیونیستی» به «دولت کشور برادر عراق» تغییر کرد! پس می‌شد در خرداد ۶۱ هم به این نقطه و ادبیات رسید و اگر دیگرانی خیلی زودتر دریافتند و رسیدند، بسا هوشیارتر و مسؤل‌تر در قبال منافع ملی ایران بودند.

در نهایت همین سیاست قاطع، خمینی را برخلاف نعره‌های «جنگ جنگ تا رفع فتنه از عالم»، دچار وحشت کرد. او پی برد که دامنه و عمق ضربات ارتش آزادیبخش ملی [همان بازوی نظامی سیاست صلح] در استمرار خود، به بنیادهای استراتژی کشورگشاییِ او رسیده است. این تحول مهم ـ یعنی ضربات پیاپی به استراتژی جنگ‌طلبی خمینی ــ بود که او پس از صدها هزار کشته و مجروح و میلیاردها دلار خسارت طرفین پس از خرداد ۱۳۶۱، به آتش‌بس تن داد و زهری را که سیاست صلح مجاهدین به او تحمیل نمود، سرکشید.

مشاهده می‌شود که سیاست و دیپلماسیِ صلح مجاهدین و قراردادشان با دولت وقت عراق، همان ادامهٔ سیاست و دیپلماسیِ ضد بنیادگرایی مذهبی در دوران معروف به فاز سیاسی [۱۳۵۸ تا خرداد ۱۳۶۰] و تعیین دو جبهه پس از تعیین‌تکلیف تقدم لیبرال یا ارتجاع بوده است. جنگی که اساس آغاز آن صدور ارتجاع آخوندی از طریق توسعه‌طلبی و کشورگشایی ـ آن هم به خدمت گرفتنش برای سرپوش گذاردن بر ضرورت آزادی و دموکراسی ـ بوده است، جز با قرارداد صلح و ارتش آزادیبخش ملی نمی‌شد جنایت‌پیشگی و خسارات نجومی آن را علیه منافع ملی ایران گل گرفت و این غیرممکن بود.

تقدیر تاریخی از یک هوشیاری ملی و میهنی و یک ای کاش...

حالا در این زمان، بسیاری پشت پرده‌های آن جنگ ضدمیهنی ـ حتی از جانب دست‌اندرکاران آن در درون نظام ملایان ـ برملا شده است. در بیرون نظام آخوندی هم تحقیقات و تأمل‌ها صورت گرفته و مشخص شده است که این جنگ اجتناب‌پذیر بود و خمینی سبب‌ساز اول و آخر و نخستین جنایت‌کار آن بوده است.

بنابراین تحولات بیش از سه دهه پس از پایان آن جنگ، گواهی داده‌اند که سیاست ضد جنگ و صدور ارتجاع و به‌طور خاص دیپلماسی صلح شورای ملی مقاومت و مجاهدین و قرارداد صلح‌شان را باید هوشیاری ملی و میهنی در راستای پاسخ به منافع ملی ایران دانست. ای کاش در آن زمان این هوشیاری ملی و میهنی را وسعتی بسا بیش از یک ائتلاف و نیرو در ایران و جهان می‌بود تا شاید صدها هزار جان و استعداد و زندگی و خانمان گرامی و میلیاردها سرمایه و دارایی ایران، قربانی مطامع ضدبشری خمینی و هم‌سویان و ملازمان سیاسی و حکومتی‌اش نمی‌شد!

تحول روابط دیپلماتیک با سقوط شوروی و ظهور جهان تک‌قطبی

در دنیای ما از سده‌های پیشین تاکنون، وحدت و تضاد دولتها، کشورها و نیروها بر اساس منافع مشترک صورت می‌گرفته است. هنوز هم همین معیار، جهان سیاست را معنا می‌کند.

دنیا تا قبل از جنگ جهانی اول، در سیطرهٔ چهار امپراتوری بزرگ بود. با سقوط آن چهار امپراتوری، پیروز بیرون آمده از آن دوران آمریکا شد. جغرافیای سیاسی جهان تغییر کرد. هم‌زمان با جنگ جهانی اول ـ که سقوط امپراتوری تزار هم در آن رخ داد ـ انقلاب اجتماعیِ اکتبر ۱۹۱۷رخ داد. روسیهٔ تزاری به «اتحاد جماهیر سوسیالیستی شوروی» تحول یافت. این دگرگونی در روند پیشرفت سیاسی و نظامیِ خود، به قطبی مقابل قطب سرمایه‌داری با رهبری آمریکا قرار گرفت. از آن پس منافع سیاسی، اقتصادی و نظامی جهان بین این دو قطب در چالش یا توازن بود. معنی‌اش این بود که تعادل‌قوای سیاسی دنیا با منافع هر یک از این دو قطب، بالا و پایین یا تراز می‌شد. دنیای ما از دههٔ ۱۹۲۰ تا دههٔ ۱۹۹۰میلادی تقریباً بین این دو قطب با منظومهٔ اقمارشان تقسیم شده بود.

پرسش این است که با شکل‌گیری این دو قطب جهانی، چه تحولی در روابط دیپلماتیک کشورها و گروه‌های سیاسی مستقل رخ داد؟

نخستین پاسخ این است که این کشورها و گروهها در میان این دو قطب جهانی، دست بازتری برای فعالیت، معرفی و شناساندن خود، آموزش و فرهنگ‌سازی و دفاع از منافع سیاسی و استراتژیکشان داشتند. گذاری تجربی به دهه‌های ۶۰ تا ۹۰میلادی، گویای این واقعیت است.

دومین پاسخ را می‌توان از جهت معکوس بررسی کرد. وقتی یک قطب سیاسی و نظامی تمام جهان را به‌سمت منافع خود سوق می‌دهد، پیروزی و شکست انقلاب‌ها و دولتها را مشروط به تأمین منافع خود می‌کند. در چنین دنیایی، دولتها و گروه‌های مستقل یا بیرون از دایرهٔ منافع صاحبان جهان تک‌قطبی، دچار محدودیت‌های شدید سیاسی، چالشهای زیستی و حقوقی، سانسور اطلاعاتی و گاه گرفتار بن‌بست فعالیت در چنین فضای اکسیدکنندهٔ آرمان‌خواهی و آزادیخواهی می‌گردند. گذار تجربی از پایان دههٔ ۹۰میلادی تاکنون، هم گویای این واقعیت است و هم گواه شاهکار گروه‌هایی است که توانسته‌اند در چنین دنیای اکسیدکنندهٔ آرمان‌خواهی و آزادیخواهی، افول ارزش‌های انسانی و سقوط اخلاقی، کماکان بر همان اصالتها و آرمانها بایستند و این مسیر را با تمام رنج‌های همه‌جانبه‌اش بپیمایند، بن‌بست‌شکنی کنند و تا هم‌اکنون ادامه دهند.

دیوارهای بلند و قطور راهبرد دیپلماسی مستقل در دنیای جدید

با سقوط شوروی و فروپاشی اقمار آن در آسیا، اروپا، آفریقا و آمریکای لاتین، جغرافیای سیاسی دنیا به نفع سرمایه‌داری جهانی تغییر کرد. چند کشور مثل روسیه، چین، کره شمالی، ونزوئلا و کوبا در بیرون از این قطب، منافع مشترکی را در مقابل جغرافیای سیاسی جدید دنبال کردند. نظام آخوندی که تنها با دو پای «صدور انقلاب» و «سرکوب داخلی» می‌تواند حیات خود را ادامه دهد، به پشتیبانی این چند کشور از نظر دیپلماتیک و سیاسی تکیه کرد. این چند کشور هم به‌خاطر منافع مشترک‌شان در مقابل آمریکا و اروپا، چشم‌شان را به هر گونه جنایت و نقض حقوق‌بشر و دخالت نظام ملایان در کشورهای دیگر بستند. این چند کشور از دههٔ ۹۰میلادی تاکنون به ۶۶ قطعنامهٔ محکومیت نقض حقوق‌بشر در ایران ملایان رأی منفی داده و از دخالت‌ها و جنایات منطقه‌یی این رژیم در سوریه، لبنان، عراق، یمن و فلسطین حمایت کرده‌اند.

از طرف دیگر آمریکا و اروپا به‌خاطر منافع کلان اقتصادی‌شان، سیاست مماشات با ملایان حاکم بر ایران را پیشه کردند و تجارت را جایگزین سیاست متعارف نمودند. اینان هم با وجود رأی مثبت دادن به محکومیت‌های جهانی ملایان، اما چشم‌شان را به سریال نقض حقوق‌بشر، اعدام‌ها، قتل‌عام‌ها و دخالت‌های منطقه‌یی نظام ملایان می‌بستند تا رونق بازار نفت و دلار و یورو در توازن و تبادل با ملایان باقی بماند!

نسبت مستقیم قانونمندی‌های جهان تک‌قطبی با سطح شعور سیاسی

ملاحظه می‌شود که هر نیروی مستقل مثل شورای ملی مقاومت و مجاهدین خلق با چه دیوارهای بلند و قطور برای راهبرد دیپلماسی به‌مثابه راه رساندن صدای ایران و دفاع از منافع ملی ایران در اروپا و آمریکا مواجه شدند.

هوشیاری ملی یا سیاست ظریف در این تشخیص است که در روبه‌رو شدن با چنین دیواری، منافع ملی ایران شامل آزادی و دموکراسی و برابری و حقوق‌بشر را در بیرون از دولتهای اروپا و آمریکا، با افشاگری و روشنگری در میان وجدانهای بیدار بشری پیش برد. باید سراغ اثرگذاران سیاسی، حقوقی، مدنی و فرهنگی رفت تا از طریق آنان، جبهه صدای مردم و مقاومت ایران را در مقابل مماشاتگران با ملایان قوی و قوی‌تر نمود. باید آن‌قدر رفت، آمد، شکست خورد، خسته نشد، دوباره برخاست، رفت و روشنگری کرد تا حق مقاومت برای آزادی در مبارزه با ملایان را نه فقط از نظر سیاسی که از نظر حقوقی و قضایی هم به‌رسمیت بشناسند. باید این جبهه را آن‌قدر گسترده و محکم نمود که کانون جاذبهٔ وجدانهای بشری برای استیفای حقوق مردم ایران در برابر استیلای اشغالگر آخوندی و مماشاتگران و حامیان آن باشد.

نکتهٔ بسیار ظریف انسانی که منطبق بر منافع ملی ایران می‌باشد، این است که چقدر می‌توان با دیپلماسیِ مردمی و مترقی از جبهه جهانیِ نظام آخوندها کند و به جبهه مقاومت برای آزادی افزود. وچگو. نه می‌توان به سیاست‌ساران نسبت به حقوق‌بشر مردم ایران انگیزه بخشید.

خوب است به مثال معکوس آن توجه کنیم. تصور کنید فلان مقام مهم آمریکایی یا اروپایی که در جلسات شورای ملی مقاومت و مجاهدین شرکت کرده است، به‌جای حمایت از قیام‌آفرینان ایران، حمایت از حقوق زنان و حمایت از حق مقاومت و مبارزه برای آزادی، از نظام ملایان و دخالت آن در کشورهای دیگر حمایت می‌کرد. این‌جاست که به‌طور عینی و مادی، معنی و آثار تعادل‌قوای جهانی علیه ملایان یا به‌نفع ملایان ملموس می‌شود. این‌جاست که هر وجدان بیدار ایرانی به‌دور از هر حب و بغضی، گواهی خواهد داد که مجاهدین خلق و شورای ملی مقاومت در جهان تک‌قطبی ــ با شرحی که داده شد ــ چه شاهکارهای ملی و میهنی و درست منطبق بر منافع ملی ایران آفریده‌اند.

در جهان تک‌قطبی با محوریت سرمایه‌داری جهانی، کشاندن وزنه‌های قوی سیاسی و حقوقی و فرهنگی به‌نفع مقاومت و مطالبات مردم در مقابل حاکمیت اشغالگر ولایت فقیهی، هیچ معنایی جز هزینه کردن از عشق به میهن و مردم و متعهد بودن به تأمین منافع ملی‌شان یعنی آزادی و دموکراسی و برابری ندارد.

اعتراف کنیم که جدی بودن در مبارزه با حاکمیت ضدبشر ولایت فقیهی و پرداخت بهای این جدیت ــ به‌خصوص در قانونمندی‌های جهان تک‌قطبی ــ سطح بالای شعور سیاسی و دیپلماتیک را از آبشخور منافع ملی و تاریخیِ میهن و مردم‌اش استخراج، تأمین و جاری می‌کند.

ادامه دارد...

۱۴۰۰ آبان ۱۵, شنبه

نگاهی به دیپلماسی مقاومت ایران در آینهٔ منافع ملی (۱)


 

تابلویی برای همهٔ زمانها و دورانها

«بودن یا نبودن؛ مسأله این است».

این عبارت کوتاه از نمایش‌نامه‌نویس مشهور انگلیسی ویلیام شکسپیر، در سده‌های متوالی از جانب بسیاری فلاسفه، شاعران، نویسندگان و اندیشمندان مورد نقد و تأویل و معناشناسی قرار گرفته است. فصل‌مشترک نقدها، تأویل‌ها و معنایابی‌ها پیرامون این عبارت شکسپیر، تأکید دارد بر «مسؤلیت‌شناسی و مسؤلیت‌پذیری اجتماعی یا بی‌تفاوتی»، «وفاداری بر اصول اخلاقی یا نقض آن»، «داشتن مرزبندی یا میانمایگی در روبه‌رو شدن با اصالت و ابتذال»، «انتخاب منافع فردی یا منافع جمعی»، «پایداری در برابر جباریت یا تسلیم»، «اندیشیدن با پرتو عشق و نثار یا نگریستن با کینه و استثمار»، «آری یا نه گفتن به لحظات تاریخی و سرنوشت‌ساز» و...

این عبارت، گویی پرتوی بر اصالت‌های ماندگار در حیات آدمی می‌اندازد تا آنها را از ضدشان تمیز دهیم. می‌توان عکس این را تعبیر نمود که این عبارت، گویی پرتوی بر ضداصالتها می‌افکند تا قدر و جایگاه اصالتها را هم تشخیص دهیم، هم راهنمای‌مان باشد و هم فعالیت و مواضع‌مان را با آن تراز کنیم. این عبارت را می‌توان تابلو راهنما برای همهٔ زمانها و دورانها دانست.

 

سنجش هر نیرو با کیفیت رابطه‌اش با منافع ملی

یکی از عرصه‌های تعبیر مادی و عینیِ «بودن یا نبودن»، چگونگیِ پاسخ به «منافع ملی» در حیات سیاسی و اجتماعی است. وقتی پای «منافع ملی» به میان می‌آید، فعالیت هر نیروی سیاسی و اجتماعی با کیفیت رابطه‌اش با این منافع سنجیده می‌شود.

اکنون این مقدمه، معرفی و شاخص «منافع ملی» را به چراغی تشبیه کنیم و آن را بر یک تاریخچهٔ ۴۳ساله از رابطهٔ میان حاکمیت و طبقهٔ حاکم و دیگر نیروهای بیرون از حاکمیت در پهنهٔ دیپلماسی بیاندازیم. پهنهٔ دیپلماسی را از این منظر مورد توجه قرار می‌دهیم که به‌دلیل نقش آن در مناسبات سیاسی بین‌المللی، با حفظ و نگهداری یا برباد دادن «منافع ملی»، رابطهٔ مستقیم موضوعی و کاری دارد. این رابطهٔ مستقیم هم به‌دلیل فعالیت و مواضع نیروهای درگیر با منافع ملی ایجاد می‌شود؛ مثلاً با فعالیت و مواضع حاکمیت ولایت فقیه، فعالیت و مواضع مجاهدین خلق، نهضت آزادی، جبهه ملی، سلطنت‌طلبان، جنبش سبز، جمهوری‌خواهان و... همهٔ اینان با هر میزان سابقهٔ تاریخی، توان سیاسی و عدد تشکیلاتی و مواضع و فعالیت‌شان، کیفیت رابطه‌شان را با «منافع ملی ایران» بارز می‌کنند.

 

شاقول منافع ملی

آن مبنایی که «منافع ملی ایران» با آن شناخته می‌شود و دیگران را نیز با آن می‌سنجیم، ضرورت «آزادی، دمکراسی، برابری و استقلال ایران» با شاخص پرداخت بهای داخلی و بین‌المللی برای پاسخ به این ضرورت است. بنابراین میزان فعالیت نام‌بردگان و سطح پرداخت بهایی که نثار این ضرورت می‌کنند، میزان دوری و نزدیکیِ آنان را به «منافع ملی ایران» نشان می‌دهد.

 

انطباق یا انحراف؛ زیر ذره‌بین زمان

اگر مبنای بررسی فعالیت‌ها و مواضع دیپلماتیک را تغییر شرایط سیاسی و اجتماعی ایران از سال۱۳۵۷ به بعد قرار دهیم، باید رویدادهایی را شاخص تعیین این مواضع و فعالیت‌ها تعیین نماییم که بیشترین نقش را در انطباق یا انحراف نسبت به «منافع ملی ایران» داشته‌اند. برخی از مهم‌ترین رویدادها، موضوعات یا تابلوها که انطباق یا انحراف فعالیت‌ها و مواضع را ــ به‌طور خاص در سیاست خارجی ــ بیان می‌کنند، این موارد هستند:

ــ رفتن شاه، آمدن خمینی

تبصره: تقدم تضاد با لیبرالیسم یا ارتجاع؟

ــ سرنوشت جنگ خمینی با عراق در خرداد ۱۳۶۱

ــ رفتن یا نرفتن به عراق

تبصره: ضرورت قرارداد صلح؛ آری یا نه؟ چرا؟

ــ سقوط شوروی و ظهور جهان تک‌قطبی

ــ افشای برنامهٔ هسته‌یی و بمب‌سازی نظام ملایان

ــ معنای استفاده کردن یا نکردن از فشار سیاسی بر رژیم آخوندی از طریق آمریکا و اروپا[عطف به شاخص وحدت و تضاد بر سر منافع ملی ایران]

 

رفتن شاه، آمدن خمینی؛ تغییر تضاد اصلی ایران

رفتن شاه و آمدن خمینی را از این منظر بررسی می‌کنیم که با این تحول، تضاد اصلی و جبهه‌بندی سیاسیِ ایران تغییر کرد. حکومت شاه، دست‌نشانده‌یی برآمده از کودتای ۲۸مرداد ۱۳۳۲ توسط آمریکا بود. با وجود حکومت او، تضاد اصلی ایران حکومتی وابسته به بیگانه در راستای تأمین منافع آن بود.

بنابراین در جبهه سیاسیِ مقابل حکومت شاه، وحدت و تضاد نیروها باید با شاخص مبارزه با دیکتاتوری شاه صورت می‌گرفت. مثلاً در آن زمان اگر نیرویی مدعی می‌شد که تضاد و مانع اصلی بر سر راه آزادی و دمکراسی و برابری در ایران، شوروی یا انگستان است، این موضع یک موضع انحرافی و در خدمت شاه بود.

با آمدن خمینی، تضاد اصلی ایران یعنی مانع عمدهٔ آزادی و دمکراسی و برابری، حکومت و طبقهٔ حاکم شد و نه آمریکا و طرفداران شاه. این واقعیت با توالیِ پشت کردن خمینی به منشور و وعده‌هایش در پاریس، ماه به ماه بیشتر آشکار می‌شد تا جایی که خود را سلطان مطلق خواند و در قانون اساسی گنجاند.

بنابراین جبهه‌بندی سیاسی یا تعیین وحدت و تضاد نیروها با حاکمیت علاوه بر داخل کشور، در بیرون کشور هم باید خود را در دیپلماسیِ ضدارتجاعی بارز می‌کرد. یادآوری می‌شود که شعارهای میان‌تهیِ ضدامپریالیستی که حزب مرتجع توده مدعی آن بود، هیچ زمینهٔ مادی و واقعی نداشت و فقط خدمتگزاری به ارتجاع مسلط با شاخص ولی‌فقیه بود.

در سیاست خارجی خمینی، صدور ارتجاع تحت عنوان «صدور انقلاب» قرار گرفت. این سیاست چیزی جز صدور بنیادگرایی و تحت‌الشعاع قرار دادن مسائل داخلیِ ایران ـ که ضرورت آزادی و دموکراسی، مقدم بر هر موضوع دیگری بود ـ نمی‌توانست باشد. کما این‌که خمینی با همین سیاست، آن‌قدر در مسائل داخلی عراق دخالت کرد که جنگ ضدمیهنی را زمینه‌سازی نمود.

از آن مقطع به بعد، دیپلماسی مترقی و مردمی با شاخص تأمین منافع ملی ایران، مبارزه با بنیادگرایی مذهبی خمینی و راهبرد سیاسی آن در منطقه و جهان بود. به همین دلیل هم شروع جنگ خمینی با عراق، آغاز جبهه‌بندی بین گروه‌های سیاسی ایران و تعیین‌تکلیف خودشان با حاکمیت ولایت فقیه بود. از همان‌جا و همان موقع هم دیپلماسی مترقی و مردمی ـ که آغازگر آن مجاهدین بودند ـ مرزش با صدور ارتجاع و بنیادگرایی شکل گرفت و تداوم یافت.

این یادآوری مهم است که هر گروه سیاسی یا شخص دخیل در سیاست ایران که نتوانست هدف خمینی را از جنگ با عراق و به موازات آن دیپلماسی لازمه‌اش را در انطباق با منافع ملی ایران تشخیص دهد، یا تسلیم سیاست شوونیستیِ ارتجاعی تحت عنوان «جنگ اسلام علیه کفر» شد ـ حتی اگر مدعای چپ و ملی هم بود ـ و یا در جبهه‌بندی جهانی، مشوق بنیادگرایی مذهبی آخوندی و همراه با آن قرار شد.

 

یک بازگشت و تأمل در یک موضوع مهم و زمینه‌ساز آینده

در تاریخچهٔ سیاسی بعد از قیام ۱۳۵۷، موضوع لیبرال ـ ارتجاع که از بهار ۱۳۵۹ بالا گرفت، یکی از موضوعات مهم و مبنایی در شکل‌گیری جبهه‌بندی گروه‌های سیاسی ایران در قبال حاکمیت ولی‌فقیه بود. این موضوع یک راه دیپلماتیک و جداسازی دو خط را پایه گذاشت که اصل بحث و حرف و استدلال در این نوشته است.

بدون پرداختن به جزئیات ماجرا و حوادث، جوهر موضوع، خیلی ساده این بود که تضاد اصلی ایران برای رسیدن به آزادی و دموکراسی و برابری، لیبرالیسم و نمادهای آن مثلاً نهضت آزادی، جبهه ملی و... هستند یا حاکمیت ولی‌فقیه، حزب جمهوری اسلامی، جریان چماقداری و سوزاندن کتاب و حجاب اجباری؟ در سیاست بین‌المللی هم که به کار دیپلماسی مربوط می‌شود، آیا باید از کشورهای حامی حاکمیت ولی‌فقیه ـ با مشخصاتی که گفته شد ـ حمایت کرد یا سیاستی افشاگرانه و روشنگرانه را برای شناساندن واقعیت ایران به جهان پیش برد؟ عین همین وضعیت و تفاوت در مواضع گروه‌های سیاسی، در استمرار جنگ خمینی با عراق پیش آمد.

واقعیت‌های ملموس و عینی در همان زمان داد می‌زدند که این ارتجاع خمینی با بازوهای سرکوب‌گرش مثل باندهای فشار چماقدار ـ لمپن، کمیته‌ها، حزب جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران هستند که نمی‌گذارند روند دموکراسی و آزادی شکل بگیرد و بیرون از باور به حکومت و «امام» و تسلیم به سیاست‌های آن، هیچ امنیت و آینده‌یی تضمین ندارد.

از این‌جا بود که تضاد اصلی ایران، ارتجاع آخوندی با زعامت خمینی و بازوهای سرکوب‌گرش شد و نه لیبرالیسم و نمادهای آن‌که هیچ نقشی در حاکمیت و تصمیم‌گیری سیاسی ایران نداشتند. همین تضاد و جبهه‌بندی در سیاست خارجی و دیپلماسی شکل گرفت. خمینی دنبال توسعه‌طلبی و کشورگشایی و صدور بنیادگرایی بود ـ حزب توده و نوچه‌اش اکثریتی‌ها هم پشتش ـ و مجاهدین خلق و جبهه مترقی ضدارتجاع دنبال افشاگریِ سرکوب آزادی‌ها و روشنگری پیرامون ضرورت حیات مسالمت‌آمیز بر گرد منشور ملی با شاخص آزادیِ اعتقاد و بیان و پوشش بودند.

همین سیاست، مبنای دیپلماسی مجاهدین و سیاست خارجی‌شان از سال۱۳۵۹ شد.

 

تعیین تکلیف جنگ و اتخاذ دیپلماسی مناسب آن

بنابراین از سیاست تقدم با لیبرال یا ارتجاع، دو جبهه هم در سیاست داخلی و هم در سیاست خارجی شکل گرفت. یکی از شاخصهای مهم‌اش جنگ بین خمینی با عراق بود. این جنگ در خرداد ۱۳۶۱ با قرار گرفتن عراق در پشت مرزهای ایران و پیشنهادش برای آتش‌بس و صلح، به نقطهٔ تعیین‌تکلیف رسید و ادامه‌دادنش غیرمشروع شد.

این‌جا هم یک نقطهٔ سرفصلی و تاریخی برای انتخاب دیپلماسی متناسب با منافع ملی ایران بود. منافع ملی ایران در پذیرش آتش‌بس و پایان جنگ بود. از آن پس قرارداد صلح با عراق زیر نظر سازمان ملل و تعیین میزان خسارت و غرامت و پرداخت آن، سیاستی ملی و مشروع و در انطباق کامل با منافع ملی ایران بود.

اما خمینی به آتش‌بس و قرارداد صلح تن نداد و توسعه‌طلبی و فتح قدس از کربلا را ـ با پوش دجالیت مذهبی و خیانت آشکار به مصالح مردم ایران ـ به میان کشید.

از آن به بعد طرف جنگ، خمینی بود و نه عراق. سیاست و دیپلماسی مردمی و ملی آن بود که هم افشای خیانت ادامهٔ جنگ را در داخل ایران و در منظر سیاست‌های جهانی پیش ببرد و هم روشنگریِ تبلیغ صلح در دسترس را.

مقاومت ایران در هیأت شورای ملی مقاومت، چنین کرد. با عراق بعد از طرح صلح شرافتمندانه رابطهٔ سیاسی و دیپلماتیک برقرار کرد.

 

ادامه دارد...

۱۴۰۰ شهریور ۲۲, دوشنبه

فاطمه امینی، « زیبای خفته » سیمین صالحی


با زايش عشق زاده شديم

با بوسه عشق شکفتيم

...

با کوله بار عشق بر دوش جنگيديم




...[بازجو] منوچهری (ازغندی) تا مرا دید با لحنی مهربان، امّا با حالتی کلافه گفت: یکی را دستگیر کردیم حرف نمی‌زنه، ما از بالا تخت فشار هستیم. آخه هر کی دستگیر میشه یک چیزی میگه. ولو نشانی یک خانه خالی را میده. این زن اصلاً حرف نمی زنه. همه ما را دیونه کرده، ما را مجبور کرده شکنجه‌اش کنیم. بازهم حرف نمی‌زنه. تو دکتری باید خوبش کنی. نصیحتش هم بکن. باید بالاخره، یک چیزی بگه ما باید به بالاترها گزارش کنیم. حاضری زخمهایش رو معالجه کنی؟...

چشمم را در اتاقی باز کردند...دختری لاغر و تکیده،...با چشم‌های بسته دراز کشیده بود. موهای بلند شبق رنگش دور صورتش ریخته بود و مژه های سیاه بلندش روی چهره مهتابیش جلوه خاصی داشت...آهسته رفتم جلو تختش دستم را به علامت سکوت روی دماغم گذاشتم مبادا حرفی بزند و آن را ضبط کنند. دست دیگرم را گذاشتم روی دستش، چشمان سیاه مهربانش را به آرامی باز کرد. گفتم سیمین هستم. فامیلم را پرسید. گفتم و کنارش نشستم. پرسیدم خیلی درد داری؟ چیزی نگفت. سئوال احمقانه‌ای بود. 

 

او فاطمه امینی (بازرگان) بود...فاطی روح والايی داشت، همه عشق بود و عاطفه، بچه‌ها را تک‌تک با تمام قلبش رفيقانه می‌پرستيد... فاطی می‌گفت که خودش پيش از پيوستن به مبارزة‌ مسلحانه، از شکنجه وحشت داشته و به همه می‌گفته "چيزی جلوی من نگين که زير شکنجه طاقت نخواهم آورد" اما حالا پر از اطلاعات بود... به فاطی گفتم بايد راه برود وگرنه خون توی رگ‌ها لخته می‌شود. به کمک من از جا بلند شد. لنگ‌لنگان و آهسته قدم برمی‌داشت. دور دوم سرش گيج رفت. روی زمين درازش کردم يک لحظه بی‌هوش شد. بعد چشم‌های زيبا و پرمهرش را گشود و پرسيد: "چی شد؟" گفتم: "بی‌هوش شدی." آهی کشيد و گفت: "اگه مرگ اين‌طور باشه، چه راحته!"

هنوز زخم‌هايش را نديده بودم. روز بعد وسايل پانسمان و مسکن و آنتی‌بيوتيک خواستم به سرعت همه‌چيز را آورند. قيچی، چاقوی تيز جراحی، داروی مسکن و... همه آن چيزهايی که يک لحظه هم دست زندانی نمی‌دهند. مات مانده بودم. فکر کردم پرستاری، نگهبانی، کسی مراقبت خواهد کرد. اما هيچ‌کس نبود. همه‌چيز را داده بودند دست من. با آن قرص‌ها می‌شد به آسانی خودکشی کرد. من از زمان دستگيری‌ام دو بار سابقة خودکشی داشتم. اما جای اين فکرها نبود. اول بايد زخم‌ها را پانسمان می‌کردم. فاطی را چرخاندم روی شکم. وقتی باندها را از روی لمبرِ سوخته‌اش برداشتم، خشکم زد. به زخم‌ها نگاه می‌کردم و تمام بدنم می‌لرزيد. خيلی سوختگی ديده بودم؛ دختر پانزده‌ساله‌ای که خوسوزی کرده بود و از گردن به پايين همه‌جايش سوخته بود، کارگرهايی که در کارخانه می‌سوختند و به بيمارستان سينا می‌آوردند، اما زخم‌های فاطی چيز ديگری بودند، دلخراش بودند. عميق و قرمز و برشته بودند. سوختگی درجه سه.

فاطی حال‌ِ‌ نزار مرا حس کرد، گفت: "شروع کن!" دست‌هايم می‌لرزيد و قلبم تير می‌کشيد. نمی‌دانم عمقِ سوختگی بود يا عمقِ قساوت که اين‌چنين مرا منقلب کرده بود. باورم نمی‌شد انسانی بتواند انسانی ديگر را به عمد اين چنين بی‌رحمانه بسوزاند؟ در تمام ۹ ماهی که زير بازجويی بودم، نعره‌های دردآلودِ‌ بسياری را شنيده بودم، پاهای ورم‌کرده و زخمی خودم و زندانيان ديگر را ديده بودم، دخترم را در زندان و شرايطی سخت به‌دنيا آورده بودم، دو بار دست به خودکشی زده بودم. ديگر خشونت و درد جزيی از زندگی روزمره‌ام شده بود، اما وضع فاطی حکايت ديگری بود؛ تک و تنها، تکيده و ضعيف... يک مشت آدمِ رذلِ جنون‌زده او را تا سر حد مرگ شکنجه کرده بودند... حالا که در برابر مقاومت فاطی شکست خورده بودند می‌خواستند حالش را خوب کنند تا دوباره او را شکنجه کنند.

پوست‌های مرده را می‌چيدم، انگار تارهای قلبم را قيچی می‌کردم. متشنج بودم و دست‌هايم می‌لرزيد. ولی اشک‌هايم خشک شده بود. فاطی صبور بود و هيچ نمی‌گفت. حتی تکان نمی‌‌خورد. يک طرف بدنش نيمه‌فلج شده بود. پانسمان لمبرش را تمام کردم و به پاهايش رسيدم. حالا لمبرهای سوختة فاطی آن‌چنان در ذهنم نقش بسته که بدن نيمه‌فلج و زخم‌ پاهايش برايم به خاطره‌ای محو و کم‌رنگ تبديل شده. روز بعد ازش پرسيدم: "با چی تو رو اين جور سوزوندن؟" ساده و کوتاه گفت: "زير تخت آهنی منقل گذاشته بودن. بازجو رفت رو شکمم ايستاد و پشتم به آهن‌های داغ چسبيد. اين جوری سوخت. حالا می‌ترسم بازم شکنجه‌ام کنن!"

من هم می‌ترسيدم. با اين‌که از او چيزی نمی‌پرسيدم، ولی از فحوای کلامش فهميدم که خيلی اطلاعات دارد. ساواک هم اين را می‌دانست. چند سال بود که در مبارزه بود...

بايد کاری می‌کرديم که از حدتِ شکنجه بکاهيم و زمان را بخريم. در زندان روز به روز آموخته بودم که هيچ‌چيز در طول زمان پايدار نيست. تجربة آدم در برابر بازجويی و شکنجه بيشتر می‌شود و ترس کمتر. هم برای فاطی نگران بودم هم برای اطلاعاتش. بالاخره به او گفتم: "فاطی جان، طبق قرار سازمانی ما می‌تونيم بعد از ۲۴ ساعت نشونی خانة تخليه‌شده رو بديم. اين که اشکالی ندارد، حتماً‌ بچه‌ها خونه‌رو تخليه کرده‌ان." اما فاطی نمی‌خواست هيچ‌چيز به دست ساواک بيفتد. می‌گفت: "درخت کهنسالی با شاخه‌های زيبايی در اون خونه هست که نمی‌خوام به دست اينا بیفته ...

فاطی را کشتند. از اوّل نقشه کشتن او را در سر داشتند. امّا چطوری او را کشتند؟ آیا ذرّه ذرّه زیر شکنجه و درد کشته شد؟ يا آنطور که دلش می‌خواست به طور ناگهانی؟

جهنمی ساخته بودند که در آن مرگ به معنای رهائی بود.»

 

۰۸/۰۶/۱۴۰۰-برسد به دست ملکه بی تاج، شهبانوی بی حافظه خانم دیبا شما این زن را می شناسید؟

خانم دیبا شما هرگز نام اولین دختر جوانی که در زیر شکنجه در زندان "آریامهر" شهید شد را شنیده اید؟ "فاطمه امینی" را می گویم ببینید روزگار چگونه با ما بی حافظگان معامله می کند، چه می کند این حکومت الهی که روی ساواک شما را هم سفید کرده! اما خانم دیبا به خدا آنقدرها هم که شما فکر می کنید سفید نکرده و بی حافظه نیستیم که از دامن پادشاهی سلطنتی به دامن پادشاهی اسلامی و دوباره به پادشاهی سلطنتی باز گردیم. نه، سرنوشت ما سزاوار مرگ در مرداب حقیر پادشاهی نیست، چه آنچه شما روا داشتید و چه آنچه اینها بر ما روا می دارند.

خانم دیبا، شما در مستند "از تهران تا قاهره" بسیار گفتید که "برای اولین بار است چنین حرفهایی را می شنوم، برای اولین باری است چنین مصاحبه ای را میبینم ... تصویر این دختر را برایتان میفرستم شاید لحظه ای به یاد آوردید که چرا مردم عصیان کردند و به زعم شما کفران نعمت. ...فاطي روح والايي داشت، همه عشق بود و عاطفه، بچه‌ها را تك‌تك با تمام قلبش ...مي‌پرستيد... فاطي مي‌گفت كه خودش پيش از پيوستن به مبارزة‌ مسلحانه، از شكنجه وحشت داشته و به همه مي‌گفته "چيزي جلوي من نگين كه زير شكنجه طاقت نخواهم آورد" اما حالا پر از اطلاعات بود... هم براي فاطي نگران بودم هم براي اطلاعاتش... اما فاطي نمي‌خواست هيچ‌چيز به دست ساواك بيفتد. مي‌گفت: "درخت كهنسالي با شاخه‌هاي زيبايي در اون خونه هست كه نمي‌خوام به دست اينا بيفته!"" داد و بیداد - سیمین صالحی

خانم دیبا؛ کاش میهنم 33 سال پس از آن عصیان خدایی آزاد بود، تا می نوشتم : در بهار آزادی جای شهدا خالی.....

۱۴۰۰ شهریور ۱۴, یکشنبه

مجاهدین، پادزهر بنیادگرایی دینی

 در پنجاه‌ و هفتمین سالگرد تأسیس سازمان مجاهدین خلق ایران، از دریچه‌های مختلف می‌توان به تحلیل این دیرپاترین نیروی اپوزیسیون در تاریخ میهنمان نشست. آنچه در این برش مورد بحث قرار می‌گیرد، نقش اخص مجاهدین در رویارویی با بنیادگرایی دینی است. بی‌اغراق می‌توان گفت مجاهدین ضدارتجاعی‌ترین نیروی تاریخ معاصر ایران هستند. این نتیجه‌گیری برآمده از یک تحلیل درونی مجاهدین نیست. نگاهی به مواضع نظام ولایت فقیه از خمینی گرفته تا خامنه‌ای و نیز رویکرد آنها نسبت به مجاهدین این پیش‌فرض را تأیید می‌کند

.

ولایت فرعونی، دغدغهٔ اصلی خمینی و خلف او

خمینی در مورد هیچ جریان سیاسی مخالف، حکم به محارب بودن و به تبع آن اعدام نداد. محارب قلمداد کردن و اعدام مجاهدین پیش از حکم قتل‌عام آنها از سوی او یک امر مسلم بود. تا همین امروز مفاد حکم او در مورد مجاهدین ملغی نشده است. جنگ خمینی با مجاهدین از روز اول بر سر اسلام نبوده است. به‌بیراهه خواهیم رفت؛ اگر این‌گونه تصور کنیم. به‌تأکید باید گفت برخلاف جانماز آب‌کشیدنها و اسلام‌پناهی‌های کذایی، مسألهٔ او هرگز و هیچگاه دین و خدا و پیامبر نبود. او همه چیز را از ولایت فرعونی خود می‌چید و اسم مستعار آن را «اسلام»! گذاشته بود. در این سخنان او دقت کنیم تا کنه این ادعا را دریابیم:

«می‌بینید که بعضی احزابی که انحرافی هستند ما آنها را جزو مسلمین هم حساب نمی‌کنیم، مع ذلک چون بنای قیام مسلحانه ندارند و فقط صحبت‌های سیاسی دارند، هم آزادند و هم نشریه دارند به‌طور آزاد. پس بدانید که ما این طور نیست که با احزاب دیگری با گروه‌های دیگری دشمنی داشته باشیم» (صحیفه خمینی. ج ۱۴).

 

مجاهدین و بنیادگرایی دینی، تز و آنتی‌تز

اگر مجاهدین حاضر می‌شدند به قانون اساسی خمینی رأی مثبت بدهند و ولایت فقیه را به‌رسمیت بشناسند، درهای قدرت به روی آنها باز می‌شد؛ اما دجال بزرگ از زمان حاکمیت شاه، دریافته بود که در ایدئولوژی مجاهدین، جایی برای عرض‌اندام آخوندها ارتجاعی و نان به نرخ روز خوری چون او نیست، به‌همین دلیل از همان ابتدا شمشیر را از رو بست.

حکام ضد‌ شرعی او با استناد به فتوایش می‌گفتند: «مجاهدین مرتد و از کفار بدترند و هیچ‌گونه احترام مالی و بلکه جانی هم ندارند». یعنی هتک حرمت و ریختن خون آنها و غارت اموالشان در شریعت ارتجاعی مجاز است.

این جملهٔ خمینی، سند شرافت مجاهدین و عاری بودن آنها از رجس ارتجاع و بنیادگرایی است.

«من اگر در هزار احتمال یک احتمال می‌دادم که شما دست بردارید از آن کارهایی که می‌خواهید انجام بدهید، حاضر بودم که با شما تفاهم کنم و من پیش شما بیایم، لازم هم نبود که شما پیش من بیاید» (همان منبع).

بنابراین رابطه خمینی و نظام ولایت فقیه با مجاهدین، رابطهٔ تز و آنتی‌تز بود و هست. وجود یکی در گرو نفی دیگری‌ست. مجاهدین نه‌فقط با ساختار سیاسی و نهادهای شکل گرفته اعم از سه قوه دولت و سپاه پاسداران مخالف هستند و آن را نفی می‌کنند، بلکه با ولایت فقیه در تعارض ماهوی هستند. جنگ اول و آخر مجاهدین با این رژیم بر سر آزادی و حاکمیت مردم است.

 

جنگ بر سر آزادی و حاکمیت مردم

مجاهدین می‌خواهند این رژیم را از بیخ و بن براندازند. بیخ و بن یعنی طرز تفکر و ماهیت این نظام که چیزی جز اصل ضدایرانی ولایت فقیه نیست. اگر مبارزه ما در راستای این ریشه‌کنی نباشد یعنی به درجاتی به رفرم‌پذیری و رتوش این حاکمیت معتقد هستیم؛ از این‌رو نمی‌توانیم در برابر آن تا آخر دوام بیاوریم. به سرنوشت جریانهای مختلفی که بعد از انقلاب ضدسلطنتی در ایران بودند، نگاه کنیم، چرا نتوانستند در برابر ایلغار ولایت فقیه دوام بیاورند.

واقعیت این است که مقابله با این ایلغار اولاً نیازمند یک آرمان و مشی انقلابی بود، ثانیا نیازمند عمل و قیمت دادن برای آن آرمان. قیمتی که میلیشیای مجاهد خلق به قیمت دهها شهید و هزاران مجروح در فاز سیاسی برای دفاع از آرمان آزادی داد.

بنابراین مشکل اول و اصلی این جریانهای نداشتن ظرفیت و توان ایدئولوژیک لازم برای مرزبندی با بنیادگرایی دینی و قیمت دادن برای آن بود. این مرزبندی قبل از هر چیز بر سر آزادیهای دمکراتیک و حاکمیت مردم بود و هست.

 

پادزهر بنیادگرایی دینی

وقتی می‌گوییم مجاهدین پادزهر بنیادگرایی دینی هستند، به محورهای زیر نظر دوخته‌ایم:

۱ـ مجاهدین با برخورداری از یک برداشت مترقی، دینامیک و ضدارتجاعی از اسلام، توانسته‌اند یک دستگاه نظری ارائه دهند که از هر حیث با ارتجاع حاکم مرزهای عبورناپذیری کشیده و راه دجالیت و سوءاستفادهٔ رذیلانهٔ آن را از اسلام سد کرده است. این نظرگاه هر نوع استثمار را به هر بهانه و توجیه نفی می‌کند. مدافع آزادی و پلورالیسم است. محصول سیاسی آن پلتفرم ۱۰ماده‌ای مریم رجوی، رئیس جمهور برگزیدهٔ مقاومت برای ایران آزاد فردا می‌باشد.

۲ـ بنیادگرایی نوع آخوندی، توسعه‌طلبی خود را تحت عنوان «صدور انقلاب»! و «نقش مستشاری» یا هر باندرول دیگر مانند «فتح کربلا از طریق قدس»، «دفاع از زینبیه» یا... هرگز پنهان نکرده است. در نقطهٔ مقابل مجاهدین، این سیاست ضدایرانی و تروریسم افسارگسیختهٔ ناشی از آن را قدم به قدم افشا کرده و مانع شده‌اند بازوان اختاپوس‌گونهٔ خود را بگستراند و کشورهای مسلمان منطقه را به کام بکشد.

۳ـ با بذل هزاران ساعت کار متکاثف و مینیاتوری، پروژهٔ غنی‌سازی اورانیوم این رژیم را که هدفی جز دستیابی به بمب‌اتم نداشته بر سرش آوار نموده‌اند. او را به نقطه‌ای رسانده‌اند که نه می‌تواند برجام بی‌جان را به‌طور کامل کنار بگذارد، نه قادر است آن را احیا نماید.

۴ـ بنیادگرایی و زن‌ستیزی دو روی یک سکه هستند. مجاهدین و مقاومت ایران با پیشتازی سلسله‌ای از زنان انقلابی و تابوشکن، مسیر رهایی را برای زن ایرانی هموار نموده‌اند. اکنون پیشتازی زنان و دختران شجاع را در اعتراضها، قیام‌ها و نیز در پراتیک کانون‌های شورشی می‌توان مشاهده کرد.

۵ـ نکتهٔ مهم و نهایی: «کینه مقدس مردمی علیه ستم و مناسبات برده‌ساز حاکم است که انگیزه به‌وجود می‌آورد، در جنبش مقاومت ایران، علاوه بر‌این، نیروی محرکه قوی‌تر و بالاتری وجود دارد که همانا عشق به آزادی است». به‌قول خانم مریم رجوی: «جنبشی که در مقابل این رژیم ایستادگی می‌کند، لاجرم باید از‌ جنس ضد‌ آن باشد. و از آنجا که مرتجعان حاکم، ذاتشان ضدانسانی است، مقاومت ما قبل از هر چیز باید از شرف انسانی دفاع کند. به‌دلیل همین جوهره انسانی است که راهش را با عشق باز می‌کند». (مریم رجوی. سخنرانی در دورتموند آلمان. ۲۶خرداد۷۴)

***

با این اوصاف، آیا نیروی دیگری را در تاریخ معاصر ایران می‌توان یافت که این‌گونه تمام‌قامت با بنیادگرایی دینی چنگ در چنگ شده باشد. راستی اگر این نیرو نبود، سلطنت دینی در میهن ما تا چند دهه یا سدهٔ دیگر ادامه می‌داشت؛ بدون آن که مقاومتی در برابر آن وجود داشته باشد.


نفی فردیت خودخواهانه، دستاورد انقلاب مجاهدین

 

خود محورپنداری، خودکمال‌انگاری، خودبرتربینی، ایگوتئیزم (خودخدا انگاری) خودشیفتگی یا نارسیسم از آفتهایی است که در هر اجتماعی مذموم شمرده می‌شود. افراد خودشیفته یا نارسیست، خود را محور هستی می‌پندارند و به خود به‌صورت شیفتهٔ خویش می‌شوند. این صفت‌های ناپسند تا وقتی در یک حیطهٔ محدود عمل می‌کنند زیان چندانی از آنها متوجه جامعه و مردم نیست ولی وقتی بار اجتماعی ـ سیاسی به‌خود می‌گیرند و لباس حاکمیتی می‌پوشند، فاجعه‌بار می‌شوند. توتالیتاریسم، دسپوتیسم (خدایگان‌سالاری) و دیکتاتوری، میوه‌های شته‌زده، مسموم و فاسد فردیت مهار گسیخته هستند.

پاسخ به یک سؤال تاریخی

به جامعهٔ خودمان نگاه کنیم. تاریخ معاصر و پیشامعاصر را از نظر بگذرانیم. در نزدیک‌نما و دورنما، چیزی جز سلطهٔ شیخ و شاهان را به چشم نمی‌بینیم. گویی میهن ما همیشه محکوم بوده که از سلطه‌ای به سوی سلطهٔ دیگر جابه‌جا شود. سلاطین، امیران، جهان‌گشایان و شاهان مختلف این فلات کهن را بین خود چرخانده و آن را سرانجام به شیخ تحویل داده‌اند؛ علت چیست؟

چرا به‌رغم فداکاریها و جان‌فشانی‌های پیشتازان آزادی و مایه‌گذاریهای بی‌شائبهٔ مردم جنبش‌های آزادیخواه، در نقطهٔ به‌بار نشستن، راه به حاکمیت مردم نبرده‌اند؟

چرا بسیاری از جنبش‌ها تا زمانی که قدرت را در دست نگرفته‌اند، آزادیخواه و مردمی هستند ولی به‌محض تصاحب قدرت، محافظه‌کار می‌شوند و خود به نخستین سرکوب‌کنندگان آزادی و آزادیخواهان بعدی تبدیل می‌گردند؟

چگونه می‌توان تضمین کرد که یک جنبش آزادیخواهانه بعد از سرنگونی نظام پیشین، دچار دگردیسی نشود و خود به مستبد جدیدی تغییر ماهیت ندهد و دست‌آوردهای انقلاب خلق را در لباس جدید به محاق نبرد؛ ؟

مبارزه مجاهدین با آفت‌های ایدئولوژیک

این دغدغه‌یی بوده است که مجاهدین و سازمان‌شان با آن بیگانه نبوده‌اند. مضمون انقلاب ایدئولوژیک آنها طی سالیان جز این نبوده که با دو ایدئولوژی همزاد بجنگند: «فردیت و جنسیت». محصول یکی خودبزرگ‌پنداری، ویژه‌سازی، سهم‌خواهی از قبل رنج و خون دیگران و ماحصل دیگری، دوجنس‌بینی و تبعیض قائل شدن بین زن و مرد و در نهایت جنس برتر دانستن مرد است. مجسمهٔ این دو ایدئولوژی شخص خمینی بود. اینک ولایت فقیه و خامنه‌ای آن را نمایندگی می‌کنند. هر یک از آخوندها نیز تندیسی از این ایدئولوژی هستند.

مجاهدین به‌علت جمعی بودن و برخورداری از اصل انتقاد و انتقاد از خود و در مدار تکاملی آن عملیات جاری، به‌گونه‌یی سیستماتیک و روزمره با این دو ایدئولوژی و عوارض آن، در اندیشه و عمل خود می‌جنگند و مناسبات خود را از آنها پیرایش می‌کنند.

فرق بین مسئولیت‌پذیری و هژمونی طلبی خودخواهانه

مجاهدین قدیس نیستند و قرار نیست باشند ولی می‌دانند برای وفادار ماندن به خلق و آرمان آزادی و نثار بی‌چشمداشت خود باید با فردیت و جنسیت بجنگند. از این رو در مجاهدین قپه و جایگاه مادام‌العمر و ارتجاعی وجود ندارد. کسی خود را برتر از دیگری به‌حساب نمی‌آورد. برای مسئولیت‌پذیری و به دوش کشیدن رنج جنبش هیچ سقفی متصور نیست و راه برای همه باز ولی برای ارتزاق از رنج و خون دیگران تمام راهها مسدود است. مناسبات آینه‌وار آنان اجازه نمی‌دهد کسی که به خود و منافع فردی خویش می‌اندیشد، در جایگاه مسئولیت و اعمال هژمونی قرارگیرد. مسئول در این دستگاه کسی است که بیش از همه مایه می‌گذارد، بها می‌پردازد و بیش از همه در معرض حسابرسی قرار دارد و به جمع پاسخگو می‌باشد. در تکامل انقلاب درونی، اینک مجاهدین به کسی مسئول‌تر می‌گویند که بیش از سایرین، هژمونی و اختیار خود را به جمع می‌دهد و حاضر است آخرین نفر جمع و خاکی‌ترین آنها باشد. دو کلید‌واژه در بین مجاهدین ارزش خاصی دارد: «کلفت دوم» و «نوکر دوم». زنان مجاهد خلق خود را «کلفت دوم» و مردان مجاهد با تأسی از آنان خود را «نوکر دوم» خلق می‌نامند. چرا دوم؟ برای این‌که حتی در کلفتی و نوکری خلق، برای خود امتیازی قائل نشوند.

پشت پا زدن به قدرت‌خواهی

رهبر مقاومت، مسعود رجوی در یکی از بیانات پرشور خود این معنا را به اوج برده و نشان داده است که دغدغهٔ مجاهدین هرگز و هیچگاه به قدرت رسیدن نبوده است.

«... اعلام می‌کنم که پس از وفای به عهد در آزادی ایران‌زمین از چنگ رژیم ولایت فقیه و تشکیل مؤسسان منتخب مردم ایران، از هر گونه مقام و منصب و از هر گونه شرکت در انتخابات و هر دولتی که باشد، تحت هر نام و عنوان، معذورم. عضویت در سازمان پرافتخار مجاهدین خلق ایران، چنان‌چه شایسته آن باقی بمانم، برایم کفایت و کمال مطلوب است.

البته می‌دانم که خیانت خمینی به عهد و پیمانهایش، مخصوصاً به تعهدهایی که قبل از رسیدن به قدرت اعلام کرده بود؛ کلمات را ذبح و ملوث کرده و جایی برای اعتماد به تعهدهای باقی نگذاشته است؛ اما این هم هست که مجاهدین با دریای خون و سلسله جبال ایستادگی در تاریخ معاصر ایران نشان داده‌اند که در سوگندها و تعهدهای خود جدی هستند. بنابراین، امیدوارم بتوانم در جریان عمل، در عهدی که با خود و خدای خود از روز۳۰خرداد بسته‌ام و آن را با شما در میان می‌گذارم، اعتماد کسب کنم.

از روز ۳۰خرداد سال۱۳۶۰که بالاترین و شکوهمندترین مقاومت سازمان‌یافته تاریخ ایران در برابر ارتجاع و دیکتاتوری آغاز شد، و از روز بر خاک افتادن اولین دسته شهیدان آزادی، با خود و خدای خود عهد بستم که حتی اگر به رستگاری شهادت نرسم، چنان‌چه عمری باقی بود، با تدوین و تکمیل ۴کتاب ناتمام تبیین جهان، انسان، تاریخ و شناخت، این‌چنین دفتر ایام را با هدیه به نسل جوان ببندم.

در یک‌کلام، برترین و بالاترین خواسته برای خودم این است که می‌خواهم ”مجاهد“ بمانم و ”مجاهد“ بمیرم. فقط همین. البته با استعانت از خدا و دعای خیر شما».

مسعود رجوی ـ استراتژی قیام و سرنگونی (۹) نقدینه بزرگ ملت در مبارزه آزادیبخش با رژیم ولایت

بزرگترین هدیه به مردم در پنجاه و هفتمین تولد

هر مجاهدی که برای آزادی مردم ایران سوگند خورده، آرزو دارد چنین باشد؛ در واقع متعهد شده است که چنین باشد. دست‌آوردهای جمعی و آموزه‌های انقلاب ضامن آنها حراست از این تعهد‌ها و سوگندهاست.

در پنجاه و هفتمین سالگرد بنیانگذاری سازمان مجاهدین خلق ایران، این بزرگترین هدیه به مردم رنج‌کشیده و حرمان چشیدهٔ ایران است تا اطمینان حاصل کنند، پیشتازان آنها برای همیشه به هر نوع دیکتاتوری در تاریخ ایران خاتمه خواهند داد؛ بی‌آن که چیزی برای خود بخواهند؛ بی‌آن که در پی جایگاهی برای خود باشند.

۱۳۹۹ مهر ۱۳, یکشنبه

معنای «من سیاسی نیستم» در جامعهٔ دیکتاتور زده


 بدترین بیسوادی، بیسوادی سیاسی است، وی هیچ چیز نمی‌شنود، هیچ چیز نمی‌بیند و در زندگی سیاسی هیچ مشارکت نمی‌کند، حتی نمی‌داند که هزینه زندگی، که قیمت نان و آبو حبوبات و داروها و اجاره خانه‌اش، همگی وابسته به تصمیمات سیاسی هستند».

(برتولت برشت)

یک از عوارض حاکمیت طولانی‌مدت دیکتاتوری دینی در ایران و خیانت آخوندها به مفهوم کلمات، به‌وجود آمدن پدیده‌یی است به نام «سیاست‌زدگی» یا به عبارت دیگر دلزدگی از سیاست و هر آنچه سیاسی است. جمله‌ای نیز در این مورد در افواه وجود دارد که بسیار معروف است: «سیاست پدر و مادر ندارد»! شاید کسانی که این جمله را استفاده می‌کنند، خوب به محتوای آن واقف نیستند و نمی‌دانند که با کاربرد و انتشار آن به دیکتاتوری خدمت می‌کنند. به او یاری می‌رسانند تا هر چه بیشتر انسان‌ها را از متن به حاشیه براند و نسبت به آنچه در میهن‌شان می‌گذرد، خنثی و بی‌تفاوت بسازد. وقتی افراد یک جامعه شاخک‌های حساس و تباهی‌شناس خود را از دست بدهند، دیکتاتور می‌تواند هر طور که تمایل او اقتضا می‌کند، آن جامعه را به زیر مهمیز بکشد و در جهت منویات خود سوق دهد؛ زیرا او خواهان شهروندانی است که به حقوق شهروندی خود آشنا نباشند، در کار حکومت کنکاش نکنند، سر در گریبان خود فروببرند، چشمبند به چشم بزنند و خون ریخته بر سنگفرش را کتمان کنند تا مبادا «سیاسی بودن» پر آنها را هم بگیرد.

سرانجام به سراغ من آمدند

دیکتاتور می‌خواهد افراد یک جامعه را به فرد فرد تبدیل کند، نگذارد در مهام امور کشور دخالت کنند. درگیر خود و منافع فردی خود باشند، در این‌صورت می‌تواند آنها را یکی یکی شکار کند و به کام بکشد.

این گفتار شعرگونهٔ مارتین نیمولر، کشیش پروتستان ضد نازی از جنگ جهانی دوم تاکنون در گوش‌ها طنین می‌اندازد و ما را از غیرسیاسی و بی‌تفاوت بودن برحذر می‌دارد:

اول سراغ کمونیست‌ها آمدند،

سکوت کردم چون کمونیست نبودم.

بعد سراغ سوسیالیست‌ها آمدند،

سکوت کردم زیرا سوسیالیست نبودم.

بعد سراغ یهودیها آمدند،

سکوت کردم چون یهودی نبودم.

سرانجام به سراغ من آمدند

دیگر کسی نبود تا به اعتراض برآید.

انسان و جامعه؛ انسان و سیاست

همان‌گونه که انسان را نمی‌توان جدا از جامعه تصور کرد، او را نمی‌توان بری از سیاست‌ورزی پنداشت.

انسان چه بخواهد، چه نخواهد یک موجود سیاسی است؛ به‌علت این‌که جمعی و گروهی زندگی می‌کند. سرنوشت او با سرنوشت هزاران هم‌نوع دیگرش گره خورده است.

سیاست یک امر جهان‌شمول است. کنش هر انسان نسبت به انسانهای دیگر و در قبال جامعه‌یی است که در آن زندگی می‌کند. هر فردی که خارج از دایرهٔ زندگی فردی خود در امری سهیم می‌شود، یک عمل سیاسی مرتکب شده است. بشر در طول تاریخ فداکاریها کرده و خونهای ارزشمندی را نثار نموده است تا سیاست را از انحصار حکومتها به درآورده و در راستای آزادی خود و هم‌نوع به کار بگیرد. مشروط کردن دولتها به پارلمان و قانون، تحمیل ارادهٔ جمعی از طریق صندوق رأی از دست‌آوردهای انسان برای عمومی کردن و مردمی ساختن سیاست است. کسی که می‌گوید «سیاسی نیستم»، در کنه این جمله زمام اختیار خود را به دست دیکتاتور می‌دهد و در مسیر معکوس تکامل اجتماعی حرکت می‌کند. به عبارت گویاتر باید گفت مانع تکامل اجتماعی می‌شود.

«من سیاسی نیستم» خود یک نوع سیاست است

آنهایی که ناآگاهانه و به‌دلیل تلقین رسانه‌های حکومتی و لابی‌ها و واسط‌های آنها از سیاست ابراز تنفر می‌کنند و آن را با ترم «من سیاسی نیستم» بروز می‌دهند، ناخواسته یک سیاست مشخص را ترویج می‌کنند؛ زیرا ترم «من سیاسی نیستم» خود، نوعی سیاست است. معنای آن این است که اگر در جامعه بیداد غوغا می‌کند و اختناق زوزه‌کشان در کوچه‌ها می‌گذرد و تازیانهٔ ظلم عرصه را بر شهروندان تنگ کرده است، تو سر خود را در پیش بگیر و کاری به قیل و قال خیابان نداشته باش. بی‌غیرتی پیشه کن، هوای خودت و خلوت خودت را داشته باش. اگر می‌بینی کسی را در چارراه به چوب فلک بسته‌اند و شلاق می‌زنند، مبادا هرگز برگردی و نگاه کنی، خود را با گوشی هوشمندت مشغول کن و به‌سرعت رد شو. اگر کمی جلوتر دیدی پنج زندانی بسته دست را از قناره‌ها آویخته‌اند، به این تظاهر کن که این صحنه را نمی‌بینی و خود را با قیمت اجناس پشت ویترین مغازه‌ها سرگرم کن. اگر دخترک خیابانی را با پوششی ژنده بر سر راه دیدی که در حال گدایی از عابران است و از آنها طعن و لعن می‌شنود، حاشا که تارهای انسانی‌ات به ارتعاش درآید و احساسات تو را فرا بگیرد، بهترین کار این است که نادیده بگیری و او را دور بزنی... آری «من سیاسی نیستم» خود یک نوع سیاست است؛ سیاستی که مروج آن حکومت است. هدف از آن تبدیل کردن انسان ذیشعور، حساس، آگاه، انتخابگر و دخیل در سرنوشت خود و دیگران به برگ خشک پاییزی است یا به یک گونی سیب‌زمینی گندیده است. برخلاف آنچه تصور می‌شود، کسی که این جمله «من سیاسی نیستم» را به کار می‌برد و به آن باور دارد، مدام در حال تیز کردن دشنهٔ ظالم بر نای مظلوم است. نه تنها آن دخترک معصوم خیابانی را نمی‌نوازد بلکه وجدان دیگرانی را هم که ممکن است با دیدن او برانگیخته شده باشند، به شراکت در جنایت دعوت می‌کند.

در ایران پدیده‌یی نداریم که سیاسی نباشد

این حکومت جایی برای زیستن بدون سیاست یا زندگی غیرسیاسی باقی نگذاشته است؛ زیرا طی ۴دهه حیات ننگین خود، عرصه‌ای از زندگی اجتماعی نبوده است که این حکومت به آن وارد نشده و آن را نیآلوده باشد.

فراتر از هر دیکتاتوری به‌معنای شناخته شده و متعارف و بسا تمامیت‌گراتر از هر حکومت توتالیتر، نظام برآمده از ولایت فقیه در زندگی خصوصی ایرانیان دخالت کرده است و می‌کند. به این اعتبار هر پدیده‌یی در ایران از آب خوردن تا هوای نفس کشیدن در کلان‌شهری مانند تهران گرفته تا قیمت دلار که به‌صورت تصاعدی بالا می‌رود تا حتی یک ماسک که نزدن آن جریمهٔ مشخصی را به‌دنبال دارد. همه و همه سیاسی هستند. حتی اگر کسی سیاسی نباشد؛ یعنی با حکومت و زورگویی‌ها و جنایت‌های آن کاری نداشته باشد، حکومت با او کار دارد. کافی است در داخل خودرو خود از پوششی استفاده کرده باشد که به مذاق آخوندها خوش نیاید یا در ایام عزا لبخندی زده باشد، چه رسد که تار موی او بیرون افتد، در این‌صورت سر و کارش حتماً با محتسب خواهد بود. اتمسفر سیاسی بودن هر پدیده در دیکتاتوری آخوندی حتی به جوجه‌های معصوم نیز سرایت کرده است. قتل‌عام میلیون‌ها جوجه در فروردین ۹۹ به یک پارامتر مهم سیاسی تبدیل شد و موجی را دامن زد که تا مدتها در دایرهٔ سیاست طنین داشت.

بنا بر آنچه گفتیم، انسان مسئول یعنی انسان اجتماعی نمی‌تواند بگوید «من سیاسی نیستم». سرنوشت جامعهٔ ما هنگامی دستخوش تغییر بنیادین خواهد شد که یکایک ما خود را در قبال آن سهیم و سرنوشت‌ساز بدانیم؛ زیرا ما انسان‌ها به‌طور اعم و ما ایرانی‌ها به‌طور اخص اعضای یک خانواده و فراتر از آن اعضای یک پیکره هستیم.

سعدی در قرن هفتم هجری این حقیقت تابناک را در شعری موجز به گویاترین وجه سروده است:

بنی‌آدم اعضای یکدیگرند

که در آفرینش ز یک گوهرند

چو عضوی به درد آورد روزگار

دگر عضوها را نماند قرار

تو کز محنت دیگران بی‌غمی

    • نشاید که نامت نهند آدمی