29 فروردين ـ نشرية «آزادي», شمارة 4 ـ دكتر غلامحسين ساعدي در مقالهيي با عنوان «بعد از انقلاب, اِرعاب؟» با اشاره به تهديد و اِرعابي كه رژيم نوپا پيش گرفته بود, نوشت: «آنچه را كه خلقهاي ستمكشيدة ايران تصوّر نميكردند به اين زودي دچارش خواهند شد, فضاي ترس و اِرعاب و تهديدي است كه سالهايِ سال, به هزاران شكل و رنگ, زير تسلّطِ اَيادي و جلادان شاه, آزموده بودند... دستگاهِ قدرتِ امروزي نيز از همان وسايل و لوازمي كه دستگاه استبدادي بدان متوسّل ميشد, ياري ميگيرد... آنهايي كه جان بركف, با شجاعتِ كامل, درمقابلِ هيچ نوع تهديدي مرعوب نميشدند و تيرهترين سياهچالها را به سرخم كردن و پوزه بر خاك ماليدن درمقابلِ قدرت ترجيح ميدادند و هر خطري را به جان ميخريدند... ديگر در مقابلِ هيچ اِرعابي جاخالي نخواهندكرد, و اين داستاني است نه تازه... دستگاهي كه به ارعاب متوسّل شود, خود مرعوبتر از همه است؛ يادتان نرود».
۱۳۹۳ شهریور ۱۸, سهشنبه
«بعد از انقلاب, اِرعاب؟»
29 فروردين ـ نشرية «آزادي», شمارة 4 ـ دكتر غلامحسين ساعدي در مقالهيي با عنوان «بعد از انقلاب, اِرعاب؟» با اشاره به تهديد و اِرعابي كه رژيم نوپا پيش گرفته بود, نوشت: «آنچه را كه خلقهاي ستمكشيدة ايران تصوّر نميكردند به اين زودي دچارش خواهند شد, فضاي ترس و اِرعاب و تهديدي است كه سالهايِ سال, به هزاران شكل و رنگ, زير تسلّطِ اَيادي و جلادان شاه, آزموده بودند... دستگاهِ قدرتِ امروزي نيز از همان وسايل و لوازمي كه دستگاه استبدادي بدان متوسّل ميشد, ياري ميگيرد... آنهايي كه جان بركف, با شجاعتِ كامل, درمقابلِ هيچ نوع تهديدي مرعوب نميشدند و تيرهترين سياهچالها را به سرخم كردن و پوزه بر خاك ماليدن درمقابلِ قدرت ترجيح ميدادند و هر خطري را به جان ميخريدند... ديگر در مقابلِ هيچ اِرعابي جاخالي نخواهندكرد, و اين داستاني است نه تازه... دستگاهي كه به ارعاب متوسّل شود, خود مرعوبتر از همه است؛ يادتان نرود».
۱۳۹۳ شهریور ۱۴, جمعه
حوض خان
چند رباعی
حوض خان* 22
درد از در و دیوار زمان می بارد
بر سفره ی نان نا توان می بارد
در اوج عـطش شکوفه ها می سوزند
باران خـدا ، به حوض خان می بارد
بر سفره ی نان نا توان می بارد
در اوج عـطش شکوفه ها می سوزند
باران خـدا ، به حوض خان می بارد
* گل های قـیام * 23
باران خـدا کاش به ما می پنداشت
گل های قـیام در خیابان می کاشت
رعـدی ز گلوی ابـرها بر می خاست
دریا فوران ، کوه ترَک برمی داشت
گل های قـیام در خیابان می کاشت
رعـدی ز گلوی ابـرها بر می خاست
دریا فوران ، کوه ترَک برمی داشت
میراسماعیل جباری نژاد
م ادلی
نگراني از جام زهرحقوق بشر و آرزوي تشكيل «كمپين جهاني
رژيم ضدبشري آخوندي در بحبوحة سركشيدن جام زهر اتمي, ناگهان با شوك مرگ آور تحولات عراق مواجه شد كه به گفته رئيس جمهور برگزيدة مقاومت صدبار كشنده تر از جام زهر اتمي است. در همين رابطه خبرگزاري نيروي تروريستي قدس از ترس سرازير شدن جام زهر حقوق بشر به حلقوم ولي فقيه ارتجاع به نقل از سخنگوي كميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس ارتجاع نوشت:
«ما ديديم بعضي اوقات كشورها براي اعدام يك قاچاقچي چه سر و صدايي ميكنند، بيانيه صادر ميشود، سيستم حقوقي كشور را زير سؤال ميبرند و... ولي ما... نتوانستيم اين نظام حقوقبشر جهاني را زير سؤال ببريم و توجه افكار عمومي را جلب كنيم.»
پدرخواندة تروريسم بين المللي و بزرگترين ناقض حقوق بشر در جهان بعد از 60 بار محكوميت بين المللي به خاطر نقض حقوق بشر, طلبكار اين است كه ترفندهايش براي مخدوش كردن «نظام حقوق بشرجهاني» بي فايده بوده است.
براي اين منطور يكي از شعبه هاي وزارت اطلاعات با تاكتيك «آي دزد, آي دزد» و در منتهاي وقاحت خود را در جاي متولي حقوق بشر نشانده و مي نويسد: «حقوق بشر نيز در دنياي کنوني به بدترين شکل از سوي صاحبان قدرت و بدون کوچکترين ترسي از مجازات نقض مي شود. روزانه صدها خبر و گزارش از اقدامات ضد حقوق بشري گروههاي تروريستي مثل داعش، القاعده، طالبان و گروهک (مجاهدين) در رسانههاي بين المللي و داخلي منتشر مي شود و بر ضرورت برخورد با آنها نيز تاکيد مي شود.» يعني مي خواهد با يك تير چند نشان بزند و با زير سوال بردن نظام حقوق بشرجهاني, خودش را متولي حقوق بشر جابياندازد و با گذاشتن مجاهدين در كنار داعش و القاعده و ...بر ضرورت برخورد با آنها تأكيد كند.
همان سايت گشتاپوي آخوندي براي برآورده كردن اين منظور دست به كار راه اندازي «كمپين جهاني مجازات گروههاي تروريستي و ناقض حقوق بشر» شده و مي نويسد: «ازآنجايي که هيچ اميدي به برخورد دولتها و سازمانهاي بينالمللي با ناقضين حقوقبشر وجود ندارد. لذا بهنظر ميرسد بهترين راه رسيدن به اين هدف تشکيل کمپين جهاني مجازات گروههاي تروريست و ناقض حقوقبشر است.»
بعداز سرهم بندي كردن اين همه صغري و كبري, و بعداز 8 سال گذشته كه در حاكميت مالكي از هيچ جرم و جنايتي عليه مجاهدين فروگذار نكرده و بجايي هم نرسيده اند, راه كار را در اين ديده اند كه ناقضين حقوق بشر! را از راه قانون از ميدان بدر كنند, قبل از هر كسي سران جرم و جنايت مي دانند كه اين ياوه هاي غيرجدي و خنده دار, صرفاً مصرف داخلي دارد. ولي فقيه ارتجاع بعداز جام زهر اتمي كه جام زهر عراق هم روي آن آمده است در نگراني از جام زهر حقوق بشر, به دست و پا افتاده و دنبال دستآويزي براي گريز است .
فصل خوشه چینی غزه در ژنو
فصل خوشه چینی غزه در ژنو
منصور امان
همزمان با دور جدید مُذاکره دوجانبه با آمریکا، رهبران و پایوران جمهوری اسلامی فعالانه مشغول نمایش کارتهای برنده خود برای امتیاز گرفتن و تحت تاثیر قرار دادن واشنگتُن شده اند. در همین راستا آقای علی اکبر ولایتی سینه جلو داده که "ایران از موشک تا فشنگ حماس" در جنگ اخیر غزه را تامین کرده است.
به گُزارش روزنامه آلمانی "دی ولت"، جمهوری اسلامی طی 50 روز جنگ در غزه بیش از 10میلیون دُلار به حماس کُمک نقدی کرده است. رقم هنگُفت مزبور افزون بر تجهیزات و جنگ افزارهایی است که "نظام" به گونه مُستقیم به غزه ارسال داشته و آقای ولایتی به آن اشاره کرده است. به این لیست، صورت حساب "جهاد اسلامی" را نیز باید افزود که هنوز رقم دقیق آن به بیرون درز پیدا نکرده است.
وزیر خارجه اندرونی آقای خامنه ای که برای اثبات نقش جمهوری اسلامی در برافروختن و شُعله ور نگه داشتن جنگ غزه، رهبران دو گروه شبه نظامی حماس و جهاد اسلامی را به شهادت طلبیده، به طرفهای خارجی هُشدار داده: "مساله مُهم این است که کُمکها به اینجا ختم نمی شود، بلکه این کُمکها تا پیروزی نهایی فلسطین ادامه خواهد داشت."
در تلاشی دیگر با همین هدف، آیت الله علی خامنه ای جنگ ویرانگر غزه را "مُعجزه" خوانده و جایگاه حاملان آن را برای طرفهای خارجی اینگونه معنی کرده است: "طرفداران نظم جمهوری اسلامی در منطقه، عُمق راهبُردی ما هستند."
وی که چنین می نماید از ادعاهای خود به هیجان آمده باشد، رجز می خواند که "اقتدار نظامی و سیاسی غرب مُتزلزل شده" و خوش و خُرم همچنان پیش می رود که "در آمریکای لاتین و قسمتهای مُهمی از آسیا نیز عُمق راهبُردی داریم که باید از آنها به دُرُستی استفاده شود". چند گزافه جلوتر، آقای خامنه ای حتی از یک "نظم جدید جهانی" خبر می دهد و به سبک دوران خوش "مُدیریت جهانی" آقای احمدی نژاد اضافه می کند: "ما باید در آن نقش آفرینی کنیم."
اگرچه سوواستفاده رژیم ولایت فقیه از بُحران اسراییل - فلسطین برای حل وفصل بُحران روابط خارجی خود موضوع تازه ای نیست، اما بی گمان شفافیت رهبران و پایوران آن در اشاره به براه انداختن جنگ نیابتی، تحریک موکلان خویش و تامین مالی و تسلیحاتی آنها را می توان نُکته تازه ای در این سیاست به حساب آورد.
این چرخش را باید یکی از پیامدهای "نرمش قهرمانانه" دانست که روی میز بر پا شده برای اجرایی کردن آن، همه پرونده های "نظام" به ناگزیر قرار گرفته است. آقایان خامنه ای و ولایتی برای سر گرفتن دادوستد چاره ای جز نشان دادن موجودی مُعامله پذیر خویش ندارند؛ تاکتیکی که همزمان داوریهای بین المللی در باره ماهیت بُحران آفرین و تنش زای رژیم مُلاها در منطقه را نیز به گونه مُستند تایید می کند.
به گُزارش روزنامه آلمانی "دی ولت"، جمهوری اسلامی طی 50 روز جنگ در غزه بیش از 10میلیون دُلار به حماس کُمک نقدی کرده است. رقم هنگُفت مزبور افزون بر تجهیزات و جنگ افزارهایی است که "نظام" به گونه مُستقیم به غزه ارسال داشته و آقای ولایتی به آن اشاره کرده است. به این لیست، صورت حساب "جهاد اسلامی" را نیز باید افزود که هنوز رقم دقیق آن به بیرون درز پیدا نکرده است.
وزیر خارجه اندرونی آقای خامنه ای که برای اثبات نقش جمهوری اسلامی در برافروختن و شُعله ور نگه داشتن جنگ غزه، رهبران دو گروه شبه نظامی حماس و جهاد اسلامی را به شهادت طلبیده، به طرفهای خارجی هُشدار داده: "مساله مُهم این است که کُمکها به اینجا ختم نمی شود، بلکه این کُمکها تا پیروزی نهایی فلسطین ادامه خواهد داشت."
در تلاشی دیگر با همین هدف، آیت الله علی خامنه ای جنگ ویرانگر غزه را "مُعجزه" خوانده و جایگاه حاملان آن را برای طرفهای خارجی اینگونه معنی کرده است: "طرفداران نظم جمهوری اسلامی در منطقه، عُمق راهبُردی ما هستند."
وی که چنین می نماید از ادعاهای خود به هیجان آمده باشد، رجز می خواند که "اقتدار نظامی و سیاسی غرب مُتزلزل شده" و خوش و خُرم همچنان پیش می رود که "در آمریکای لاتین و قسمتهای مُهمی از آسیا نیز عُمق راهبُردی داریم که باید از آنها به دُرُستی استفاده شود". چند گزافه جلوتر، آقای خامنه ای حتی از یک "نظم جدید جهانی" خبر می دهد و به سبک دوران خوش "مُدیریت جهانی" آقای احمدی نژاد اضافه می کند: "ما باید در آن نقش آفرینی کنیم."
اگرچه سوواستفاده رژیم ولایت فقیه از بُحران اسراییل - فلسطین برای حل وفصل بُحران روابط خارجی خود موضوع تازه ای نیست، اما بی گمان شفافیت رهبران و پایوران آن در اشاره به براه انداختن جنگ نیابتی، تحریک موکلان خویش و تامین مالی و تسلیحاتی آنها را می توان نُکته تازه ای در این سیاست به حساب آورد.
این چرخش را باید یکی از پیامدهای "نرمش قهرمانانه" دانست که روی میز بر پا شده برای اجرایی کردن آن، همه پرونده های "نظام" به ناگزیر قرار گرفته است. آقایان خامنه ای و ولایتی برای سر گرفتن دادوستد چاره ای جز نشان دادن موجودی مُعامله پذیر خویش ندارند؛ تاکتیکی که همزمان داوریهای بین المللی در باره ماهیت بُحران آفرین و تنش زای رژیم مُلاها در منطقه را نیز به گونه مُستند تایید می کند.
۱۳۹۳ شهریور ۱۲, چهارشنبه
خروج از رکود اقتصادی با شلیک گلوله های مَشقی
زینت میرهاشمی
حسن روحانی برای به ثمر رساندن مذاکرات با کشورهای پنج به اضافه یک، جهت برداشتن تحریمهای شورای امنیت، مخالفان خود در حکومت را راهی جهنم نمود. رئیس جمهور ولی فقیه اما در برابر افزایش نقض حقوق بشر، اعدامهای گروهی، آزار و اذیت فعالان کارگری و زندانیان سیاسی، هیچ واکنشی نشان نداده است. آنچه حسن روحانی را در برابر دلواپسان نظام و لرزش دلهای ذوب شدگان در ولایت، خشمگین کرده، مخالفت این باندها برای به سرانجام رساندن پروسه خوراندن جام زهر به ولی فقیه و اجرایی شدن بسته سیاستی در رابطه با بحران اقتصادی است.
حسن روحانی با شعار حل بحران اقتصادی و خروج از رکود اقتصادی خود را متمایز از کارگزاران قبلی نظام جلوه می دهد. از شعارها و حرفهای او چنین بر می آید که وی تحریمهای شورای امنیت، آمریکا و اروپا را از جمله موانع اصلی در برابر بازکردن قفل بحران اقتصادی می داند. کشاکش باندهای درون هرم قدرت و شمشیرکشی علیه همدیگر، دشواری اجرایی شدن کامل جام زهر و مهار ناپذیر بودن بحران قدرت را نشان می دهد. اگرچه روحانی ادعا می کند که طرحهای اقتصادی او برای خروج از رکود به گونه ای تنظیم شده که وابسته به برداشتن تحریمها نباشد، اما مجموعه موضعگیریهای خشمگینانه وی و پایوران دولت، ناامیدی به برداشتن یا کم شدن تحریمها جهت خروج از رکود اقتصادی را نشان می دهد.
واقعیت این است که بحران اقتصادی در ایران و تعطیلی بیش از 70 درصد واحدهای تولیدی به تحریمهای شورای امنیت مربوط نمی شود. اگرچه تحریمها به دلیل عدم بازگشت بهای پول حاصل از فروش نفت بر اقتصاد نفتی و تجاری ایران، تاثیرگذار بوده است، اما تولید کننده بحران اقتصادی موجود نیست چرا که عمر این گروه از تحریمها کمتر از دوسال است.
شکل گیری اقتصاد شبه دولتی، سپردن مالکیت واحدهای تولیدی دولتی به ویژه خواران، آقازاده ها و حواشی قدرتمداران به نام تقویت مالکیت خصوصی به قبل از تحریمهای شورای امنیت بر می گردد. قدرت گیری باندهای قاچاق کالا با استفاده از ارز دولتی، ماجرای واردات شکر، پارو، آفتابه، سوزن خیاطی، چادر سیاه، چای، برنج و .... به قبل از تحریمهای نفتی و پولی بر می گردد. خرید دارو و یا تولید آن هیچگاه مورد تحریم نبوده اما می بینیم که مردم ایران چه رنجی از کمبود دارو متحمل می شوند. حتی پیدا کردن نخ جراحی و وسایل اولیه عمل جراحی هم مشکل ساز شده است. فراموش نشود که در کنار کاهش واردات دارو و وسایل بهداشتی، اتوموبیلهای لوکس به راحتی وارد بازار ایران شده است.
این نمونه ها را بدین منظور یادآوری کردم که بگویم حسن روحانی قادر نیست اقتصاد ویرانه ای که از محمود احمدی نژاد تحویل گرفته، با کاهش یا برداشتن تحریمها بازسازی کند. خانه ای که از پای بست ویران است را نمی توان در مقابل طوفان حوادث نجات داد. به ویژه این که سیاستگذاران و مجریان حکومت از ویرانه های همین خانه خراب سودهای کلان به جیب می زنند. شریان سرمایه داری انگلی در دستان استبداد مذهبی چنان جای گرفته که به راه انداختن مجدد تولید و ایجاد اشتغال با منافع حاکمان در قدرت در تضاد است. افزایش نقدینگی و به جریان نیفتادن آن در بخش تولید و صنعت، وجود بی شمار بدهکاران به بانکها، دریافت وامهای کلان برای راه اندازی بخشهای به اصطلاح تولیدی که هیچ گاه عملی نشده، واگذاری مشاغل مدیریتی در واحدهای دولتی به خودیها، سرکوب نیروهای کار و تشکلهای مستقل کارگری، صنفی و ... همه اینها از جمله موانع اصلی برای تحقق راه حلهای مناسب جهت بهبود اقتصاد و تولید است.
راه حل روحانی برای خروج از رکود هم مانند اقتصاد مقاومتی است که خامنه ای برای مردم نسخه اش را پیچید و اکنون به بایگانی سپرده شده است. در مسیر پر پیچ و خم راه حلهای حسن روحانی برای خروج از رکود، باز این مردم هستند که زیان می کنند و مجبورند ریاضت کِشند. اگر چه روحانی و وزیرانش با افشای بخشهایی از بخور و بخورهای مخالفان خود، گلوله های مشقی شلیک می کنند، اما گاو صندوق دانه درشتها همچنان دست نخورده باقی مانده و بر محتوای آن اضافه می شود. طبیعی است که کلید حسن روحانی قادر نخواهد بود قفل این گاوصندوقها را بگشاید.
روز پنجشنبه 30 مرداد حسن روحانی در یکی از تورهای مسافرتی خود در دفاع از برنامه اقتصادی اش گفت: «درآمدهای نفتی باید به سرمایه مولد و نه حقوق کارمند تبدیل شود». همین یک جمله از حرف او نسبت به تقسیم ثروت ملی و بهره وری از فروش منابع گاز و نفت، قدرت شلیک گلوله های مشقی او را برملا می کند. هنوز پرونده بابک زنجانی و امثال او که با فروش نفت چه پولها به جیب زدند به بایگانی سپرده نشده است. مثل این که حسن روحانی باورش شده که احمدی نژاد پول نفت را به سفره های مردم برده است که حالا وی می خواهد از آنها بازپس گیرد.
وی «چشم مردم به دولت و چشم دولت به چاههای نفت» را غلط دانسته و خواستار به میدان آمدن کارآفرینان و مردم برای «اشتغال جوانان» شد. حسن روحانی ترکیه را مثال می زند که «100 درصد اعتبارات اجرایی و بعضاً عمرانی از طریق مالیات تامین می شود و در عوض تمام کارهای مهم این کشور در دست بخش خصوصی است.». همه این حرفها در یک حکومت فاسد که حتا پول فروش نفت به خزانه دولت واریز نمی شود، جز گسترش فقر و بی عدالتی نیست. هنوز کاهش نرخ تورم که روحانی از جمله دستاوردهای دولت خود می داند مورد مشاجره است که وی وعده تورم تک رقمی در آینده ای نزدیک را می دهد.
در کنار وعده های حسن روحانی برای ایجاد اشتغال، آماری در رابطه با نابودی مشاغل در ایران از طرف وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی منتشر شده که بسیار دردناک است.
به گزارش سحام نیوز در 26 مرداد، بر اساس آخرین داده های آماری مرکز آمار ایران، «از سال 1385 تا تابستان سال 1392 به جمعیت شاغلان کشور تنها 4/1 میلیون نفر اضافه شده است.» بر اساس گزارش فوق، از «هفت میلیون شغلی که احمدی نژاد مدعی ایجاد آن بود، «پنج میلیون و ششصد هزار» شغل «دوام نیاورده و شاغلان آن بیکار شدند».
علی ربیعی در مورد آمار فوق می گوید:«محاسبه نرخ رشد منفی در سالهای گذشته نشان می دهد ما 30 درصد رشد منفی را تجریه کردیم که هر یک درصد رشد با احتساب مشاغل جانبی بالغ بر 400 هزار شغل می شد.» (خبرگزاری حکومتی مهر 26 مرداد)
دولت حسن روحانی لایحه ی یک فوریتی برای خروح از رکود اقتصادی را به مجلس ملایان فرستاد. حسن روحانی در این لایحه اولویت بزرگ خود را، «خروج سریع، پایدار و غیر تورمی» از رکود دانست. علی طیب نیا وزیر اقتصاد روحانی در وصف طرح روحانی، تحریم را عامل درهم شکستن «اراده مردم» دانست. وی می گوید:«دشمنان کشور، شرایط تحریم را بر ما تحمیل کردند تا با ایجاد مانع بر سر راه دسترسی به منابع کشور و تحمیل تورم شتایان و رکود عمیق و بیکاری اراده مردم ما را در هم بشکنند».
تعریف وزیر اقتصاد روحانی از بسته سیاستی دولت جهت خارج شدن از رکود تورمی چشم انداز شعارهای توخالی حسن روحانی در رابطه با بهبود معیشت مردم را آشکار می کند.
۱۳۹۳ شهریور ۶, پنجشنبه
* سرودی از دفتر نیلی دریا *
* تقدیم به همه دریا دلان میهنم *
لب را به فغان بگشا با موج گران دريا
توفان بلا افكن در ظلم زمان دريا
صد قـا فله در بند است اي مظهر آزادي
گلبانگ رهائي را باري تو بخوان دريا
جنگل ز تو جان گيرد گلبانگ ز جنگل ها
پيوند تو و جنگل رازيست نهان دريا
من شعر تو را خوانم از دفتر باران ها
بر گوش كوير ستان در اوج بيان دريا
در معبر دشتستان چشمان قــناري ها
بر رقص قـرنفـل ها اينك نگران دريا
با وصل تو و دشت است در گستره هامون
مـيلاد شقايق ها در فصل خزان دريا
گيسوي سحابت را بر دوش فضا گستر
وانگا ه سفر بنما تا قلب كران دريا
برقي زن ورعدي كن آهنگ قيامت زن
بر دشت عطش افكن فرياد و فغان دريا
در گستره هامون سوزي زعطش جاريست
درياب تو احوال اين تشنه دلان دريا
آيات محبت را با بوسه باران ها
برصورت دشتستان اينك به نشان دريا
بـگـذ ا ركه بلدرچين در چين چمن زاران
صد جوجه به بار آرد در امن و امان دريا
بگذ ار كه پروانه گلبوسه به چيند باز
از روي شقا يق ها خوش رقص كنان دريا
بگذار كه بگشا يد صد سوسن آزاده
در گـنـگره ي گل ها ده گونه زبان دريا
بگذ ار به رقصد داس در وسعت گندم زار
بلبل به نوا آيد گل ها به عـيان دريا
بگذار كه بنشيند در گوشه ي هر خا نه
بر سفره هر انسان بوي خوش نان دريا
بگذار كه تنديس سوزان كويرستان
سرشار زگل گردد چون باغ جنا ن دريا
بگذار ز جان شويند زنگا ر اسارت را
با جوهر آزادي هر پير و جوان دريا
از چشمه چشمانم خون جگرم جاريست
در سينه دلي دارم بي تاب وتوان دريا
ديوانه تر از قـيـس ام ليلاي من آزادي
ليلاي مرا بـسـتان از چنگ ددان دريا
توفـنده ترازتوفا ن پيچيده چه خوش اينك
آوازه آزادي در گوش جهان دريا
خورشيد جهان تابم از پاي به سر ( ادلي )
آتش فكند شعـــرم در ظلم زمان دريا
ميراسماعيل جباري نژاد
م ـ ادلي 0dly
٭٭٭
ادلي = به معني آتشين در زبان آذري
قـيس = نام مجنون عاشق افسانه اي ليلي
۱۳۹۳ مرداد ۲۴, جمعه
* شعر چیست و شاعـر کیست *
همانطور که شما دوستداران ادب و هنر مستحضر هستید تا کنون در رابطه با تعریف شعر ایده ها و نظریه های متفاوتی از سوی صاحبان فن ارائه شده است و دراین راستا هر صاحب نظری به تناسب سلیقه و دیدگاه های خا ص خود و از پشت عینک اختصاصی به تعریف شعر پرداخته و به گونه ای آنرا عرضه نموده است عقیده بنده نیز در این ره گذر که در زیر می آید نظریه ای بیش نیست
مشکل عشق نه در حوصله دانش ماست
حل این نکته بدین فکر خطا نتوان کرد
حافظ
اجازه بدهید به زبانی ساده عرض کنم که شعر واکنشی از کنشی است عینی یا ذهنی که درآن عاطفه و احساس با اندیشه در قالب کلمات آهنگین و بلورین و با ظرافت های ویژه به هم گره خورده اند به عبارتی دیگر شعر اتصال و بازتاب بر خورد احساس با اندیشه است که در قالب واژه های آهنگین متجلی می شود
طراز پیرهن زر کشم مبین چون شمع
که سوز هاست نهانی درون پیرهنم
حافظ
نخست ذهن تحت تاثیر محرک های عینی یا ذهنی قرار می گیرد وچشمه احساس و عاطفه و اندیشه را به جوش می آورددر اینجاست که نطفه خلق شعر در زهدان ذهن بسته می شوداما طول مدت خلق یک شعر از آغاز تا پایان آن بستگی به نیروی محرکی است که زهدان ذهن را آبستن کرده است و بالاتر از همه استعداد و قوت طبع وقدرت خلاقیت شاعر شرط دیگر آن است
فیض روح القدس ار باز مدد فرماید
دیگران هم بکنند آنچه مسیحا می کرد
حا فظ
و اما هنر شعر به مفهوم چیدن واژه ها و آشتی دادن و نسبت آفرینی واژه با واژه در ترکیب سازی ها در خلق مفاهیم و مضامین بکر وعمیق، در یهترین شکل ممکن
قند آمیخه با گل نه علاج دل ماست
بوسه ای چند بیآمیز به دشنامی چند
حا فظ
هر چند که هنر در شعر هرگز به ظرقیت کامل نمی رسد و شعر هیچ شاعری در حد و ظرقیت کمال مطلق نیست به عبارتی دیگر در هنر معیار و ظرفیت را حدی نیست هر چه از کوه بالا روی باچشم انداز های تازه روبرو خواهی شد و اما کوه هنر اوجی بس بلند و فراتر از اوج عمر شاعر دارد و شاعر را هرگز یارای فتح این قله نیست چه بسا خواجه شیراز که امروز ظرفیت فعلیت شعر ایران زمین و شاید مشرق زمین را به دوش خود می کشد اگر چندین سال دیگر زنده می بود امروز ظرقیت کیفی شعر او چندین برابر بود
کس چو حافظ نکشید از رخ اندیشه نقاب
تا سر زلف سخن را به قلم شانه زدند
حافظ
در یک جمله دیگر خلاصه کنم که شعر نوعی نقاشی است که با کلمات و واژه های متبلور و جاندار رنگ آمیزی می شود و هنر این نقاشی یعنی انتخاب رنگ ها در هماهنگی و توافق و بستگی کامل آنها با موضوع در بهترین شکل ممکن به عبارت دیگر وحدت کامل رنگ ها با موضوع و صورت کلی تصویر
نماز در خم آن ابروان محرابی
کسی کند که به خون جگر طهارت کرد
حافظ
و اما خلق شعر یا هر هنر دیگر اکتسابی نیست بلکه خصوصیتی است که در ذات وروح بعضی از انسان ها آفریده شده است
در اندرون من خسته دل ندانم کیست
که من خموشم و او در فغان و در غوغاست
حافظ
آن دسته از علاقه مندان شعر که تنها به نیروی آموزشی و کلاسی و دانش شعری و ادبی اقدام به سرودن شعر می کنند همواره اثرشان خشک و خالی از احساس است و از آنجائیکه احساس عنصر اصلی انتقال دهنده ی پیام و محتوای شعر به مخاطبان است لذا اگر شعرشان پیام و محتوائی داشته باشد به مخاطبانش منتقل نخواهد شد
مدعی خواست که آید به تماشاگه راز
دست غیب آمد و بر سینه ی نا محرم زد
حافظ
عبارت دیگر عزیزانی که زهدان ذهنشان را جراحی می کنند و به صورت غیر طبیعی و سزارین کودک شعر خود را خارج میکنند این کودک یا مرده است یا ناقص
نقدها را بود آیا که عیاری گیرند
تا همه صومعه داران پی کاری گیرند
حافظ
ویا
دلفریبان نباتی همه زیور بستند
دلبر ماست که با حسن خداداد آمد
حافظ
شعر این دسته عزیزان مجسمه ای ماند که در کالبد آن روحی دمیده نشده است تا به تواند از خوداحساس و حرکتی نشان دهد
عاقلان نقطه پرگار وجودند ولی
عشق داند که در این دائره سر گردانند
حافظ
نویسنده انگلیسی می گوید اگر سرودن شعر مثل روئیدن برگ بر درخت طبیعی نباشد بهتر آن است که هرگز سروده نشود « جان کتیز
اما با این فرمایش جان کیتز حال ببینیم اگر تولد شعر طبیعی باشد و پیامی برای انتقال داشته باشد این انتقال چه خواهد بود ؟ ارزش یا ضد ارزش و ملاک شناخت در این خصوص چیست چه بسا حرکتی ، عملی ، صورت و قیافه شیئی به دیدی زیبا و در حد یک ارزش جلوه می کند و در دیدی دیگر ضد و عکس آن
در ره عشق نشد کس به یقین محرم راز
هر کسی برحسب فهم گمانی دارد
حافظ
اما آنچه مسلم است این است که فداکاری و ایثار یک ارزش انسانی است که ریشه در عشق دارد و عشق ریشه در پاکی ها
از صدای سخن عشق ندیدم خوشتر
یادگاری که در این گنبد دوار بماند
حافظ
روزگاری شاعر در مراحل سنی پائین عشق را در سیما و قامت ظاهری یار به نظاره می نشیند و جلوه جمال ظاهری یار را در آئینه شعرش به تصویر می نشاند سپس در سیر تکاملی خود در جستجوی زیبائی ها و ارزش های والاتری قرار می گیرد مثلا جلوه جمال طبیعت و جهان هستی را به تماشا می نشیندو زبان به ستایش آن می گشاید که در نهایت این عشق به خالق خلقت و خالق همه زیبائی هامی رسد
خیز تا بر کلک آن نقاش جان افشان کنیم
کاین همه نقش عجب در گردش پرگار داشت
حافظ
و اما دنیای پیرامون ما انسان ها را از گذشته تا امروز همواره حوادث و اتفاقاتی تلخ و شیرین بوده که شعر در انعکاس این تلخی ها و شیرینی ها نقش بسزائی ایفا کرده است تاریخ هنر و ادبیات خود بهترین شاهد این مدعاست روزگاری شعر زبان به مدح و ستایش خداوندان ظلم و زور گشوده که امروزه جز نفرین و نفرت چیزی از آنها باقی نمانده است روزگاری زبان ناله بر فراق بار می گشاید و بر فاصله ها می نالد
زبان خامه ندارد سر بیان فراق
وگرنه شرح دهم با تو داستان فراق
حافظ
و این چنین دردی از صد ها درد انسان را به تصویر می کشد روزگاری چون شمشیری تیز برپیکره و تارک سیاه ظلم فرود می آید
سمند دولت اگر چند سر کشیده رود
ز همرهان به سر تازیانه یاد آرید
نمیخورند زمانی غم وفا داران
ز بی وفائی دور زمانه یاد آرید
حافظ
ز مهربانی جانان طمع مبر حافظ
که نقش جور و نشان ستم نخواهد ماند
حافظ
و روزگاری بر خرافات و مردم فریبی می تازد
بیا ای شیخ و از خمخانه ی ما
شرابی خور که در کوثر نباشد
و یا
خیز تا خرقه صوفی به خرابات بریم
شطح و طامات به بازار خرافات بریم
شرممان باد ز پشمینه ی آلوده خویش
گر بدین فضل و هنر نام کرامات بریم
حافظ
وگاه مشعل هدایتی می شود تا قافله ای را از ظلمت برهاند و افق های طلائی زندگی ، و خوشبختی و سعادت واقعی را نمودار سازد خواجه ی شیراز نمونه بارز و شاخص این مدعاست :
بیا تا گل بر افشانیم و می در ساغر اندازیم
فلک را سقف بشکانیم وطرحی نو در اندازیم
حافظ
هر آنکس که در این حلقه نیست زنده به عشق
بر او چو مرده به فتوای من نماز کنید
حافظ
و اما دنیای امروز ما را با دنیای دیروز گذشتگان تفاوت های چشمگیری است بسیاری از درد های امروز انسان همان درد های دیروز گذشتگان نیست زمان همواره در تغییر است با تغییر زمان درد تغییر می کند و خود را در شکل و رنگی نو نشان می دهد شاعر امروز باید خود آگاه باشد و درد بزرگ جامعه ی خویش و در کل درد انسان امروز را در بعد این کره خاکی حس و لمس کند زبان شعر در بسیاری از مواقع از لبه ی شمشیر تیز تر و برنده تر است و یا از هر سلاح دیگر شاعری که خود را نسبت به انسان و درد های آن مسئول به داند این شمشیر تیز و برنده را در غلاف محبوس نخواهد کرد
صد هزاران گل شکفت وبانگ مرغی بر نخاست
عندلیبان را چه پیش آد هزاران را چه شد؟
حافظ
زیر شمشیر غمش رقص کنان باید رفت
کانکه شد کشته او نیک سرانجام افتاد
حافظ
زمان ، زمان بیداری است زمانی است که باید شمشیر قلم ها را از غلاف ها بیرون کشید تا مردم را با همه ی فتنه ها و دسیسه ها که خداوندان زر و زور و خرافات به شیوه های فریبنده و رنگارنگ برای تباهی و بدبختی انسان چیده اند آگاه ساخت
در میخانه بستند خدایا مپسند
که در خانه ی تزویر و ریا بگشایند
و یا
ای گدایان خرابات خدا یار شماست
چشم انعام مدارید ز انعامی چند
حافظ
و این آگاهی خود به تنهائی می تواند بلا جان صاحبان زر و زور وقدرت گردد این آگاهی است که با آن می توان تفاوت چاه را با راه وحق را با ناحق وخوشبختی واقعی را با بدبختی به انسان نشان داد
دل چو از پیر خرد نقد معانی می جست
عشق می گفت به شرح آنچه بر او مشکل بود
حافظ
امروز در هر نقطه از جهان دردی است خاص ، درد نان و گرسنگی ، بیماری در افریقا ، هند ، و...... درد نژاد پرستی و سلطه گری در اروپا ، امریکا و... درد فساد و بی بند و باری های آنچنانی و فحشا در دنیای ماشینی و غیر عاطفی غرب دنیای خالی از عشق و عاطفه و لذات معنوی و ارزش های والای انسانی،دنیائی که ملکه ی عشق را در مقابل آسمان خراش های شیشه ای سر بریده اند و بر جنازه اش عنکبوت را فرا خوانده اند
عالم از ناله عشاق مبادا خالی
که خوش آهنگ و فرح بخش نوائی دارد
حافظ
شاعر واقعی کسی است که نسبت به همنوع خود در هر کجای ای کره ی خاکی احساس مسئولیت کند و شعرش باز تابی باشد از درد همه ی محرومین و مظلومین در همه ی ابعاد زندگی و همه طیف های جامعه.
رسم بد عهدی ایام چو دید ابر بهار
گریه اش بر سمن وسنبل و نسرین آمد
حافظ
شعر امروز باید توفنده و کوبنده و با زبانی محکم چاووش خوان قافله ای باشد که همه ی صاحبان زر و زور و قدرت این دشمنان بزرگ انسان و انسانیت و آزادگی را به مبارزه می طلبد شعر امروز باید زنگ خطر جامعه باشد و مردم را به قیام علیه دشمنان خدا و دشمنان خلق خدا و دشمنان بزرگ آزادی دعوت کند تا دروازه های طلائی خوشبختی و سعادت واقعی گشوده گردند شعر امروز شعر مقاومت است و پایداری نه سازش و تسلیم . شاعر امروز باید جهت گیری انقلابی و مردمی داشته باشدو شعرش با آرمان ها و ارزش های والای انسانی و الهی همخوانی داشته باشداما این جهت گیری انقلابی و مردمی همان جهت گیری گروهی و حزبی ، تشکیلاتی ، و دولتی نیست . این راهی است بس خطا
بشوی اوراق اگر هم درس مائی
که درس عشق در دفتر نباش
حافظ
شاعر حزبی و دولتی و تشکیلاتی که در یک چار چوب سقف دار تنفس می کند و همه ی دریچه ها و پنجره های دنیای پیرامون خود را به افق ها و چشم انداز ها بسته باشد شعر او فراتر از این چارچوب نخواهد رفت
زیر بارند درختان که تعلق دارند
ای خوشا سرو که از بند غم آزاد آمد
***
فاش می گویم و از گفته ی خود دل شادم
بنده ی عشقم واز هر دو جهان آزادم
حافظ
بالاتر از همه او در اشعارش داوری خواهد بود که نسبت به حوادث و اتفاقات و واقعیت های دنیای اطراف خود قضاوتی یک جانبه خواهد داشت و همواره در انعکاس دردها و واقعیت ها مصلحت حزب ، یا گروه و یا تشکیلاتش را مد نظر خواهد داشت چنین شاعری نمی تواند در انعکاس واقعیت ها صادق باشد هر چند که پشتیبانی و همبستگی شاعر با یک جریان انقلابی و مردمی در دوران های اختناق و خفه گان اصلی ترین وظیفه او در قبال مردم و جامعه است
چشم آلوده نظر از رخ جانان دور است
بر رخ او نظر از آینه ی پاک انداز
حافظ
به می پرستی از آن نقش خود برآب زدم
که تا خراب کنم نقش خود پرستیدن
حافظ
چارچوب در شعر و یا هر هنر دیگر خدا و حل مسئله خلق خدا ، و درد ورنج مردم و است وبس البته منظور از درد ،طلب های نفسانی و شهوانی دل نیست، روزگاری درد ،درد عشق و درد عاطفه است ، روزگاری درد، درد جنگ و تجاوز و روزگاری درد نان و فقر و گرسنگی و روزگاری سلطه گری بیگانه و روزگاری خرافات و مردم فریبی ، شاعر واقعی کسی است که درد خاص روزگار خویش را حس و لمس کند و در آئینه ی شعرش منعکس سازد تا وظیفه اصلی خود را در قبال انسان در همه ی طیف های جامعه با همه ی سایه روشنی ها یش ادا نماید دل شاعر امروز باید کانون عشق و مهر ومحبت نسبت به همنوع خود باشد و شعرش چشمه سار نوازش گری باشد که از زلال اندیشه ها و احساسات پاک و شفاف با آرمان های انسانی جاری شده تا روح تشنه ی خسته دلان و دردمندان را سیراب سازد در یک کلام آخر شاعر باید سازنده قلب های شکسته باشد نه مخرب آن
دلنشین شد سخنم تا تو قبولش کردی
آری آری سخن عشق نشانی دارد
حا فظ
منم که شهره ی شهرم به عشق ورزیدن
منم که دیده نیالودم به بد دیدن
وفا کنیم و ملامت کشیم و خوش باشیم
که در طریقت ما کافریست رنجیدن
حافظ
پایان
ارادتمند همه شاعران و نویسنده گان و سایر هنر مندان مردمی و آزاده
میراسماعیل جباری نژاد
م - ادلی
اشتراک در:
پستها (Atom)










