۱۳۹۳ مرداد ۱۴, سه‌شنبه

حافظانه


حافظانه

* دو غـزل دیگر از استاد و شاگرد *

* غـزلی از ا سـتـا دم * خواجه حافظ *

سا ل ها پیروی مـذهب رندان کردم
تا به فـتـوای خرد حرص به زندان کردم

من به سر منزل عـنقا نه به خود بردم راه
قـطع این مرحله با مرغ سلیمان کردم

از خلاف آ مـد عادت به طلب کام که من
کسب جمعیت از آن زلف پریشان کردم

سایه ای بر دل ریشم فکن ای گنـج روان
که من این خانه به سودای تو ویران کردم

توبه کردم که نبوسم لب ساقـی و کنون
می گـزم لـب که چرا گوش به نادان کردم

نـقـش مستوری ومستی نه به دست من وتوست
آ نـچه استا د ازل گـفت بکن آن کردم

دارم از لـطف ازل جنت فـردوس طمع
گر چه دربا نی میخانه فـراوان کردم

ا ین که پیرانه سرم صحبت یوسف بـنـواخـت
ا جـر صبری است که در کلبه ا حـزان کردم

صبح خیـزی و سلامت طلبی چون حـا فــظ
هـر چه کردم همه از دولت قـران کردم

گربه دیوان غـزل صد نشینم چه عجب
سال ها بندگی صاحب دیوان کردم

خوا جه حـا فــــظ

********

* غـز لی از شـا گرد خواجه *
میراسماعـیـل جـبـا ر ی نـژاد
م - ا ُد لـی

* جما ل دوست در آ ئـیـنـه عــشـق *

دل چو با کوه غـم عــشق تو سینا کردم
سینه را جلوه گه ِ طور تجلا کردم

بر دل بی نفـسم در قـفـس سینه چا ک
نـفسی ز آن دم جان بخش مسیحا کردم

چـشـمـه مهر تو جوشید چو در باغ خیا ل
گلشـن یا سمن و لاله شکوفا کردم

وعـده در وعـده دو صد داشتم از لیلی خویش
من ِ مجنون دل از امروز به فـردا کردم

زدم آ ن حلقـه گیسوی تو بر گردن دل
ای خوشا ، بردگی زلف چلیـپا کردم

سال ها بود ترا خانه به دوش ای دل ریش
من ترا حا ل در آغـوش خـدا جا کردم

مرمرین سینه تو دیدم و بر سینه عــشـق
سـیـنـه ریز خوش شبتا ب ثـر یا کردم

نوش داروی دل از سا غـر چشمان توشد
وه چه خوش نوش ، از آن نرگس شهلا کردم

دست دل حـلقه بر آن گردن دلـدار زدم
بوسه در بوسه از آن صورت رعـنا کردم

شاه بیت غـزلم وصف جما لت شد وباز
با گل روی تو این قا فـیه زیـبا کردم

موج گیسوی تو زد چون لـب دریا ی خیال
روح تـفـتیده د ل سوی به دریا کردم

چـشم د ل باز شد ا ند ر دل آ ئـیـنـه آ ب
نـقـش سیما ی تو در آب تما شا کردم

« چارده » خواهم از آن عشق مه و خورشیدم
روز و سال است در این دائـره پید ا کردم

راز عـشقـی که در این دائـره می گشت نها ن
من به خا ل سـیـه یار هـویـد ا کردم

ا ین نها ن دا ئره را چرخش من بود به خویش
وه چه خـوش چرخ که با یار دل آرا کردم

« ا د لی ِ » محفـل عـشقـم که به هر محرم راز
راز نا گفـته ا ین دائره گویا کردم

میراسما عـیل جباری نژاد
م - ا د لی

۱۳۹۳ مرداد ۱۱, شنبه

سه رباعی


* شـلا ق خـزان *
تا گل بـشکـفت و جنـبـشی دیگر شد
با لاله چمن د من د من زیـو ر شـد
شـلا ق خـزا ن به جا ن گل ها افـتـا د
گل ها ی چـمن یکی یکی پـر پـر شـد
* شعله و خا کسـتـر *
زد شـعـلـه کین شعـله وطن گستر شد
این شـعـله عـجب جهـنـمی دیگر شد
آ تـش به سر ا پـر ده ایران ا فـتـا د
ایران به شعاع شعـلـه خا کستــر شد
* د ژ شب *
تا لـب به لـب ِ سا غـر امـیــد ز نـیـم
شمشیـر یـقـین بر دل تـر د یـد ز نـیـم
با توسن عـشق بگـذ ریـم از دژ شب
پا ، در ره نـو را نی خو ر شیــد زنیـم
میراسماعیل جباری نژاد
م -اُدلی

۱۳۹۳ مرداد ۱۰, جمعه

فریاد آن سوی دیوار



*
فریاد آن سوی دیوار *

به کبوتران سپید خونین بال که در قتل گاه های ستمگر ان زمان حلق آویز ویا سینه بر آماج گلـوله ها سـپـر کردند تا با خون
پاک شان گل های سـپـیـد آزادی را در کویرستان وطن آبـیـا ری کنند
روح شان شاد و یادشان در برگ برگ تاریخ مبارزات مردم ایران زمین جاودانه باد

* فریاد آن سوی دیوار *

بیا که سوسن و سوری به ساز خون رقصید
نگر به ما تم شان باغـبان که چون رقصید

ز داربست وفا چون ستاره ای آویخت
به پیشگاه سپیده چه واژگون رقصید

طلا یه دار فلق زد کما نچه خورشید
عـد وی دون وطن در شب قـرون رقصید

ز قتلگاه شیاطین صدای تیری خاست
به حول حجله عاشق عـروس خون رقصید

ستون عشق چنان زد در این خراب آباد
که بر صلابت آن چرخ بی ستون رقصید

ز بیکرانه گردون چگونه بگـذشتی
که تار و پود فلک در تب جنون رقصید

عـروج سرخ تو را مه به جشنواره گرفت
عـروس خوشه پروین ز خود برون رقـصید

نوشت کلک تو « ادلی » به بیت بیت غـزل
که در مدار وفا او سـتـا ره گون رقصـیـد

کلک= قلم
اُدلی = آتشین در زبان آذری
میراسماعیل جباری نژاد
م -اُدلی

۱۳۹۳ مرداد ۸, چهارشنبه

سمند عشق

غزل حماسی
*

سمند عشق *
سمند عشق تازد میر میدا ن تا چه پیش آ ید
کند جولان گری در قلب جولا ن تا چه پیش آید
بیا با ن تشنه لب دریا تهی از غرش امواج
بکن ای ابربارا ن زای توفان تا چه پیش آ ید
به گلبانگی قیامی کن به هم زن خواب دریا را
طنین انداز در صحرای سوزا ن تا چه پیش اید
سکوت دشت را بشکن تو با فریا د تندر ها
ببار ای ابر گوهر بار بارا ن تا چه پیش آید
بخوان شعر شکفتن تا چو مشعل شعله ور گردند
شقا یق های عا شق در بیا با ن تا چه پیش آ ید
شقا یق مظهر عشق است و پیک سرخ پیروزی
به پا س حر متش خیزید یا را ن تا چه پیش آ ید
هزارا ن زاغ در با غ شقا یق فتنه انگیزند
نوائی ساز کن ای مرغ خوش خوان تا چه پیش آ ید
امیدی هست بس ، در شوره زار نا امیدی، کار
گل امید را در دشت حرما ن تا چه پیش آ ید
سمند عشق را زین کن به تن شولا ی ایما ن پوش
بیا آ هنگ میدا ن کن خروشا ن تا چه پیش آ ید
سوارا ، تک سواری کن به قلب عرصه بید اد
تجلی ده خروش خشم توفا ن تا چه پیش آید
گذشت از برج کیوا ن داد درد آلود انسان ها
برس بر داد ای دادار دورا ن تا چه پیش آ ید
فروغی خوش نمی تا بد در این ظلمت سرا ای دل
برا ن ارا به ی خورشید رخشا ن تا چه پیش آ ید
غما ...، زنبیل شب خا لیست ازقندیل کوکب ها
به تا ب ای مهر عا لمتا ب تا با ن تا چه پیش آ ید
نوشت ( ادلی ) به برگ دفتر دل شعر آزادی
به خون پا ک سردارا ن ایرا ن تا چه پیش آ ید
میراسماعیل جباری نژاد
م - ادلی

۱۳۹۳ مرداد ۴, شنبه

ر یـشه در نـور


* ر یـشه در نـور *
موجم ، که به لـب سرود توفا ن دارم
رود م ، چو به سر هوا ی طغیا ن دارم
من شعشع تیغ آ ذرخشم ، نورم
صد ریشه در ا بـر نو بهـا را ن دارم
* عـروس گل *
ا بـر م که به لـب سرود بارا ن دارم
بر پهـنـه دشت تشنه لـب می با رم
من خوان دمن به سبزه می آ را یـم
بـر خان چمن عـروس گل می آ ر م
خوان = سفره
خان = سالار = بزرگ قبیله
خان چمن = کنایه از بلبل
میراسماعیل جباری نژاد
م -اُدلی

۱۳۹۲ دی ۲۶, پنجشنبه

مليجك اسدالله قصاب بيخودي نيست كه دهه شصت را دوست ندارد!



ابراهيم نبوي   ماموريت و مصرفش تمام شده و خاصيتي هم ندارد و ميخواد برگردد  به ايران  و ماموريتش را در زير سايه نظام  از  نزديك دنبال كند.  امّا چرا اينقدر از دهه شصت وحشت دارد؟!   يك زنداني مي گويد:   سال 60 در اوین همین نبوی یکی از نور چشمی های لاجوردی بود و بادم است که با ان لب اویخته اش و فقط با چوب به سر زدن مهارت خوبی داشت.
دهه شصت پاشنه آشيل همه جناحهاي رژيم است. بطور خاص در رابطه با قتل عام شصت و هفت چون همه شان در اين جنايت بزرگ شريك بوده اند  لام تا كام نمي گويند.

۱۳۹۲ دی ۱۹, پنجشنبه

17دی سالروز کشف حجاب دردوره رضاشاه است


17دی سالروز کشف حجاب دردوره رضاشاه است
مطلبی از آقای دکتر اسلامی ندوشن، شاعر و نویسنده خوشنام ایرانی
برایتان به ضمیمه می فرستم، كه خواندنی است
علي معصومي
روز 17دي 1314 رضاشاه  همراه با همسر و دخترانش، كه همه بي حجاب بودند، در جشن فرهنگي دانشسراي تهران حضور يافت و طي فرماني دستور «رفع حجاب» را صادر و استفاده از حجاب سنتي را رسماً ممنوع کرد.
دكتر محمدعلي اسلامي ندوشن، نويسنده و مترجم معروف در كتاب خاطراتش كه با عنوان «روزها» به چاپ رسيد، از اجراي اجباري اين دستور در «كبوده»، روستاي زادگاهش مي نويسد كه مي خوانيد:
«وزش باد تجدّد»
«سال 1314 يا 1315 بود كه موضوع كشف حجاب و تغيير لباس به كبوده هم كشيد. بخشدار تازه يي كه خود را خيلي جدي نشان مي داد، به ده آمد و اخطار كرد كه بايد مراسم كشف حجاب صورت گيرد. هيچ راهي براي گريز نبود و بهانه تراشي و طفره رفتنِ سرجنبانان ده مؤثر واقع نگشت. روز هفده دي براي انجام تشريفات تعيين شده بود كه مي خواستند در آن روز سراسر ايران را به جامه "تجدد" ببرند. زنهايي كه به علت موقع اجتماعي خانواده خود نمي توانستند شانه از زير اين بار خالي كنند، هريك به فكر تهيّه لباسي افتادند.
  يك جريان فوق العاده مهم و شاقّ بود. زنهايي كه تمام عمر به آنها تربيت پوشيدگي داده شده بود، و از شش هفت سالگي عادت كرده بودند كه روي و هيكل خود را از نامحرم پنهان دارند، اكنون مي بايست در جلو مردان غريبه ظاهر شوند. عادت و منع دروني، از منع شرعي مشكل بيشتري داشت. مردها نيز به نوبه خود چنين مي انديشيدند كه اگر چشم نامحرم ـ حتي دوستان و همقطاران آنها ـ بر ناموسشان بيفتند، چنان است كه گويي از راز بزرگ مگويي پرده برداشته شده است، كه پنهان ماندنش با حيثيت و هستي آنها بستگي دارد. چنين مي پنداشتند كه همين نگاه كردن تا حدي مرادف با هتك ناموس خواهد بود، يعني درآمد و دالاني براي ورود به حريمِ حرمت آنها. گذشته از اين، جواب "رعيت"ها را چه بدهند؟ تا آن روز يك تفاوت عمده كه باروي اجتماعي را در ميان "رعيت" و "ارباب" بر سر پا نگاه مي داشت، حجاب بود. زن رعيت مانعي نبود كه روي خود را بنمايد، همان مرتبه پايين اجتماعيش، فقرش، او را از رعايت آداب معاف مي داشت، ولي زن "ارباب" هرگز. بنابر اين حجاب يك وجه تمايز اجتماعي و اقتصادي نيز بود كه آبرو و شاٌن خانواده به آن بستگي داشت.
   چون همه كوششها براي شانه خالي كردن بي ثمر ماند، قرار شد كه روز هفده دي زنهاي اعيان با لباس جديد در مدرسه ده اجتماع كنند و  تشريفات انجام گيرد. آغازي باشد براي آن كه پس از آن براي هميشه "اسارت زن" به طاق نِسيان سپرده شود.
  زناني كه ناگزير بودند كساني بودند كه شوهرانشان سري ميان سرها داشتند و مي خواستند براي حفظ موقع خود با كارگزاران دولت حُسن رابطه داشته باشند. چه كسي جراٌت مي كرد جز اين بينديشد؟ ولي در هر حال پيرزنها، بيوه ها و گمنامها در مرحله اول كسي به آنها كاري نداشت، و به همين حساب هم بود كه مادر من از شركت در مراسم معاف ماند.
   روز جشن، ما بچه هايي كه در مدرسه بوديم، در كلاس خود مانديم. اتاق ديگري با نيمكت و ميز براي انجام تشريفات انتخاب گرديده بود. بخشدار و اعيان ده نخست وارد شدند و رفتند توي اتاقي كه به منزله "دفتر" مدرسه بود. بعد تمام مخدّرات (خانمها) آمدند، به تعداد حدود پانزده. ما از پشت پنجره توانستيم آنها را ببينيم. چادرهاي خود را توي دالان برداشته بودند، روسري محكمي بسته بودند، بعضي با كت و دامن و بعضي با پالتو شوهرشان، كفش يا گيوه بر پاي، مانند اَشباح، از جلو پنجره گذشتند، و وارد اتاق شدند. گويي چون چادر را كنار گذاشته بودند، ساير لباسها قادر نبودند كه در ميان بدن آنها و چشم نظاره كنندگان حايل گردند. همان احساس را داشتند كه حَوّا در بهشت داشت، زماني كه با خوردن گندم جامه از تنش فروريخت. ما با كنجكاوي از پشت پنجره به اين هيولاهاي عجيب نگاه مي كرديم.
   سرانجام قضيه، به اين صورت فيصله شد كه آقاي بخشدار كه نماينده دولت بود (و او خوشبختانه غريبه بود) برود توي اتاق خانمها، براي آنها نطقي بكند و مردهاي ديگر در همان اتاقي كه بودند بمانند، و مراسم به اين صورت انجام شده تلقي گردد.
   من نمي دانم كه بخشدار چه گفت و خانمها چگونه او را پذيرا  شدند، چگونه خود را روي نيمكتها نگاهداشتند، و در حين شنيدن سخنراني، نگاههاي خود را به كجا متوجه كرده بودند، و چگونه در ميان آنها يكي صيحه نزد يا غش نكرد، و آيا كساني از آنها انتظار نداشتند كه مانند روز مرگ معتصم (آخرين خليفه عباسي كه به دستور هولاكوخان مغول نمدپيچ شد و به قتل رسيد)، رعد و برق بشود و آسمان به هم برآيد؟
  موضوع، بي حادثه خاتمه يافت و كبوده نيز بدين گونه به شبكه سراسري "نهضت بانوان" پيوست. صورت مجلس كردند و همه امضا نمودند كه در "تحت توجهات اعليحضرت همايوني" "مراسم" با موفقيت برگزار شده است.
   ترديد ندارم كه اين اولين و آخرين روز بي حجابي نسوان (زنان) كبوده بود. بعد از آن اگر كسي در كوچه هاي خاك آلوده ده طاووس مست و كبك خرامان ديد، زن بي حجاب هم ديد.
  كارگردانهاي ده بارديگر توانسته بودند ضمن حفظ ظاهر و اطاعت كامل از مقرّرات  و نواميس مملكتي، كار را بر وفق مراد و دلخواه خاتمه دهند. بخشدار نيز، با ارسال گزارش بلندبالايي كه در عين حال خلاف واقع هم نبود، اجراي امر دولت را با مهر و شماره تسجيل كرد، و در همان زمان، خود را هم از "ابراز حق شناسي" خوانين، كه راه كنارآمدن با ماٌمورين را خود مي دانستند، بي نصيب نگذاشت.
   بعد از آن، از آنجا كه هيچ غريبه و ماٌمور حكومتي در ده نبود، (بخشدار كه مقيم مركز بخش بود و گاه به گاه به كبوده سر مي زد) زنها توانستند به همان روش گذشته خود ادامه دهند. فقط هرگاه اَمنيه (كه امروزه به آنها ژاندارم مي گويند) وارد ده مي شد، مي بايست مراقب باشند كه از خانه بيرون نيايند. با بودن امنيه، حتي زنهاي رعيتي هم از تعرّض مصون نمي ماندند، زيرا چارقد نيز جزء مصاديق حجاب شناخته مي شد. امّا خوشبختانه مشكل امنيه همان ساعتهاي اول بود، بعد كه آشنا مي شد و او را به خانه مي بردند و مهمان مي كردند، استعداد دست آموزشدنش كمتر از بخشدار نبود.
   صحنه يي را كه روزي خود ناظر بودم، براي نمونه بازگو مي كنم. زني كه از مزرعه مجاور به طور گذرا به كبوده آمده بود، از كوچه مي گذشت، و مانند همه زنهاي روستايي چادر و چارقد به سرداشت. حجاب زنهاي روستايي حجاب كامل نبود. هيچ وقت صورت خود را نمي پوشاندند. چادر آنها كه عبارت بود از يك پارچه كرباسي نيلي رنگ، جلو بدن را بازنگه مي داشت. موي جلو سر از زير چارقد بيرون مي زد، و حتي بعضي تُنبانهاي كرباسي گشاد مي پوشيدند. آن تنبان آن قدر كوتاه بود كه مانند دامنهاي امروز، قسمتي از ساق را برهنه در معرض ديد مي گذاشت.
   زني كه گفتم با چنين هياٌتي توي كوچه با امنيه يي كه از راه رسيده بود، رو به رو شد، و امنيه او را دنبال نمود و چارقد و چادر از سرش كشيد، نزديك به خانه كدخداي ده بودند و امنيه به خانه او مي رفت. زن شروع كرد به گريه كردن و سرش را با سفره يي كه در دست داشت، پوشاند. امنيه اصرار داشت كه او را جريمه كند، به مبلغي كه پرداختش فوق طاقت او بود.
   آن زن چون از كشاورزان ما بود و او را مي شناختم، خواستم كمكي به او بكنم. بنابراين، او را بردم به منزل كدخدا و از وي خواستم كه وساطت بكند و قضيه را خاتمه دهد. كدخدا با امنيه وارد مذاكره شد، و او پذيرفت كه اين دفعه از او درگذرد، منتها شرط آن بود كه زن چون خواست از خانه بيرون رود، با سر برهنه از جلو اتاق بگذرد. چاره يي نبود جز قبول.
   در آن لحظه جز من و كدخدا و امنيه كسي توي اتاق نبود و پنجره باز بود. زن، بي چادر و بي چارقد آمد و با سرعت گذشت. رويش را به جانب ديگر برگردانده بود. موهاي ژوليده اش روي شانه اش ريخته بود؛ موهايي كه بر اثر عرق و چرك با هم چسبندگي پيدا كرده بودند. از جايي كه دربرابر چشم ما قرار گرفت تا جايي كه از نظر گم شد، بيش از چند قدم نبود، ولي همين چند قدم گويي روي تيغه كارد راه مي رفت. اين كه مي گويند "مي خواست زمين دهان بازكند و او را فروبرد" در حق او صدق مي كرد. تفاوت در همين موي سر بود، و گرنه او به طور عادي حجاب چندان بيشتري به كار نمي برد. هريك از موهايش بر سرش سوزني شده بود. عادت و اعتقاد كه در درونش ريشه گرفته بود، او را بر اين نظر مي داشت كه با سر برهنه جلو نامحرم رفتن، كاري معادل زناست».