۱۳۹۵ خرداد ۸, شنبه

تجارب تاريخي از نبرد آزادي و فاشيسم در اسپانيا تشكيل بريگاد مقاومت بين المللي


تاريخچه

اسپانيا کشوري واقع در شبه‌جزيره ايبري در جنوب غربي اروپا و از اعضاي اتحاديه اروپا است، نام رسمي اسپانيا، پادشاهي اسپانيا و پايتخت آن، مادريد مي‌باشد. حکومت اسپانيا تا۱۹۳۱ مشروطه بود و در آن سال به جمهوري تبديل شد. در ژوئيه ۱۹۳۶ ارتش اسپانيا کوشيد دولت جمهوري اسپانيا را ساقط کند. نتيجه اين عمل جنگ داخلي گستردهاي بود. اين جنگ داخلي در واقع پيش درآمدي است بر جنگ جهاني دوم و تجربهاي بسيارتلخ در تاريخ قرن ما، در حقيقت اين جنگ، نوعي جنگ صليبي آزاديخواهان جهان براي مقابله با فاشيسم بود. آنان با هر عقيده و مرامي از سراسر جهان حتي از ايران، چين، ژاپن و آمريكا به راه افتادند و خود را به اسپانيا رساندند تا آزادي را نجات دهند. كمتر موضوعي در قرن 20توانسته است اينچنين همبستگي بين المللي را برانگيزاند و براي نبرد و جانبازي از سراسر جهان به اسپانيا گسيل كند، عده ايي از بزرگترين روشنفكران، شاعران و نويسندگان جهان در ميان اين داوطلبان بودند: 
از آمريكا: ارنست همينگوي و جان دوس پاسوس 
از انگلستان: آرتور كستلر، جرج اورول، استيون اسپندر، لويي مك نيس و كريستوفر كادول 
از فرانسه: سيمون ويل، ژرژ برنانوسو، اندره مالرو و سنت اگزوپري 
از شوروي: ايليا ارنبورگ
ازشيلي: پابلو نرودا، بسياري از شاعران و هنرمندان و نويسندگان خود اسپانيا مانند لويي آراگون، ژه زه برگامن نويسنده آزاديخواهي كه خود كاتوليك بود.
عده اي از مورخان معتقدند كه اگر دولتهاي غربي در اين مرحله به فكر سركوب فاشيسم مي افتادند شايد دنيا با فاجعه جنگ جهاني دوم روبرو نميشد اما دوسال تمام اروپا در برابر تهديد مداوم جنگي كه هيتلر از نظر فني توانائيش را نداشت عقب نشيني كرده بود.. …!!
سالهاي 1917تا 1931 سالهاي بحراني اسپانيا است، زندگي گران پس از جنگ اول و آثار جنگ، اختلافات فاحش طبقاتي را حادتر ميكند، جنگ، توده ايي رابه نيستي و معدودي را به اوج ثروت ميرساند. اوج نارضايتي عمومي آثار خود را در ماه مه در يك جنبش نظامي متبلور ميكند. افراد پياده نظام ”شوراهاي اداري” را براي مبارزه با نظام هزار فاميل تشكيل ميدهد. طرفداران خودمختاري، رفرميستها، راديكالها و سوسياليستها خواهان احضار مجلس نمايندگان ميشوند، در بارسلون اجتماع غير قانوني مركب از 80 نماينده مخالف دولت تشكيل ميشود و خواهان قانون اساسي مي گردد. اين اجتماع سركوب و پراكنده ميشود، دولت كه بحراني بودن وضع را درست برآورد نكرده بود در ماه ژوئيه با يك جنبش سوسياليستي كه جايگزين حركت پراكنده سابق بود درگير ميشود، اعتصاب شهرهاي والانسيا، سانتياگو و بيلبائو را فرا ميگيرد. در 13 اوت اعتصاب همگاني سراسر اسپانيا را فرا ميگيرد. ارتش دو روز بعد در 15 اوت اعتصاب كنندگان را با مسلسل درو ميكند، در شمال و كاتالان, معدنچيان با نيروهاي اعزامي به يك نبرد واقعي دست ميزنند.
قيام سراسري موقتا سركوب ميشود و دولت موقتا از نو نظم را مستقر ميكند. رهبران سوسياليست دستگير ميشوند و رژيم اسپانيا به مدت 5 سال در تشنجات مرگ به حيات خود ادامه ميدهد. در فاصله سالهاي 1917 تا 1923 به مدت 6 سال اسپانيا شاهد 6 بحران عمومي و 30 بحران قسمتي ميگردد، نابساماني اوضاع هر روز بيشتر ميشود و اعتصابات و جنبش سنديكايي كارگران هر روز وسيعتر ميگردد. سال 1929 سال بحران جهان صنعتي است اما كشاورزان زودتر به حركت درميآيند. در اندلس سالهاي 1918 تا 1921 سالهاي بلشويك ناميده ميشود. درسال 1921 تروريسم بيداد ميكند، شرايط براي اعمال فشار و سركوبي و استقرار فاشيسم فراهم ميشود و ژنرال ”پريمودي ريورا” قدرت را بدست ميگيرد و ديكتاتوري بر قرار ميگردد. در فاصله 1923 تا 1930 ديكتاتوري حكومت ميكند. در سال 1925 حكومت نظاميان به غير نظاميان بدل ميشود و در سال 1927 به تشكيل مجلس مشورتي اقدام ميكند و در سال 1929 طرح يك قانون اساسي را ميريزد ولي همه اينها نه تغييري در ماهيت ديكتاتوري و نه تغييري در طرز حكومت وي ميدهد. مسئله ارضي كه مهمترين مسئله اسپانيا است بكلي فراموش ميگردد. رژيم براي فريب كارگران به اقداماتي متوسل ميشود، اما در عوض اعتصاب قدغن ميشود، رهبران ملي و نمايندگان دانشجويي همه تبعيد ميشوند، وضع آنچنان بحراني ميگردد كه صاحبان صنايع و سرمايه هاي مالي و خارجيان ديگر حاضر به ادامه قمار بر سر حكومت ژنرال نميشوند، حتي بخشي از ارتش (توپخانه) ناراضي است و تلاشهايي براي كودتا صورت ميگيرد، وضعيت اقتصادي از قبل، يعني ازبحران جهاني سرمايه داري خرابتر ميشود، واحد پول پزتا تنزل ميكند ژنرالها دست از حمايت ديكتاتور ميكشند، ”ژنرال پريمو دي ريورا ”بناچاردر 30ژانويه1930 كناره ميگيرد و كمي بعد در پاريس ميميرد.

سقوط رژيم سلطنتي واستقرار جمهوري

حكومت نيمه ديكتاتوري ژنرال برنگوئر براي مدت موقتي (حدود يك سال 1930 تا 1931 ) ادامه مييابد، بعد از سقوط ديكتاتور، احزاب قديمي حيات خود را از سر ميگيرند. جناحهاي مختلف ضد سلطنت، منشور ”سن سباستين” را براي استقرار جمهوري امضا ميكنند. در اين منشور معتدلين، راديكالها، رهبران احزاب جوانتر، كاتالانهاي جمهوريخواه و سوسياليستها شركت دارند. ماه نوامبر 1930 ماه تلاطم هاي بزرگ اجتماعي است، رهبران تبعيدي به اسپانيا باز ميگردند، تظاهرات دانشجويي اوج ميگيرد. دستجات نظامي مستقر در ”جسا” منتظر نمي مانند و خود در 12 دسامبر اعلان جمهوري كرده و به سمت ”هوسكا” حركت مينمايند، در ”آيربي”با مقاومت روبرو شده و دوتن از رهبران جوان اين شورش جمهوريخواه سروان گالان و سروان گريك، تير باران ميشوند، رهبران كميته جمهوري هم بزندان انداخته ميشوند، احزاب از شركت در انتخابات رژيم نيمه ديكتاتوري سرباز ميزنند و ”برنگوئر” در مقابل مشكلات جاي خود را به آخرين كابينه سلطنتي ميدهد. در انتخابات شهري 12آوريل برخلاف انتظار حكومت وقت مترقيترين جناح چپ در اغلب حوزه ها پيروز ميشود. دو روز بعد در 14آوريل 1931در بارسلون، ايبر وسن سباستين جمهوري اعلان ميشود. شاه آلفونس سيزدهم بدون استعفا فرار ميكند اما از حقوق سلطنت صرفنظر نكرد، كارگران در لذت استشمام آزادي بخود نويد اميد آينده ميدهند، روشنفكران، جمهوري خواهان قديمي در مقابل اين انقلاب بدون خونريزي، به پختگي سياسي اسپانيا تهنيت ميگويند، اما تجارب چند سال جمهوري نشان از حوادثي ميدهد كه در آينده خواهيم ديد.

جمهوري (1936 – 1931)

جمهوري با كوهي از مشكلات در دو سال اول خود درگير بود، مجلس انتخابي ماه مه 1931 نماينده اكثريت جمهوريخواه و سوسياليست بود، خواست توده هاي ميليوني اسپانيا و حاصل ساليان دراز مبارزه از بطن آثار رژيم كهن سر برآورد، بنظر ميرسيد كه پارلمانتاريسم خالص پيروز شده است. نام اسپانيا به جمهوري كارگران تغيير پيدا كرد، مجلس واحدي پيش بيني شد و وزراء در هر لحظه مسئول بودند، حق راي براي زنان و سربازان شناخته شد، اولين رئيس جمهور انتخابي آلكالازامورا در حفظ توازن بين نيروها نقش حساسي بازي ميكرد. جمهوري ائتلافي از نيروهاي مختلف ملي با تمايلات گوناگون بود، بازتاب اين تمايلات در جنبه هاي مختلف زندگي اسپانيا بزودي منعكس شد.

عمده‌ترين مسائلي كه جمهوري مي‌بايست پاسخگوي آنها باشد عبارت بود از:

مسأله ارضي

مسئله ارضي از عمده ترين مسائل اسپانيا بود، نيمي از خاك اسپانيا متعلق به 50 هزار نفر از اعيان و اشراف بود و رفرم ارضي تنها رفرم بنياني بود كه جمهوري انجام آن را رسماً تقبل كرد، ولي به علت تركيب ائتلافي دولت، با خواسته‌هاي گوناگون، توافق قطعي بر سر چگونگي رفرم تا 15 سبتامبر 1932 به تعويق افتاد، ولي تصميمات موقتي مانند منع اخراج اجاره كاران و جلوگيري از جابجايي نيروي كار اتخاذ شده بود. در ماهيت رفرم كمونيستها طرفدار شعار: ”زمين از آن كسي است كه روي آن كار ميكند”، سوسياليستها طرفدار زمين متعلق به دولت، بهره برداري از آن در اختيار سنديكاهاي كشاورزي” و ليبرالها خواهان ”مالكيت فردي” و كاتوليكها خواهان ”مالكيت خانوادگي و پرداخت غرامت” بودند. بالاخره رفرم ارضي در 15 سپتامبر 1932 به تصويب رسيد و موقتا فقط بر نواحييي كه عمدتا بزرگ مالكي در آنجا بيشتر وجود داشت عمل ميشد.كودتاي شكست خورده نظامي ”سن جرجيو” در ماه اوت 1932 بر عليه جمهوري به اجراي طرح شدت لازم را بخشيد و خلع مالكيت بزرگان اسپانيا، بدون پرداخت غرامت صورت گرفت و دستمزدها كه در حدود 30 سال به ميزان 3 پزوتا ثابت مانده بود به 5 پزوتا افزايش يافت. 

كليسا

مذهب در كليسا هميشه از مرتجعترين دستگاههاي حامي دولت بوده است و به همين جهت حل مشكل كليسا از مبرمترين وظايف جمهوري بود. عبور از كليساي قديم به يك سيستم بازتري نظير فرانسه و جدايي مذهب از دولت يك جهش براي جمهوري محسوب ميشد. كاتوليك هاي ليبرال كه در دولت نماينده داشتند جدايي از كليسا را پذيرفتند ولي قطع رابطه فقط كافي نبود، جمهوري خواهان در نيروي كليسا خطراتي احساس ميكردند، به همين جهت كليسا و مؤسسات مذهبي را شامل قوانين محدود كنندهاي كرد و رئيس جمهوري اعلام كرد كه اسپانيا ديگر كاتوليك نيست، اقدامات افراطي بعضي از گروهها چون آتش سوزي كليساها و….. بهانه كافي را بهدست مقامات كليسا و مرتجعين براي تحريكات ضد جمهوري ميداد. اين عمليات براي عده اي پيروزي و براي عده ا ي ديگري تجاوز غير قابل تحمل به آزادي محسوب ميشد، اسقفها خيلي زود به اعتراض پرداختند و از سوي جمهوري مورد تعقيب قرار گرفتند. بدين ترتيب كليسا براي ضربه زدن آماده و با ديگر مرتجعين در توطئه ها شريك ميشد.

ارتش

دستگاه ارتش، دستگاه سركوبي خلقهاي اسپانيا بود و نظاميان بويژه ”گارد سيويل” خطر ناكترين قسمت ارتش بود. براي مقابله با اين وسيله سركوبي سلطنت طلب اقداماتي صورت گرفت، ولي ماهيت رفرميستي جمهوري مانع فيصله قطعي شد. براي كاهش قدرت ارتش، 10هزار نفر از سلسله مراتب ارتش بازخريد و بازنشسته شدند ولي اين عده كماكان سلطنت طلب باقي ماندند. جمهوري چون از قدرت گارد سيويل نگران بود از منحل كردن آن بيم داشت ولي براي كنترل آن دست به تشكيل گارد ديگري به نام گارد ضربت نمود. عدم قاطعيت در مقابله با گارد سيويل به لطمات گرانباري از طريق شركت اين گارد در ائتلاف مرتجعين منجر شد كه بعد تبديل به اهرم سركوب جمهوري و مردم شد.

مليت‌ها

مليتها با مبارزات پيگير خود در استقرار جمهوري سهم عمده اي داشتند و از طريق نيل به نوعي خودمختاري در امورات داخلي خود خواهان شكوفايي فرهنگ خود بودند. ولي اعلان جمهوري مليتها از حدود منشور سن سباستين تجاوز ميكرد، به هر صورت اختلاف در كادر مذاكرات انجام شده در چهار چوب منشور حل ميگردد به اين ترتيب حق خودمختاري براي مليتها برسميت شناخته ميشود. 

آموزش و پرورش

به رغم اينكه از 24ميليون مردم اسپانيا 12ميليون نفر بيسواد بودند اما مشكل ديگر و مهمتر در درجه اول جدايي سيستم آموزش از نفوذ كليسا بود كه فقط 600هزار محصل ديني داشت، اقدامات لازم مي بايست از سطح ابتدايي ترين مراحل آموزشي آغاز گردد، امري كه با كمبود امكانات مواجه ميشد. در سطح دبستان 27هزار واحد تازه ضروري بود ولي فقط اعتبار بناي 7هزار واحد وجود داشت كمبود معلم و آموزش دهنده نيز مشكل عمده ديگري بود در سطح دبيرستان و دانشگاه بايستي ابتدا از سيستم قبل رهايي مييافت و از نمونه مؤسسات آزاد كشورهاي پيشرفته الگو برداري ميشد.

اقدامات جمهوري و عكس‌العمل ارتجاع

در چنين وضعيتي عكس العمل از جانب سرمايه داران داخلي و خارجي و كليسا و بزرگ مالكان و…. قابل پيش بيني و سريع بود، از همان اوائل سال 1931 و اعلان جمهوري فرار سرمايه ها شروع شد. به دليل عواملي نظير كندي اجراي رفرم ارضي، بحران عمومي سرمايه داري، عدم قاطعيت در مبارزه بي امان با نيروهاي ارتجاعي، كم كم موجبات نارضايتي توده هاي كارگر، دهقان را از طرفي و بوجود آمدن جبهه بنديهاي مرتجع را بر عليه جمهوري از سمت ديگر فراهم كرد. گارد سيويل با خودرأيي كامل به كشتار دهقانان دست ميزد.
كينه عميق مردم از گارد سيويل هر روز بيشتر ميشد و آنها را گاه به رودرويي مستقيم مي كشاند. اوج اين كشاكش در شهر”ويهجاس” در ايالت آندلس اتفاق افتاد. سركوب يك كودتاي آنارشيستي 21 قرباني بجا گذاشت كه از آن ميان 15 نفر بدستور گارد ضربت تير باران شده بودند، دهقانان نا اميد از رفرم ارضي كه كند انجام ميشد از سال 1923 از جمهوري بريده و به آنارشيستها پناه بردند. دولت در مقابل جنبش كارگري آنارشيستي به اقدامات حاد متوسل ميشود، در ژوئيه 1931 اولين قربانيان كارگر در سويل به خاك ميافتند و در سپتامبر همين سال فرماندار بارسلون تضمين هاي ليبرال قانون اساسي را با قانون دفاع از جمهوري معلق ميكند. شورش در 1933 به كاتالان كشيده ميشود، ارتش شورش را در هم ميشكند و رهبران قيام تبعيد ميگردند. در ژانويه 1933فدراسيون آنارشيستي ايبري ( FAI) در صدد اعتصاب عمومي تازه اي برميآيد و آن را با هيجان و اعتراض دهقانان مي آميزد. جبهه گيري بر عليه رئيس جمهوري شدت ميگيرد، سوسياليستها شرايط را براي همكاري با وي مناسب نمي بينند و رئيس جمهور منفرد، در انتخابات سال 1933 بيش از نيمي از نمايندگان خود را از دست ميدهد. كناره گيري آنارشيستها از انتخابات به سهم خود به نفع نمايندگان دست راستي ها كمك ميكند. جمهوري مؤتلف رفرميست اسپانيا كه معتقد بود بدون جوابگويي فوري بخواست توده هاي دهقان و با مبارزه آشكار بر عليه قويترين بخش سنديكايي كارگري آنارشيستي قادر به اجراي رفرمهاي لازم خواهد بود، چراغ عمرش خاموش ميشود. جمهوري در مبارزه با آنارشيستها و سنديكاي كارگري آن دچار ناكامي شده و اپوزيسيون بر عليه وي و نمايندگان طرفدارش در مجلس كه متشتت شده بودند بالا ميگيرد. 
لروكس يك عوام فريب ضد سوسياليست با داشتن رأي 150 نماينده در مجلس به نخست وزيري ميرسد، در همين دوره تعداد نمايندگان دست راستي به 200 تن افزايش مييابد و به اين ترتيب دوره دوساله اول جمهوري پايان ميگيرد. در دوره دوساله جديد ارتجاع خود را براي خشن ترين عكس العمل ها و از بين بردن دستآوردهاي دوسال اول جمهوري آماده ميكند. ائتلاف فاشيستها، نظاميان، ارتجاع مذهبي و….. بر ضد جمهوري بالا ميگيرد. توطئه نظاميان از همان آغاز جمهوري، از سال 1931 آغاز ميشود و كودتاي ”سن جرو” رئيس سابق گارد سيويل در 10 اوت 1932 بعد از حادثه ”آرندو” در راس واحدهاي مستقر در سويل در بارسلون عقيم ميماند ولي خود اين كودتا هشدار باش توطئه هاي آينده است. بعد از اين شكست است كه ائتلاف راست به راه قانوني مبارزه برميگردد. دستور كار اين ائتلاف مبارزه با قانون اساسي و مبارزه با توده اي كردن اداره امورات كشور است. نحوه ارتباط در اين ائتلاف همان است كه در دوره اسپانياي سياه وجود داشت: در بالا منافع زمين داران و در پايين سنت و مذهب. مردان كليسا افكار روستائيان و توده هاي راي دهنده زن را بسيج ميكردند و نقش رابط اين تركيب را كنفدراسيون دست راستيهاي خود مختار به رهبري فاشيست معروف ”خيل روبلس” پسر ديكتاتور سابق بهعهده داشت. اين مجموعه با تعدادي سازمان نوپاي فاشيستي تقويت ميشد، يكي از اين سازمانها با الهامات هيتلري بود كه برنامه آن ضدليبراليسم، ضد ماركسيسم، ضد يهود و خواست آنها بازگشت جبل الطارق و طنجه به اسپانيا بود.
”فالانژ” سازمان فاشيستي كمي بعد از گروههاي كوچك سلطنت طلب تشكيل ميشود. برنامه آنها نه راست نه چپ نه سرمايه داري و نه سوسياليسم، انقلاب در طريقه زندگي و توسل به قهرمانان.

دوره دوم جمهوري نوامبر 1933

در چنين فضايي است كه دومين دوره دوساله جمهوري كه با روي كار آمدن“ لروكس“ و تصاحب قدرت از طرف راستها، آغاز بكار ميكند. مرتجعين كه به نظر ميرسد از قدرت خود مطمئن هستند براي جلوگيري از تفرقه خود به جمهوري ملحق نميشوند و لروكس هم عملا آب به آسياب آنها ميريزد در همين اثنا فاشيست معروف ”خيل روبلس” اعلان ميدارد ما هر گاه بخواهيم قدرت را بدست خواهيم گرفت، انتخابات جديد برگزار ميشود، دست راستيها و ميانه روها با هم متحد ميشوند و احزاب چپ را شكست ميدهند، حزب تازه كاتوليك به رهبري خيل روبلس نمايندگان زيادي را به مجلس ميفرستد.
در اين هرج و مرج لروكس مجبور به استعفا ميشود و بحران شدت ميگيرد، تعداد بيكاران تا 600 هزار نفر بالا ميرود كه 400 هزار نفر آن كشاورز هستند، فدراسيون كشاورزان به حركت در ميآيد و تركيب هيئت‌هاي قضاوت بر عليه كشاورزان تغيير ميكند و فرمان تخليه زمينهاي موقتا اشغال شده صادر ميگردد، در ماه مه1934 از زمينهاي مصادره شده ”بزرگان اسپانيا” رفع تصرف شده و اينچنين دستاوردهاي دوساله اول جمهوري از بين ميرود. دهقانان براي مقابله به ”اعتصاب خرمن” دست ميزنند و دولت با قوه قهريه اعتصاب را در هم ميشكند، سركوبي اقليتهاي ملي كار را به انقلاب ميكشاند، در انتخابات شهري كاتالان اكثريت چپ پيروز ميشود و در باسك نيز آشوب آغاز ميشود. در مقابل وضع متشنج مجددا ”لروكس” كابينه اي تشكيل ميدهد و به عنوان اولين اقدام، سر وزير خود را از سازمان فاشيستي ”خيل روبلس” انتخاب ميكند. در مقابل قدرت گرفتن فاشيسم رئيس جمهور آسانا، براي دفاع از جمهوري همه را فراميخواند، جز ائتلاف راست، هيچ رجل سياسي حاضر به همكاري با كابينه جديد لروكس نميشود. در كاتالان و آستوري دوشهر صنعتي اسپانيا يك انقلاب واقعي رخ ميدهد قيام در كاتالان در ماه اكتبر 1934بوقوع ميپيوندد و دربارسلون اعلام تشكيل دولت به رهبري لوئيس كومپانيس ميشود. و در استورياس قيام يكپارچه كارگري انجام ميگيرد، در مادريد اعتصاب عمومي اعلام ميشود، ولي جنبش كه از بالا شروع شده بود زود درهم شكسته ميشود، دولت راست براي مقابله با اين قيام به فرانكو لژيون خارجي متوسل ميشود سه تا چهار هزار نفر كشته و هفت هزار نفر زخمي و تعداد زندانيان به 30 هزار نفر ميرسد. از علل شكست، عدم يكپارچگي سنديكاهاي كارگري با گرايشات منحرف آنارشيستي را ميتوان نام برد و به اين ترتيب جنبش كاتالان با مداخله ژنرال ”باتل” در هم شكسته ميشود و رهبران جنبش دستگير ميشوند، اين سركوبي موقعيت نخست وزير دست راستي ”لروكس” را در مادريد مستحكم كرده و سازمان فاشيستي ”فالانژ” آن را تحسين كرده و جيل روبلس پسر ديكتاتور قبلي به جمهوري! مي پيوندد. 
ويژگي قيام در آستورياس، كه از پايين در ميگيرد بر عكس بر وحدت انقلابي كارگران مسلح قرار دارد، آنارشيستها، كارگران سوسياليست معدن و كمونيستها كه اينك قدرت را در جنبش بتدريج بدست ميگيرند، در كادر اتحاد كارگري اختلافات خود را كنار گذاشته و روز 5 اكتبر سر به شورش برميدارند. مركز جنبش در معادن ”ميرز” قرار دارد، سربازخانه هاي دولتي سقوط كرده و كارخانجات اسلحه سازي ”تروبيا” و ”وگا” بدست كارگران ميافتد. ”اويدو” از طرف 8 هزار كارگر معدن اشغالي ميشود. نيروهاي دولتي مقابله كرده و بمباران هوايي آغاز ميگردد. شهر به مدت 9 روز در يك نظم بسيار سخت انقلابي بسر ميبرد، براي درهم كوبيدن جنبش، گارد سيويل و ارتش وارد صحنه ميشوند، واحدهاي مراكشي ارتش كه در دست مرتجع ترين نظاميان بوده اند، بهرهبري ژنرال ”لوپز اوچوآ” وارد صحنه نبرد ميشوند و از عمليات شديد آنها انقلابيون مجبور ميشوند در دهات و كوهستانها پراكنده شوند. رهبران جنبش، فعالين و زنان با قهرماني قابل ستايشي در خط مقدم نبرد اين عقب نشيني را تسهيل ميكند و اين دوره از مبارزه و نبرد 15 روز به طول ميكشد، به اين ترتيب اسپانيا كمون پاريس را تكرار ميكند و توده هاي كارگري با ارادهاي قاطع و عملي قهرمانانه نيت انقلابي خود را در دفاع از جمهوري و دستاوردهاي آن بارز ميكنند. به رغم اين قهرمانيها ارتجاع موقتا پيروز ميشود و دوره سياه جمهوري آغاز ميشود.

دوره سوم جمهوري از اكتبر 1934 تا فوريه 1936

از ويژگيهاي حكومت دوساله فاشسيتها و دست راستيهاي اسپانيا ركود اقتصادي و لغو كليه دستآوردهاي دوساله جمهوري است. كارگران اخراج ميشوند و دستمزدها سقوط ميكند، اخراج دهقانان اجاره دار دسته دسته در كاتالان آغاز ميگردد. رفرم ارضي متوقف ميشود، دهقانان در مقابل اين ضربات نارضايتي خود را از جمهوري فراموش كرده و دسته دسته به ”جبهه خلق” ميپيوندند. از سوي ديگر تدارك مرتجعين عليه جمهوري و براي محو كامل آن بيشتر بالا ميگيرد. رئيس جمهور وقت ”آلكالا زامرا” كه قدرت گرفتن راستها را ميبيند لروكس را در دسامبر 1935 خلع كرده و كابينه جديدي تشكيل ميدهد تا پارلمان را منحل كرده و انتخابات جديدي ترتيب دهد. تظاهرات فاشيستي ”خيل روبلس” بالا ميگيرد، وي خواهان پست وزارت جنگ شده و با رئيس ستاد ارتش خود ژنرال فرانكو به بند و بست ميپردازد و تدارك كودتا بوسيله اين دو برنامه ريزي ميشود. انتصاب اعضاي حزب فالانژ ”خيل روبلس ”در پستهاي پليس مسلح در جاهاي مختلف و جريان يافتن مبارزات انتخاباتي تحت نام او با تصاوير بسيار بزرگ بارتفاع ساختمان 4 طبقه از وي كه در جاهاي مختلف نصب شده و مزدورانش از مقابل آن رژه ميروند هم حاكي از برنامه كودتا از جانب اين دارو دسته است. در ماه ژوئيه و اوت 1935 ”جبهه توده اي” براي مقابله با هرگونه تجاوز ارتجاع تشكيل ميشود. اين جبهه سنديكاها و احزاب چپ را در بر ميگيرد و آسانا در راس آن قرار ميگيرد. 
يكبار ديگر در طول اين 6 سال جمهوري انتخابات ميشود با اين تفاوت كه امكانات چپها به علت تصميمات سركوبگرانه راستها بسيار كم ميشود، زيرا اغلب اعضاي احزاب چپ بزندان ميافتند، شهرداريها منحل ميشوند و امكان مبارزه انتخاباتي بسيار محدود ميشود، راستها قوانين انتخابات را به نفع خود دستكاري ميكنند. به رغم همه اين سركوبي و تضيقات و فشار و محدوديت، اكثريت آراء انتخابات نصيب ”جبهه توده اي” ميشود و مرتجعين در انتخابات شكست ميخورند. 
در فوريه 1936 كه انتخابات تازه برگزار ميشود نتيجه به قرار زير است: جبهه ملي متشكل از سلطنت طلبان، زمينداران سنت پرستان، حزب كاتوليك و بعضي نيروهاي مستقل با 3 ميليون و 780 هزار راي به 143 كرسي دست مييابند. ميانه روها با 680 هزار راي به 54 كرسي دست پيدا ميكنند و جبهه خلق متشكل از اتحاد جمهوريخواه، چپ كاتالان، سوسياليستها و كمونيستها با 4ميليون و 170 هزار راي به 256 كرسي ميرسند، آنارشيستها هم كه با پارلمانتاريسم مخالفند شركت نميكنند اما تحريم نميكنند، نتيجه اينكه آسانيا از چپ جمهوريخواه دولت جديد را تشكيل ميدهد، بلافاصله پس از انتخابات، دهقانان اجاره كار اخراجي به زمينها بازميگردند و رفرم ارضي خودبخود از سر گرفته ميشود، عكس العمل مردم در مقابل ارتجاع كليسا بسيار شديد است و كليساها و ديرها و.. .. مورد حمله قرار ميگيرد، دهقانان مستقيماً رودررو ي گارد سيويل قرار ميگيرند و در شهرها مردم خواهان آزادي زندانيان سياسي ميشوند..
اين وضع براي مرتجعين غير قابل تحمل است و توطئه آنان عليه انقلاب ادامه يافت، مردم خواستار دستگيري فرانكو و جودد شدند ولي دولت به تبعيد آنان به جزاير قناري بسنده ميكند. جبهه خلق با اجراي رفرم هاي جمهوري و وضع قوانين جديد برنامه جبهه ائتلافي جديد را به نفع طبقات زحمتكش پيش ميبرد.

شورش نظاميان و آغاز جنگ داخلي از 1936 تا 1939

در 18 ژوئيه 1936 شورش نظاميان در ميگيرد كه توسط حكومتهاي فاشيستي آلمان و ايتاليا و مرتجعين داخلي، كليسا، فئودالها و سرمايه داران داخلي و نيز بطور غيرمستقيم از انگلستان حمايت ميشد. ماهها قبل از اين افسران در تدارك توطئه بودهاند، رهبري اين نظاميان با مسئول تبعيدي آن يعني ژنرال ”سن خورخو” است، وي از طريق يكي از سياسيون مرتجع اسپانيا بنام ”كالوو سوتلو” با خارج ( آلمان، ايتاليا و حتي انگلستان ) و نيز در داخل با احزاب فاشيستي در ارتباط است. قرار بر اين بود شورش در ماه مه صورت گيرد اما بعد به ماه ژوئيه موكول ميگردد، اما مرگ ”كالوو سوتلو” تاريخ آن را به 18 ژوئيه تغيير دادند. ژنرالهاي تبعيدي از طرف جمهوري يعني ژنرال گادد در ”باله ريس” و فرانكو در جزاير قناري، بعد از اتخاذ اقدامات لازم محلي به نقاط حساس استراتژيك، يعني به بارسلون و مراكش عزيمت ميكنند، ارتش مراكش كه مستعمره اسپانيا بود وسيله مطمئن مرتجعين از 17 ژوئيه آماده عمل ميشود. در شهرها نيروهاي نظامي مختلف، گارد سيويل، پليس، نيروهاي جمهوري، هريك براي كنترل اوضاع وارد عمل ميشوند ودر هر شهر يكي از آنها بنابر موقعيت خود كنترل شهر را بدست ميگيرند.ارتش براي اولين بار از سربازها نيز تشكيل شده است (ارتش سلطنتي اسپانيا از افسران تشكيل شده بود) به همين دليل در مادريد، والنسيا بارسلون بمحض اينكه امكان آن فراهم مي شود, ارتش به توده ها مي پيوندد، بيش از چهار پنجم واحدهاي نيروي دريايي، ملوانان و افسران جزء، بعد از تيرباران روساي شورشي خود، خود برجاي آنها مستقر ميشوند. خلق انبوه انبوه به ميدان آمده است وجبهه يي متشكل از نيروهاي زير را سازمان ميدهد.

نيروهاي جبهه جمهوري

از چهارده هزار افسر ارتش اسپانيا 2 هزار نفر به دولت جمهوري وفادار ماندند. از گارد سيويل كه مابه ازاء ژاندارمري و شهرباني بود هم همين ميزان باقي ماند. – آنارشيست ها: كه بزرگترين گروه سياسي آن دوران بودند با بيش از دوميليون عضو در كنفدراسيون ملي كارگران گرد آمده بودند، آنان در كنگره شان رسما اعلان كردند كه خواهان برقراري كمونيسم بي قيد و شرط هستند و به تعليمات باكونين وفادار بودند كه ميگفت: ”هر اعمال قدرتي فساد مي آورد و هر اطاعتي از قدرت زبون ميكند. ” – اتحاديه كل كارگران: يك و نيم تا دو ميليون كارگر با تمايلات سوسياليستي يا كمونيستي در آن عضو بودند.رهبري اين اتحاديه با لارگوكاباليرو سوسياليست چپ بود. – حزب كمونيست اسپانيا: اعضاي اين حزب در سال 1936 فقط سي هزار نفر بودند و در مجلس هم بيش از 14 نفر نماينده نداشتند اما تشكيلات منظمي داشت و متكي به نفوذ اتحاد شوروي بود دردسامبر 1936 در اثناء جنگ اعضاي آن به 200 هزار رسيد. كمكهاي شوروي به نفوذ آن مي افزايد. – حزب كارگري اتحاديه ماركسيستي: كمونيست هاي غير استاليني و طرفدار تروتسكي بودند، (تروتسكي آنهارا از خود ندانسته و آنهارا سرزنش كرده كه توده انقلابي را نتوانستند تربيت كنند و از لحاظ سياسي سردرگمند.)- اسكرا: حزب استقلال طلب كاتالان – ارسكادي حزب استقلال طلب باسك ـ و بريگادهاي بين المللي: شامل 35 هزار نيروي داوطلب از 53 كشور جهان. 
علاوه بر اين آنها ازحمايت معنوي طبقات اجتماعي متوسط هم برخوردارند، زيرا هم جمهوري براي آنان مساوات به ارمغان آورده است و هم استقرار اسپانياي سياه متشكل از كشيشان و نظاميان را براي خود كابوس قديمي ميبيند.
اسپانياي سياه البته هنوز از بين نرفته است، ژنرال مولا سلطنت طلبان قديمي را بسيج ميكند، ديرها به شورشيان پناه ميدهند و عمل شورشيان را چون جنگهاي صليبي موعظه و تاييد ميكنند، احزاب دست راست براي اشغال مجدد موقعيتهاي از دست رفته خود آماده ميشوند، آنان از ”خيل روبلز” مايوس شده در كنار گروههاي فاشيست قرار ميگيرند، يك جنگ واقعي شهري در ميگيرد، مرگ ناگهاني سن خورخو، فرانكو را بسمت رئيس عمليات جنوب ارتقاء ميدهد. تلاشهاي وي براي كنترل جبل الطارق با مقاومت نيروي دريايي به شكست مي انجامد، موسوليني به كمك فرانكو ميشتابد، نيروي هوايي ايتاليا با بمباران و كشتار مردم راه را براي فرانكو بازميكند، به اين ترتيب خط ارتباط جنوب ـ شمال بين نيروهاي شورشي فرانكو و ژنرال مولا بعد از كشتارهاي دسته جمعي شهرهاي سر راه برقرار ميشود. اشغال ”باد اژوز” بوسيله ستونهاي مراكش بفرماندهي”ياجوي” فقط بعد از كشتار همه مردم شهر ممكن ميگردد. در مادريد سه بار محاصره و سه بار حمله همه جانبه افسران شورشي با مقاومت قهرمانانه مردم و بريگادهاي بينالمللي كه افرادش نمونه كامل ايمان به خلق و عشق به آزادي هستند روبرو شده و هربار به شكست ميانجامد. در ماه فوريه 1936 حمله شورشيان به”جاراما” به كمك نيروي ضربت ايتاليا و همچنين حمله نيروهاي موتوريزه ايتاليا براي اشغال ”گوادالاجارا”، بامقاومت و حمله متقابل مردم در هم شكسته ميشود و بعد از آن راه حمله به مادريد بسته ميشود. خلق با همه توان خود و با اراده اي محكم و عشق به حقانيت مبارزه خود برعليه ديو فاشيسم و فرانكوي دژخيم نبرد را ادامه ميداد، مادريد و هر شهر ديگر تا حد ماوراي قدرت خود مبارزه ميكرد آنگاه كه نيرويي نميماند فاشيسم بر جنازه آنها از دروازه شهر ميگذشت. جمهوري مصمم بود تا با تكيه بر تودهها از شرف انساني دفاع نمايد.
” فرناندو والرا” رئيس جمهور اسپانيا در 7 نوامبر1936 پيامي تحت عنوان ”مادريد، مادريد” به مناسبت حمله و ورود فاشيسم به مادريد به خلق اسپانيا فرستاد: 
”وقتي خلقي اراده كند كه آزاد باشد هيچكس و هيچ چيز نميتواند آزادي وي را سلب كند و اسپانيا ثابت كرده است كه ميخواهد آزاد باشد. در مادريد هر خانه ايي به ماواي قهرمانان بدل خواهد گشت در صحنه نبرد خلق مقاومت ميكند و مي رزمد، زماني فرا خواهد رسيد كه نيم ميليون انسان تشنه آرمان و سراپا شور غيرت و عاشق نبرد از قلبهاي خود ديوار غير قابل عبوري برافرازند، خلق مادريد! تو به جهانيان نشان خواهي داد كه فقط آن كس شايسته زندگي است كه بداند براي آزادي چطور كشته شود، اينجا مادريد مرز جهاني آزادي و اسارت از هم تفكيك ميشود. اينجا مادريد است كه پدران ميتوانند سينه هاي برهنه خود را براي حمايت ميهن و فرزندانش در مقابل مهاجمين بوطن سپر كند! ”
در اين جنگ خلق اسپانيا متحد و يكپارچه بر عليه ارتجاع داخلي، فاشيسم هيتلري و ايتالياي موسوليني، بر عليه سرمايه هاي خارجي، كليساي مرتجع اسپانيا و حاميان فرانكوي فاشيست، بر عليه خيانت دموكراسي! فرانسه و انگليس ميجنگيد و در كنار خود فقط از همراهي آزاديخواهان جهان كه در ”بريگادهاي بين المللي” متشكل شده بودند برخوردار بود.

بريگادهاي بين‌المللي نماد همبستگي بين‌المللي

در جنگ داخلي اسپانيا كه به قول ارنست همينگوي ”براي خدا و براي شيطان ميجنگيدند” واحدهاي بريگاد 
بين المللي در كنار توده هاي مردم اسپانيا براي آزادي، حقيقت، اعتلاي انساني ونفرتي بي پايان از ديو فاشيسم جنگيدند. از اولين روزهاي شورش نظاميان در روزهاي پس از 18 ژوئيه زمانيكه گروه ژنرالهاي فاشيست با حمايت هيتلر و موسوليني بر عليه جمهوري شوريدند و ميپنداشتند كه ظرف چند روز آنرا در هم خواهند شكست، ضد فاشيستهاي آلمان، ايتاليا و لهستانيهاي پناهنده به فرانسه و بسياري از فرانسويان و آزاديخواهان سراسر جهان و نيز تمام ضد فاشيستها و بسياري روشنفكران سراسر جهان كه مقدوراتشان اجازه ميداد براي دفاع ازجبهه خلق اسپانيا به جمهوريخواهان پيوستند. از ماه اكتبر 1936 داوطلبان مختلف از 53 كشور منجمله از ايران كه عده آنها مجموعا به 35 هزارنفر ميرسيد در كادر بريگادهاي بين المللي براي مبارزه با فاشيسم به اسپانيا رفته و در كنار خلق اسپانيا قرار گرفتند. 
اين عده با آنكه هنوز آمادگي كامل نداشتند در سهمگين ترين ميدان هاي نبرد شركت كردند و با نثار خون خود همبستگي واقعي بين المللي راعملا نشان دادند. داوطلبان بريگاد بين المللي از همان ماه نوامبر 1936 در نبردهاي سخت و قهرمانانه دفاع از مادريد شركت كرده و مادريد را نجات دادند، عليرغم كمي نفراتشان، در ميدانهاي بزرگ نبرد مانند ”گوادالاژارا” و”برونتي”و ” تروئل” نقش عمدهاي ايفا نمودند. عده بسياري از آنها بعد از بازگشت، و با آغاز جنگ جهاني دوم در ميهن خود با فاشيسم جنگ را ادامه دادند.بسياري از آنان گروه گروه به فرانسه رفته و در كنار خلق فرانسه بر عليه اشغالگران فاشيست هيتلري جنگيدند. تاثير آنها مخصوصا در افكار عمومي جهان بسيار زياد بود و مظهر تعهد قهرمانانه ضد فاشيسم بودند و تقريبا يك سوم آنها در نبردهاي مختلف شهيد شدند. 
از سوي ديگركمكهاي آلمان هيتلري و ايتالياي موسوليني علاوه بر سلاح و اعزام نفرات آموزش ديده و متخصص، هزينه نيمي از 70 هزار مزدور جنگ را نيز ميپرداختند. ژنرال فرانكوپس از مرگ ژنرال هايي مانند: سن خورخو و كالووسوتلو، جويس آنتونيو، و مولا در مقام رهبري شورش نظاميان قرار گرفت و به درخواست كليسا، ملاكين، سرمايه داران خارجي تن داد به همين خاطر شانس اين را داشت كه خود را در رأس جبهه فاشيسم نگه دارد، وي با جلب رضايت خاطر مرتجعين و با واگذاري مقامات محلي به فاشيست هاي جوان و تدارك تسلط ارتش بر اركان زندگي اسپانيا، مقدمات حكومت ديكتاتوري خود را آماده مينمود و با موافقت آنها در اكتبر 1936 به مقام ژنراليسم و در اوت 1937 به رهبري دولت فاشيست انتخاب شد. در نبرد كاتالان درسال 1937 ارتش جمهوري و توده هاي مردم براي دفاع از حيثيت انساني بر عليه فاشيسم فرانكو وجب به وجب و خانه به خانه جنگيدند، اين نبرد خون پاك 80 هزار كاتالاني را بر زمين ريخت وكاتالان را از هجوم فاشيست نجات داد اما وقتي كه نيروهاي موتوريزه و هواپيماهاي خارجي وسيعاً به سركوب مردم پرداختند در 26 ژانويه 1938 سقوط كرد. بارسلون از طرف نيروهاي شورشي اشغال ميشود و 400 هزار پناهنده از مرزهاي ”پيرنه” وارد فرانسه ميشوند اين عده مبارزه خود را برعليه فاشيسم در طول جنگ دوم جهاني در كنار خلق فرانسه ادامه ميدهند. در سرزمين باسك به عينه همين صحنه ها تكرار ميشود. شهرهاي دورانگو و گرنيكا بشدت از طرف هواپيما هاي آلماني بمباران ميشوند و چون باسك كماكان ميجنگيد نيروهاي ايتاليايي نيز وارد عمل گرديدند و به سركوب وحشيانه و بمباران مردم پرداختند.

علل شكست جمهوري و پيروزي فاشيسم 1939

جمهوري نوزاد سست بنياد در واقع از درون و بيرون در معرض تهديد بود. آنچه باعث شكست آن و پيروزي فاشيسم شد در دو عامل داخل و خارجي خلاصه ميشود: 
از نظر خارجي و در صحنه بين المللي به رغم همبستگي درخشان بين المللي آزاديخواهان، برجمهوري، ضربه هايي وارد شد، در فرانسه لئون بلوم رئيس دولت سوسياليستي فرانسه كه بي ميل نبود به جمهوريخواهان كمك كند، سرانجام تحت تلقين لندن از اين كار منصرف شد وآن گهگاهي را كه اجازه ميداد از مرز” پيرنه” سلاحهايي براي جبهه تودهاي ارسال شود, مرز را بست و در شوروي، استالين نيز فرستادن سلاح را براي جمهوري متوقف ساخت و اين رويگرداني در شكست جمهوري تاثير زيادي گذاشت، در تاريخ 8 اوت 1936، بيست روز پس از شروع شورش نظامي بين دولتهاي بزرگ شوروي و آلمان و ايتاليا و انگليس و فرانسه قرارداد عدم مداخله در جنگ داخلي اسپانيا به امضا رسيد اما هيتلر و موسيليني با وجود امضاي قرارداد كمك خود را به فاشيستها ادامه دادند، و در واقع عدم مداخله، كمك نكردن به جمهوري اسپانيا و آزاديخواهان از آب درآمد.!!
از نظر داخلي در جبهه انقلاب، جمهوري نتوانست در طول جنگ اتحاد خود را حفظ كند و وارد يك جنگ ”برادر كشي” شد، در اين جنگ، با اينكه حزب كمونيست اسپانيا عملا دولت را در دست نداشت ولي سرنوشت جنگ را در اختيار داشت و با كمكهايي كه از جانب شوروي برخوردار بود، براي جمهوري ارتش منظم تشكيل داد، اما كارآنها عملا و ناخواسته از انقلاب اجتماعي جلوگيري كرد، آنها همچنين با آنارشيستها و تروتسكيستها وارد جنگ شدند. به طوري كه در ماه مه 1937 در بارسلونا جنگ داخلي ديگري در درون جنگ داخلي كشور روي داد كه منجر به سركوبي حزب تروتسكيست بوئوم شد كه 400 كشته و 1000 زخمي به جاي گذاشت و اين خود دليل داخلي شكست جمهوري نوپا بود. 
در ژانويه 1939 بارسلون سقوط كرد و در آخر مارس 1939 مادريد سرانجام در برابر ارتش فرانكو تسليم شد. فرانكو عامل ارتجاع و سرمايه داري داخلي و خارجي با حمايت مستقيم نظامي، مالي و اقتصادي دول محور (آلمان و ايتاليا)، به رغم جانفشانيهاي خلق اسپانيا در دفاع از جمهوري كه در اين جنگ بيش از 500 هزار قرباني از يك جمعيت 24 ميليوني داد، پيروز ميشود و حكومت فاشيستي خود را آغاز ميكند و يك دوران طولاني با قدرت بلامنازع ديكتاتوري را حاكم كردكه تا زمان مرگش در 39 سال بعد، سال 1975 ادامه يافت.

منابع


– اسپانيا منتشره از طرف جنبش فراپ F.R.A.Pائتلاف ضد فاشيست اسپانيا 
– ”اميد” اثر آندره مالرو نويسنده فرانسوي 
– تاريخ قرن بيستم كتاب اول و سوم نوشته جان گرنويل
http://www.iran-efshagari.com/936/

۱۳۹۵ خرداد ۴, سه‌شنبه

ناله ای از دل(1)





مدتی است که دست و دلم به قلم نمی رود، هر چند که چندین مقاله ناتمام به آن عزیزانی که در این روزگار غدار نظر لطفی به صاحب این قلم دارند، بدهکارم، صد البته این دوری از نوشتن باعث آن نمی شود که نسبت به آنچه که به «بود و نبود» جامعه ایران می باشد ، بی تفاوت باشد. اگر خمینی و خمینی زادگان تمامی توش و توان خود را بکار گرفته اند که ایران و ایرانی را «خاموش» و «محو» ساخته و از «حیات» بازدارند در نقطه مقابل این «مقاومت» و ایستادگی به هر شکل و بهای ممکن است که سرچشمه حیات و بالندگی است. «مقاومت» می کنم، پس هستم. با «مقاومت» هستم پس رآیت شرف و آزادگی یک ملت در زنجیر را بدوش می کشم. کدام ایرانی آزاده و صاحب وجدانی است که به ندای درونی اش در کوتاه شدن دست ایلغار خمینی از سرمایه های ملی اش بی تفاوت باشد؟.

در گشت و گذار به سایتهای مختلف با مطلبی از آن فرد خودشیقته و صد البته سردرآخور وزارتخانه کذایی و جنایتکار مواجه شدم. بازهم در اصرار به اینکه مجاهدین خبرهایی که می دهند اصلا موثق نیست البته بعد از نوشیدن جام زهر هسته ای و سوزش مضاعف از تسلیم رژیم در برابر جامعه جهانی آنهم به اعتبار افشاگری مقاومت ایران درباره فعالیتهای مخفیانه هسته ای رژیم که حتی دولتمردان کشورهای جهانی در تحقیر سازمانهای اطلاعاتی و جاسوسی خود به این حقیقت صحه گذاشته اند که در اوج سردرگمی سازمانهای اطلاعاتی، این یک سازمان اپوزیسیون ایرانی بود که فعالیتهای کاملا سری رژیم را افشا ساخت، دستور به نگارش چنین مطالب سخیف و بی مایه ای از سوی اربابان و اجابت آن از سوی خودشیفته بیمار و همیشه آماده به خدمت دور از انتظار نبود.

برای هر آنکسی که اندک آشنایی با تاریخ معاصر ایرانزمین و مجاهدین داشته باشد، می داند که آنها تا کجا با افشای بموقع توطئه ها ی ایران برباده رژیم ازفجایایی که بهای آن مسلما از جان و مال مردم ایران پرداخت شده و می شود، جلوگیری بعمل آورده اند. هنوز سوز و گداز سران رژیم از صدر تا ذیل در طول جنگ ضدمیهنی تا دادگاه میکونوس و تلاش برای دستیبی به سلاح هسته ای و افشای مزدوری احسان نراقی و ... نسبت به فعالیتهای افشاگرانه مجاهدین از خاطر هر آنکسی که دل در گرو آزادی و رهایی ایرانزمین از شر بلیه آخوندی دارد، فراموش نشده است. تمامی این فعالیتها تنها یک سمت و سو داشته است و آنهم «حفظ منافع ملی» و «ذخیره سازی حرث و نسل ایراني» در مقابل تاراج و غارت و برباد دادن آنها توسط رژیم جهل و جنایت حاکم بر وطن اسیرمان ایران بوده و می باشد.

و اما آنچه که رقت انگیز است و در تاریخ معاصر ایران بارها و بارها شاهد بوده ایم غبن و خیانت کسانی است که روزگاری در جبهه خلق و انقلاب بوده و در سر بزنگاههای تاریخی ملت خود را به بهایی اندک فروخته و به دامن ارتجاع و خودکامگی و وابستگی در علطیده اند.

اندک تأملی از انقلاب مشروطه به اینسو ما را به این واقعیت تلخ رهنمون می سازد که حرکتهای اجتماعی که کنده شدن ایران و ایرانی از روابط کهنه به دنیای بهتری را هدف قرار داده اند همواره از درون و از جانب خود فروختگان و خیانتکارانی که روزگاری در کنار ملت قرار داشته اند، ضربه خورده و استبداد و خودکامگی وابسته به اجنبی توانسته از«تهدید»ها برای خود «فرصت» بسازد. سرنوشتی که ستارخان به آن گرفتار آمد دقیقا همانی بود که کوچک خان در گیلان بدان دچار شد تا جائیکه در پایان کار تنها و تنها یک خارجی بود که او را در سفر آخر همراهی می کرد (۱) و این دقیقا همان عاقبتی بود که مصدق کبیر با آن مواجه شد. در تمامی خیانتها این سردارهای دروغین و خودفروخته و خالوقربانها و کاشانی ها .... بودند که خود را به استبداد فروختند.

در همه این خیانتها، بهانه دیکتاتوری ستارخان و کوچک خان و مصدق بوده تا سازش با فاسدترین و جنایتکارترین عوامل دیکتاتوری توجیه شود اما تاریخ درباره تمامی این خائنین بسختترین وجه قضاوت خود را کرده است اما کو آن چشم عبرت بین در خائنان و خائفان در پیشگاه تاریخ؟!!.



پاورقی:

۱- گائوک آلمانی ملقب به هوشنگ در سفر آخر با میرزا کوچک خان همراه شد و در برفها یخ زد.



علیرضا یعقوبی

۱۳۹۵ اردیبهشت ۴, شنبه

«بوی هجرت می‌آید، باید امشب بروم»


سهراب سپهری
«زندگی خالی نیست / تا شقایق هست،

 زندگی باید کرد... / دورها
آوایی‌ست، که مرا می‌خواند».
(سهراب سپهری، در گلستانه)
***
«هنر، طبیعت به‌اضافه انسان است».
(احمد شاملو)
***
هشت پنجره گشوده به جاده. جاده‌ای به سوی هشت باغ، با درختانی همیشه موّاج و شاخسارانی همیشه در نیایش: «ای شبیه / ای مکث زیبا! / کی / انسان / مثل آواز ایثار / در کلام فضا کشف خواهد شد؟ / ای شروع لطیف / جای الفاظ مجذوب، خالی.»... (تا انتهای حضور) 
این طنین سیر و سلوک در «هشت کتاب» سهراب سپهری است.

از یک پنجره تا رستاخیز حادثه

از پشت یک یا دو پنجره که به جاده، به درختان و به شاخساران در نیایش «هشت کتاب» نگاه کنی، در یادداشتهای آنی و لحظه‌ای‌ات می‌نویسی که: شعر سهراب پاسخ عاجل به حادثه نیست! این نگاه، عجولانه و نرسیدن به بلوغ فکر است و از درختان باغ، میوه کال چیدن.

در سال هزار و سیصد و سی، «مرگ رنگ»، پاسخ عاجل سهراب به حادثه نبود. صدور شناسنامه فکری بود در گواهی‌خانه بامدادی از تاریخچه زمان. میلاد حضوری بود و پاسخ به رسالت سؤالی که «خانه دوست کجاست؟» این پرسش و این آغاز را «در فلق بود که پرسید سوار»...

کتاب «مرگ رنگ»، تجربه‌های شعری سهراب و قدم زدن در باغ تصویرها و وزنهای نیمایی است. در این کتاب، هنوز باد‌های اساطیری، درختان فکر و نگاه و تخیل سهراب را دچار تلاطم و جنبش‌های خیال‌انگیز و توفانی نکرده‌اند: «می‌خروشد دریا / هیچ‌کس نیست به ساحل پیدا / مانده بر ساحل / قایقی ریخته شب در سر او / پیکرش راز رهی ناروشن / برده در تلخی ادراک فرو. / موجی آشفته فرا می‌رسد از راه که گوید با ما / قصه یک شب توفانی را». (از شعر سرگذشت)

«مرگ رنگ» سهراب، با زنده شدن و بیداری پرسشی، بسته می‌شود و پنجره‌ای گشوده و زمانی دیگر آغاز می‌گردد: «شب از وحشت گرانبار است / جهان آلوده خواب است و من در وهم خود بیدار: / چه دیگر طرح می‌ریزد فریب زیست / در این خلوت که حیرت، نقش دیوار است؟» (از شعر وهم)

«حرفها دارم / با تو ای مرغی که می‌خوانی نهان از چشم / و زمان را با صدایت می‌گشایی / و نشاط زندگی را از کف من می‌ربایی». (از شعر با مرغ پنهان)
فکرهای سهراب، از دهلیزهای وحشت و زهرخندهای زمانه، یادداشت و نشانه‌ها برمی‌دارند. این‌ نشانه‌ها، بارقه‌ها و صاعقه‌های کشف «فریب زیست» هستند. این رفت و آمدها، این گشت و تماشاها، این کشف و شهودها، آینه‌ای برابر منجلاب وحشت و زهرخندهای زمانه می‌گذارند و به رستاخیز حادثه‌ای می‌انجامند: «از پی نابودی‌ام، دیری‌ست / زهر می‌ریزد به رگ‌های خود این جادوی بی‌آزرم... / نقشه‌های او چه بی‌حاصل / او نمی‌داند که روییده است / هستی پر بار من در منجلاب زهر / و نمی‌داند که من در زهر می‌شویم / پیکر هر گریه، هر خنده / در نم زهر است کرم فکر من زنده / در زمین زهر، می‌روید گیاه تلخ شعر من». (از شعر سرود زهر) 

ویژگی‌های شعر سهراب

احمد شاملو در «حرفهای شاعر» ـ مصاحبه با مجله فردوسی، 1345 ـ می‌گوید: «نثر، عکس سیاه و سفید است؛ نظم، عکس رنگین. آنگاه به نقاشی می‌رسیم که شعر است».

در شعر سهراب: عناصر طبیعت در شعر جریان دارند. / اشیاء و رنگها آمیخته با حواس پنجگانه آدمی‌اند و حسّ‌آمی‌زند. / نگرش اسطوره‌ای و عرفانی لطیفی، شاعر را به شناخت اجزای حیات می‌برد. این نگرش، به همه‌چیز معنا و رسالت می‌بخشد. / گاه در شعر سهراب شاهد «بی‌وزنی» هستیم. بی‌وزنی برای خالی شدن از «خود» تا شناختن «هستی» : 
«به سراغ من اگر می‌آیید، / پشت هیچستانم. / پشت هیچستان جایی است / که خبر آرند، از گل وا شده دورترین بوته خاک... / آدم این‌جا تنهاست / و در این تنهایی، سایه نارونی تا ابدیت جاری‌ست». (واحه‌ای در لحظه)

این بی‌وزنی و «بی‌خود» گشتن، ریشه در فلسفه بودا و عرفان شرق و طریقت عرفا دارد. “در عرفان ایران: «تو خود حجاب خودی حافظ از میان برخیز». در شعر سهراب، «حقیقت چیزی میان پـر و خالی شدن ریه از ابدیت» است. چیزی میان روح روان و پرشور آدمی و روح پر از شعور هستی است. حقیقت، نرسیدن به حقیقت است: «کار ما شاید این است / که در افسون گل سرخ شناور باشیم“. (هیوا مسیح، حجم وهم، ص 24)
تصویرهای شعر سهراب، نقاشی و موسیقی‌اند. از این‌رو، شعر او هم خواندنی‌ست، هم دیدنی، هم شنیدنی:
«قبله‌ام یک گل سرخ / کعبه‌ام زیر اقاقی‌هاست / حجرالاسود من روشنی باغچه است...

من به مهمانی دنیا رفتم: / من به باغ عرفان / من به ایوان چراغانی دانش رفتم / رفتم از پله مذهب بالا. / تا ته کوچه شک / تا هوای خنک استغنا / تا شب خیس محبت رفتم...

من قطاری دیدم، فقه می‌برد و چه سنگین می‌رفت / من قطاری دیدم که سیاست می‌برد (و چه خالی می‌رفت)... / مردمان را دیدم / و بشر را در نور، و بشر را در ظلمت دیدم...

واژه‌ها را باید شست، جور دیگر باید دید / واژه‌ها را باید شست / واژه باید خود باد، واژه باید خود باران باشد / با همه مردم شهر، زیر باران باید رفت... /زندگی، تر شدن پی‌درپی...

کار ما شاید این است / که در افسون گل سرخ شناور باشیم / ریه را از ابدیت پر و خالی بکنیم / روی پای‌تر باران به بلندی محبت برویم / در به روی بشر و نور و گیاه... باز کنیم. / کار ما شاید این است / که میان گل نیلوفر و قـرن / پی آواز حقیقت باشیم». (صدای پای آب)

ویژگی دیگر شعر سهراب، «فضاسازی» است. فضاسازی در شعر، همان قدرت توصیف است در رمـان. گویی ـ به قول تولستوی درباره الزامات رمـان ـ از همه‌چیز یادداشت‌برداری شده است. فضاسازی در شعر سهراب، دست خواننده را می‌گیرد تا نقاب از چهره همه دیدنی‌ها، شنیدنی‌ها، معناها و رازها بردارد. در فضاسازی از هسته یک دانه تا شاخساری خمیده بر زمین، با هر تصویری، یقینی از زمین می‌روید: «از شب ریشه / سرچشمه گرفتم و به گرداب آفتاب ریختم. / بی‌پروا بودم: دریچه‌ام را به سنگ گشودم. / مغاک جنبش را زیستم. / همیشه خوشه‌چینی از راهم گذشت / و کنار من / خوشه راز از دستش لرزید. / همیشه من ماندم و همهمه آفتاب... / صبح می‌شکافد، لبخند می‌شکفد، زمین بیدار می‌شود. / صبح از سفال آسمان می‌تراود / و شاخه شبانه اندیشه من بر پرتگاه زمان خم می‌شود». (آوای گیاه)
 
ویژگی دیگر شعر سهراب، طنین و پژواک موسیقی در رودخانه زبان است. در شعر سهراب، موسیقی، به واژه‌ها رنگ می‌دهد، واژه‌ها را خلق می‌کند، باران فکر و زندگی خیال‌ و جنبش اساطیری فراواقعیت‌بینی سهراب را به جریانی زنده بدل می‌کند. موسیقی، صدای پای شعر است که سهراب را ازخواب غفلتهای پاک، بیدار می‌کند. به تعبیر شاملو در «حرفهای شاعر»، گویی اندیشه می‌داند که در کدام ظرف، خودش را بیابد که همانجا برود و انباشته شود و جریان پیدا کند. (نقل به مضمون)

سیاست در پشت پلک سهراب


ـ برخی بر سهراب خرده می‌گرفتند و او را به «سیاست‌زدایی در شعر» متهم می‌کردند و نتیجه آن را «بی دردی» او می‌دانستند. البته سهراب اهل «بازار سیاست رایج» نبود و به حوالی و حریم آن هم آگاهانه پا نگذاشت. او از وارثان اندیشه‌های متعالی تاریخ ادبیات مرز پرگهر ما بود. از این‌رو، این بازار را خوب خوب دیده و نقد کرده: «من قطاری دیدم / که سیاست می‌برد / و چه خالی می‌رفت!» (صدای پای آب)

اما کدام هنر اصیل است که از دایره همه‌جانبه زندگی بیرون و بی‌خبر باشد، و از نمودها و جلوه‌های آن نگوید و ننویسد و آنها را نقد نکند؟ جهان‌بینی شعر سهراب، اثبات زندگی، نقد انسان و آگاهی به تاریخ است:
«در ابعاد این عصر خاموش / در این کوچه‌هایی که تاریک هستند / من از سطح سیمانی قرن می‌ترسم. / بیا تا نترسم من از شهرهایی که خاک سیاشان چراگاه جرثقیل است. / حکایت کن از بمبهایی که من خواب بودم، و افتاد / حکایت کن از گونه‌هایی که من خواب بودم، و تر شد. / در آن گیر و داری که چرخ زره‌پوش از روی رؤیای کودک گذر داشت / چه علمی به موسیقی مثبت بوی باروت پی برد؟ / چه ادراکی از طعم مجهول نان در مذاق رسالت تراوید؟» (به باغ همسفران)

سهراب با وارثان دایره قدرت، اهلیت و مؤانستی نداشت؛ اما آنچه داشت، دغدغة اجتماعی و فرهنگی بود. اگر صفحات «هشت کتاب» او، این دغدغه‌ها را در استعاره‌ها، تشبیهات، فراواقعیت‌بینی‌ها، عرفان شرقی و کشف و شهودهای شاعرانه تصویر می‌کند و موسیقی می‌بخشد؛ اگر در قلم او، جهان و آدمی از زبان غنایی عاطفه و تخیل به سخن می‌آیند، اما با دوستانش، افقهای آرزو و دغدغه‌های سیاسی و اجتماعی‌اش را همگانی‌تر بیان می‌کند: «من تشنه یک انقلاب بزرگ، انقلابی که به همه این بدبختی‌ها خاتمه داده و یک‌باره اساس ظلم و بیداد را واژگون سازد، هستم؛ ولی خدا می‌داند این آرزوی من، چه روزی لباس عمل خواهد پوشید». (از نامه‌های سهراب)

«نقد نمادین» از دایره قدرت ـ که خود را در حاکمیت سیاسی قالب می‌کند ـ، زبان و مصالح اندیشه هنرمند است. در نقد مشترک سهراب و سعدی از تک‌صدایی، تمامیت‌خواهی، انحصارطلبی، دیکتاتوری و قلع و قمع صدای اندیشه‌ها و نظرگاههای خارج از دایره قدرت، تصویری نمادین را شاهدیم:
سهراب: «غیر آوای غرابان، دیگر بسته هر بانگی از این وادی رخت» (از شعر سراب)

سعدی: «سر آن ندارد این شب که برآید آفتابی چه خیال‌ها گذر کرد و گذر نکرد خوابی

نفس خروس بگرفت که نوبتی بخواند همه بلبلان بمردند و نماند جز غرابی» (غزل شماره 519)

شخصیت شعر سهراب


در شعر سهراب، همه موجودات و اشیاء و کائنات، ذی‌شعورند و شخصیت می‌یابند. هیچ چیزی به‌حال خود رها نشده است. واژه‌های شعر او، به آمد و رفتها و ظهور و غروب‌ها، معنا و رسالت تقدیم و هدیه می‌کنند. در شعر او همیشه آوایی از دوردستها به گوش می‌رسد، در شعر او جریان دارد برگ، جریان دارد تنهایی، جریان دارد انتظار، جریان دارد عشق، جریان دارد نور، جریان دارد انسان و لحظه‌ای که 
در راه است و «پرتو یکرنگی، مروارید بزرگ را در کف من خواهد نهاد». (از راه‌واره)

سهراب از نقاشی شعر، به شخصیت شعر رسید. او رفتار خود را در این شخصیت، یافت و تا پایان به او عشق ورزید، در او و با او زندگی کرد. در شعر سهراب، همه جلوه‌های طبیعت، به انسان وصل می‌شوند و رسالت رها شدن دارند. در شعر سهراب، احساس پنهان و آشکار همه انسانها نهفته و هویدا است و شخصیت دارند. فقط باید آنها را دید و خواند و فهمید. حرفهای سهراب، دیدنی هستند. چرا که او «از بازترین پنجره با مردم این ناحیه صحبت» (ندای آغاز) کرده است. در شعر سهراب، همه حیات و طبیعت و انسان در هجرت‌اند. در شعر او، ندایی هست که همه جنب و جوش زندگی را به جانب حماسه‌ای می‌خواند: «بوی هجرت می‌آید / بالش من پر آواز پر چلچله‌هاست / باید امشب بروم / باید امشب چمدانی را / که به‌اندازه تنهایی من جا دارد، بردارم / و به سمتی بروم / که درختان حماسی پیداست / رو به آن وسعت بی‌واژه که همواره مرا می‌خواند». (ندای آغاز) 

رنگ‌ از خاک گرفتن

سهراب سپهری از ضابطه‌های مدینه فاضلة شعرهایش پا بیرون نگذاشت. سهراب از شعرش بیرون نرفت؛ چرا که هر جا رفت، با شعرهایش رفت. سهراب سپهری بارها تجدید حیات شد؛ مثل کتاب‌هایش که تجدید چاپ شدند و می‌شوند. سهراب، میوه‌ای را که باید، از درخت شعرش چید. سهراب و شعرش همدیگر را فهمیدند. سهراب با شعرش به وحدت رسید؛ شعرش هم زبـان رابطه با اهل خاک را به او داد.

شاعری بی‌ادعا و بی‌سروصدا، چرا که به سوی معدن، جوهر و اصل شعر سفر کرد و رسید و دست یافت. و این، آرامشی‌ست ضد سکون در هنر. شاعری که کنفرانس نگذاشت، مصاحبه نکرد، کار تبلیغاتی نکرد و تا حدّ خاک، فروتن زیست: «خیلی آدم غریبی بود. عجیب چند چیز را دوست داشت: یکی خاک بود، یکی پیدا کردن رنگ... آدم حرّاف صامتی بود. هزاران کار کرد، ولی آدمی بود که هیچ‌وقت خودشو مطرح نمی‌کرد. و این آدم، یک‌دفعه می‌رفت اطراف کاشون و روی خاک می‌خوابید. بعد شعری می‌ساخت عین تابلو. همیشه یک دنیا جلو چشمش بود؛ عینهو یک آیینه و به اون نگاه می‌کرد... تنها آدمی که خیلی واقعاً به‌طور صریح اعتراف کرد، فروغ فرخزاد بود. فروغ یک روز به من گفت: تنها چیزی که تا حالا یاد گرفتم، از سهرابه. گفتم بابت چی؟ وزن و قافیه شعر، ریتم اینها، چی؟ فروغ دقیق گفت: تواضع رو. تواضع رو از اون یاد گرفتم... و سهراب آدمی بود که وحشتناک تلاش می‌کرد خودش باشه. نه که افاده بفروشه، نه، خیلی راحت می‌گفت من هستم، دنیام اینجوریه و من باید انس و الفتی داشته باشم با این دنیا. مهمترین کار سهراب، نه شعرشه، نه تابلوهاشه، مهمترین کار سهراب زندگیشه، آزاده‌وار زندگی کرد.».. (غلامحسین ساعدی، الفبا، شماره 7، ص 65 تا 67، 1365) 

دوست، یعنی یک خوشه بشارت

در حرکات چهره، در رفتار چشم‌ها و کردار نگاه‌های سهراب‌، پاکی کودکانه‌های احساس است؛ در واژه‌هایش، تواضعی متفکر و در تصویرهای شعرش، سفری مداوم به «خانه دوست» پیداست: «اگر روزی دوستی را از میان بردارند، یعنی اگر این نیرو، این جاذبه، این حس را از قلب و روح، از جسم و جان موجودات زنده برداشته و از صفحه کائنات نابود سازند، من نمی‌دانم چه باقی می‌ماند. آیا در آن صورت زندگی قابل دوام خواهد بود؟ یا این‌که نظام زندگی بر هم خورده و رفته‌رفته آثار زندگانی از صفحه کائنات محو و نابود خواهد شد. شاعر بزرگ ما سعدی شیرازی چه خوب این نکته را دریافته و گفته است:
گر مخیّر بکنندم به قیامت که چه خواهی
دوست، ما را و همه نعمت فردوس شما را». (از نامه‌های سهراب)

زبان و لحن دوستی سهراب با «دوست»، بشارت «هوای صاف سخاوت» را» می‌دهد و «مهربانی را به سمت ما می‌کوچاند». دوست در منظر نگاه و نیاز و احساس سهراب، یک رسول و اسطوره جاوید است. دوست او «با تمام افقهای باز نسبت داشت / لحن آب و زمین را چه خوب می‌فهمید. / به شکل خلوت خود بود / و او به شیوه باران پر از طراوت تکرار بود. / و بارها دیدیم / که با چقدر سبد / برای چیدن یک خوشه بشارت رفت» از شعر دوست).
 
(س.ع.نسیم)
1اردیبهشت 95
 
پیوست ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بیشتر بخوانید...
(از منابع اینترنتی)
 
اول اردیبهشت 1359 ـ خاموشی سهراب سپهری
 


سهراب سپهری در مهرماه 1307 در کاشان متولد شد و قبل از کودتای 28مرداد، در خرداد 1332 
دوره نقاشی دانشکده هنرهای زیبا را به پایان رسانید.

سهراب ابتدا در دهه 1330 به‌عنوان نقاشی نوپرداز به شهرت رسید، کار شعر را هم از همان ایام آغاز کرده بود. نخستین مجموعه شعر او ”مرگ رنگ“ در سال 1330 به چاپ رسید.

علاقه سهراب به شعر و نقاشی به موازات هم رشد یافت، چنان‌که پا به ‏پای مجموعه شعرهایی که از او به چاپ می‏رسید، نمایشگاههای نقاشی او هم در گوشه و کنار تهران برپا می‏شد و او گاهی در کنار این نمایشگاه‏‌ها، شب شعری هم ترتیب می‏داد.

سهراب سفرهای زیادی به شرق و اروپا داشت و به شهرهایی چون رم، آتن، پاریس، قاهره، هند و توکیو مسافرت کرده بود و با مکاتب فلسفی و فکر و اندیشه در این دیارها آشنا شد. توجه او به طبیعت، هم در نقاشی و هم در شعر کاملاً پیداست.
 
علاقه سهراب به هنر و مکتب‏های فلسفی شرق دور، معروف است. این علاقه را وی با آگاهی توأم کرده بود. او به مطالعه در فلسفه و ادیان، بسیار علاقه‌مند بود.

سهراب ابتدا در دهه 1330 به‌عنوان نقاشی نوپرداز به شهرت رسید، کار شعر را هم از همان ایام آغاز کرده بود. نخستین مجموعه شعر او ”مرگ رنگ“ در سال 1330 به چاپ رسید.

”زندگی خواب‏ها“ را در سال 1332 و ”آوار آفتاب“ و ”شرق اندوه“ هر دو را به سال 1340 عرضه کرد. در این مجموعه‌های نخستین او گه‌گاه طنین صدای نیمایوشیج به گوش می‏رسید؛ اما مجموعه‌های بعدی یعنی ”صدای پای آب“’، ”’مسافر“ و به‌ویژه ”حجم سبز“ که در سال 1346 انتشار یافت، هیچ صدایی جز صدای آشنای خود او نیست؛ هر چند در واپسین شعرهای سپهری رنگی از زبان اندیشه فروغ دیده می‌شود.
مجموعه‌این هفت کتاب به همراه یک کتاب دیگر او به نام ”ما هیچ، ما نگاه“، که قبلاً نیز منتشر شده بود، در سال 1356 یک جا در مجموعه‌یی با عنوان “هشت کتاب“ به چاپ رسید که بعد از آن بارها تجدید چاپ شده است.

سهراب سپهری در میان انبوه شاعران نیمایی پیش از انقلاب، شاعری استثنایی بود که از همه جنجال‏های آن ایام پا کنار کشید. او برای بسیاری، بهترین نمونه یک هنرمند واقعی بود. انسانی وارسته که به استعداد و توانایی ذاتی خویش تکیه داشت، تنها زیست و در این تنهایی از نیرنگ، دورویی و تقلب دور بود. گویی تمام فضیلت‏های یک هنرمند اصیل و نجیب ایرانی را در خود داشت.

سهراب سپهری روز اول اردیبهشت ماه 1359 در اثر ابتلای به بیماری سرطان خون درگذشت. شاعری که شعر وی حاوی فضیلت‏های گم شده انسانی است.
https://www.mojahedin.org/news/174693/%D8%A8%D9%88%DB%8C-%D9%87%D8%AC%D8%B1%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B4%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%85

۱۳۹۵ اردیبهشت ۳, جمعه

علی اکبر قربانی قهرمانی که به فرماندهی پاسدار حقیقت پور ربوده شد وبعد از مثله شدن بقتل رسید

علی اکبر قربانی قهرمانی که به فرماندهی پاسدار حقیقت پور ربوده شد وبعد از مثله شدن بقتل رسید
 


 رأي تقلبي نمايند مجلس شد!

در این عملیات جنایت کارانه علاوه بر اینکه باند رهبری که خامنه ای ورفسنجانی ،حسن روحانی که آن زمان معاون رفسنجانی بود در نشست تصمیم گیری شورای عالی امنیت رژیم برای ترور علی اکبر قربانی سه ارگان دیگر با هماهنگی رفسنجانی شرکت مستقیم وفعال داشتند این سه ارگان که تقریبا در تمامی عملیات ترور وقتل وانفجارتروریستی داخلی ،منطقه ای وبین المللی شرکت داشتند عبارتند از وزارت خارجه که آن موقع علی اکبر ولایتی بود ووزارت اطلاعات که فلاحیات وزیر آن بود وسپاه تروریستی قدس که بخشی از فرماندهی آن را پاسدارحقیقت پور  بعهده داشته است

سرتيپ پاسدار منصور حقيقت پور با اعلام 103 هزار راي نماينده اردبيل در مجلس نهم رژيم شد. بنابر شكايت كانديداهاي رقيب پاسدار منصور حقيقت پور، به شوراي نگهبان پاسداران براي انتخاب شدن “حاج منصور“ با دهها هزار رأي صندوق ها را پر كردند.

در شكايت يكي از كانديداهاي رقيب منصور حقيقت پور به نتايج انتخابات در اردبيل به شوراي نگهبان تأكيد شده كه بيش از 40000 رأي به كل آراي هر كانديدا اضافه شد ولي براي منصور حقيقت پور و كمال الدين پور موذن (دو كانديد انتخاب شده) 50000 رأي بيشتر به صندوق ريختند.

منصور حقيقت پور معروف به حاج منصور كيست؟

منصور حقيقت پور متولد 1338 در جنوب شهر تهران است كه  پدرش اردبيلي است

از ابتدا ورود خميني به ايران منصور فعاليتش را با كميته ها شروع كرد و از اوائل سال 1359 عضو سپاه پاسداران شد

از طرف سپاه پاسداران مأموريتش شناسائي، تصفيه و سركوب نيروهاي انقلابي در دانشگاهها بود كه در فاز سياسي آنها را شناسائي و بعداز 30 خرداد 60 مستقيما در دستگيري و شكنجه و اعدام آنها نقش داشت.

پاسدار محسن رضائي فرمانده وقت سپاه در سال 1360 منصور حقيقت پور را فرمانده سپاه در كرج با مسئوليت مبارزه با مجاهدين گماشت.

منصور حقيقت پور در سال 1364 به فرماندهي فرودگاه ها و امنيت پرواز کل کشور از طرف سپاه پاسداران انتخاب شد. كه نقش جدي در لجستيك تروريستي  و گروگانگيري براي سپاه را بعهده داشت.

در سال 1365 سپاه پاسداران در گسترش فعاليت هاي تروريستي قرارگاه رمضان را براي اقدامات تروريستي در عراق و قرارگاه بلال را براي عمليات تروريستي در كشورهاي ديگر سازمان داد. بدنبال تشكيل قرارگاه تروريستي بلال منصور حقيقت پور در سال 1366 به قرارگاه بلال منتقل شد.

حقيقت پور فرمانده ربودن مجاهد شهيد قهرمان اكبر قرماني

و با تشكيل نيروي قدس منصور حقيقت پور كه در سپاه به او حاج منصور ميگفتند، فرمانده سپاه 5000 نيروي قدس شد. كه مأموريت اين نيرو در تركيه بود.

عمليات تروريستي روبودن و بشهادت رساندن مجاهد شهيد علي اكبر قرباني در 14 خرداد 1371  در استانبول يك عمليات مشترك بين وزارت اطلاعات و نيروي قدس بود كه آخوند جنايت كار علي اكبريان (معروف به اكبري) از معاونت خارجي وزارت اطلاعات با منصور حقيقت پور (معروف به حاج منصور) فرمانده سپاه 5000 اين عمليات تروريستي را انجام دادند.

منصور حقيقت پور از فرماندهان نيروي قدس در عراق
در نيمه دوم سال 1381 با مشخص شدن علائم سقوط دولت عراق سپاه قدس تشكيلاتي بنام ستاد كوثر  ايجاد كرد كه سرتيپ پاسدار منصور حقيقت پور به سمت مسئول اين ستاد انتخاب شد. از اواسط سال 83، بعد از تغييراتي كه در سازماندهي ستاد كوثر، و اين ستاد تغيير نام به ”ستاد بازسازي عتبات عاليات و پشتيباني عراق “ داد.

سرتيپ پاسدار منصور حقيقت پور فعاليتهايش در عراق و ديگر كشورهاي منطقه مانند لبنان و فلسطين و ... مستقيماً زير نظر قاسم سليماني فرمانده كل نيروي قدس قرار داشت.

در سال 1387 از طرف سپاه مأموريت يافت كه به وزارت كشور منتقل شده و استاندار اردبيل شود. و 18 ماه در اين سمت بود

پاسدار منصور حقيقت پور بعنوان مدرس در دانشگاه امام حسين سپاه نيز حضور دارد

۱۳۹۵ اردیبهشت ۲, پنجشنبه

ترانه نو برای انسان نو، یاد مادر مجاهد فاطمه عباسی


مادر قهرمان و مجاهد فاطمه عباسی
بو داغ لاله سیز اولماز: (این کوه بدون لاله نمی‌تواند باشد)
یولی چاله سیز اولماز: (راهش بدون چاله و دست‌انداز نمی‌تواند باشد)
بو یولا قیچ قویانین: (کسی که پا در این راه می‌گذارد)
باشی بلاسیز اولماز: (سرش بی‌بلا نخواهد بود)
از ترانه‌هایی که «باجی» دوست داشت و خود می‌خواند

کاظم مصطفوی
 

پیش درآمد:


نسل‌کشی وحشیانه آخوندها تنها این خسارت عظیم انسانی را برای ما ندارد که چند ده یا چند صد هزار انسان، آن هم از زبده‌ترین انسانهای انقلابی و روشنفکر، را از دست داده‌ایم. بی‌شک از دست دادن هر یک از آن عزیزان دردی جانکاه است که در تاریخ میهنی و آرمانی ما هرگز فراموش نخواهد شد. اما اراده خمینی و آل خمینی تنها این نبود این خاک را از زبده‌ترین فرزندان مجاهد و مبارز خود محروم کنند. فراتر از آن هدف نهایی آنان کشتن امید از ادامه «انسان» ی است که بر ویرانه‌های جبروت فرعونی آنان پای بر زمین خواهد گذاشت. انسانی که فردای بدون آخوند و ارتجاع را می‌سازد. و فردایی را خواهد ساخت که به قول شهید آنی ازبرت «آسمان آبی‌تر، شبها ژرف‌تر و پرندگان شاداب‌تر» است.

سنگین‌ترین وظیفه ما حراست از این امید است. ما باید سیاهی فاجعه اکنون را با همه ابعاد هول‌انگیزش بپذیریم بدون این‌که تسلیمش شویم. بی‌شک «آسمان آبی‌تر» فردا وجود دارد. از همین رو نه یک بار که هر روز صدبار باید تکرار کرد: انسان را می‌شود سرکوب کرد، می‌توان کشت، می‌شود شکنجه کرد و بدار آویخت، اما هیچ دیکتاتوری قادر نیست از تولد «انسان نو» جلوگیری کند. هیچ دیکتاتوری قادر نیست مانع روئیدن بذری شود که در شوره‌زار سرکوب و اختناق می‌بالد. هیچ عوام فریبی نمی‌تواند انسان را به مذبح برد و از میلاد خجسته‌یی جلوگیری کند که خواهد تابید و راه جدید را خواهد گشود. وظیفه انقلابی هر مجاهد جستجو و یافتن این «انسان نو» است. کشف این «انسان» که از حسن اتفاق، یکدست و یک رنگ نیست، لذت بخش‌ترین کاری است که هرکس می‌تواند انجام دهد. باید پای در راه نهاد و از هفت دوزخی که خمینی برایمان ساخته عبور کرد و چهره خجسته انسان نو را رؤیت کرد.
از همین رو همیشه وقتی در جمع مجاهدین قرار می‌گیرم احساس می‌کنم در یک معدن الماس هستم. هر یک آنها را قطعه‌یی درشت از الماسی شبتاب یافته‌ام. الماسی که می‌توان چراغ راه قرارشان داد و راههای ناپیموده را پیمود.
خانم آنالیزا مولیکا، شاعر ایتالیایی، که شیفته رزمندگان و شهیدان ارتش آزادیبخش بود، در شعری به نام «ترانه انسان نو» گفته است:
من و تو، با یکدیگر، او را خواهیم ساخت.
گٍـل رس را برگیریم
تا انسانی نو بیافرینیم.
(نقل از نشریه مجاهد اردیبهشت 1368)

حالیا چندی است که «انسانی نو» پا به عرصه وجود گذاشته است که ربطی به گذشته‌های استثماری و سرکوب تاریخ انسان ندارد. انسانی نو که باید او را در ورای مرزهای جنسی و طبقاتی یافت. نمونه‌های تولد چنین انسانی را در زندانها و بر حلقه‌دارها می‌توان دید و نامش را گذاشت «علی صارمی» یا «محمدعلی حاج آقایی» و «غلامرضا خسروی» و دهها مجاهد سر بدار دیگر، می‌توان آن را در کسوت مادران سالمندش یافت و نامش را گذاشت مادر «رضایی و شادمانی و ذاکری و.»..، در کوچه‌ها و خیابانها و شهرهای میهن می‌توان او را یافت و فیلمش را در فلان پارک و معبر دید که بی‌هراس از همه اشتلمها و شلتاقها «رأی» خود را بر دیوارهای سیمانی «سرنگونی» می‌نویسد، و در اشرف و لیبرتی و «هزار اشرف» دیگر می‌توان به چشم مشاهده کرد و اسمش را گذاشت «صبا» و «زهیر» و «امیر» و «سیاووش» و «حنیف».

فروغ چنین انسانی چنان است که هر آن کس که «پف کند ریشش بسوزد». و اگر درست است که هر پدیده‌یی را با ضدش باید شناخت به اضداد و دشمنان تمام سوز شده مجاهدین بنگرید. همه آنان که در سودای سوختن مجاهدین سالیان است حسرت سوز شده‌اند. بنگرید به «جنازه‌های متفکر»، و یا متعفن و لغزخوان و یاوه‌سرا و ببینید کجا هستند و متقابلاً مجاهدینی که از کوره سخت‌ترین ابتلائات تاریخی یک جنبش رهایی‌بخش سرفراز بیرون آمده‌اند کجایند؟ به قول حافظ:
ز روی دوست دل دشمنان چه دریابد
چراغ مرده کجا؟ شمع آفتاب کجا؟
در همین راستا بر اساس رفتار، اخلاق، نگاه به زندگی و فراز و نشیبهایی که هرکدامشان طی کرده‌اند می‌توان کتابی نوشت. شاید هم با احتیاط حرف می‌زنم. بسیاری از آنها، نه یک کتاب که، چندین کتاب گویا هستند و باید چند نفر نویسنده و شاعر بنویسدشان. فرقی هم نمی‌کند. این رنگین کمان زیبا را رنگهایی است از زن یا مرد، پیر یا جوان، ترک یا فارس... یا هر سنخ و دسته‌بندی دیگری که به خیال آید.
الغرض... در آخرین گفتگوهایی که با مجاهدین آمده از لیبرتی داشته‌ام به نمونه‌ای از این «الماس الماس» ها برخوردم که برایم به‌معنای واقعی تازه بود. منظورم آشنایی، هر چند دیر، با زنی است که بیشتر عمر خود را وقف خدمت به مجاهدین کرد. فرزندی بدار داد که درست گفته‌اند: «عشق از اول سرکش و خونی بود» و فرزندانی را با خود همراه کرد و به قافله سپرد. خانه‌اش پناهگاه هر مجاهد گم شده و بی‌ارتباط و جویای وصل بود. و به قول سعدی «بی مجال خواب» می‌گفت: «در سرای نشاید بر آشنایان بست». در پیری به زندان افتاد و شلاق خورد و توهین شد. شرایط سخت اشرف و لیبرتی را با آغوش باز تحمل کرد. و در 12آبان94، زمانی که به خانه دیگر پرکشید، از جسدش هم نگذشتند و برای دفنش مدتها «گربه رقصانی» کردند. و البته طی این طریق میسر نبود جز آن که با تمام وجود ایمان داشت «خلیل» ش «همه بتهای آذری» بشکسته است...

* * *
سرگذشت مادر فاطمه عباسی هم نوشتنی است و هم خواندنی. او در خانواده‌ای فقیر و مذهبی در زنجان به دنیا آمد. به مدرسه نرفت و فرصت نیافت تا «سواد» ی بیاموزد. اما از همان کودکی علاقه زیادی به داستانها و روایتهایی داشت که پدرش نقل می‌کرد. از همان طریق بود که شعرها و نوحه‌هایی را حفظ و از 5سالگی مرثیه‌خوانی در مراسم عزاداری را شروع کرد.

کسی به درستی نمی‌داند مادر از کی و چگونه با سازمان آشنا شد. شاید که آوازه شهادت سعید محسن، شهید بنیانگذار که همشهری‌اش بود، توجه او را به مسائل سیاسی جلب کرده باشد. به هرحال احساسات انقلابی او با شهادت بنیانگذاران سازمان برانگیخته می‌شود. با شناختی بسیار اندک از سازمان به اخبار مجاهدین، که در آن زمان از رادیو عراق پخش می‌شد، گوش می‌دهد و با بی‌پروایی آنها را پخش می‌کند. پسر بزرگش، ابوالفتح مولایی، درباره آشنایی مادرش با سازمان می‌گوید: «آشنایی عمیق‌تر «باجی» با سازمان از طریق پسر خواهرش، که آن زمان هوادار سازمان بود، شروع شد. اندکی بعد پای هواداران سازمان در شهر به خانه ما باز شد. یکی از آنها فرج ارغوانی، بچه محل خودمان، بود. فرج کاندیدای سازمان برای انتخابات مجلس بود. او سال60 دستگیر و اعدام شد. صادق اکبری و مجتبی درگاهی هم بودند که در سال60 و 62 اعدام شدند. و خیلی‌های دیگر که اسم شان یادم نیست... این افراد که مجاهدین شریف و وارسته‌یی بودند تأثیر زیادی بر باجی داشتند به‌طوری که می‌توان گفت «باجی» را به‌معنای واقعی عاشق سازمان کردند. هر موقع قرار بود آنها به خانه ما بیایند «باجی» می‌گفت بروید وسایل را بیاورید! منظورش انواع کتابها و جزواتی بود که آنها را مخفی و نگهداری می‌کرد. کار اصلی من، با خواهر بزرگ و برادر بزرگم، این بود که آنها را ببریم قایم کنیم. روزهای بعد، زمانی که به خانه ما می‌آمدند، برایشان می‌آوردیم».
و بدین صورت سفر مادر با مجاهدین آغاز می‌شود. داستانی از وفا به عشقی سرکش و انسانی با پذیرش تمام خطرهای آن.

ما را سر و سودای کس دیگر نیست
از عشق تو پروای کس دیگر نیست
جز تو دگری جای نگیرد در دل
دل جای تو شد جای کس دیگر نیست
شعله‌های این عشق، طی سالیان، هر روز در «باجی» شعله‌ورتر شد. و در تمام این سالها، که فراز و نشیبهای بسیار هم داشت، او همواره استوار ماند و استوارتر گردید. سفری که برای بسیاری، حتی نزدیکترین افراد به او، در ابتدا غیرقابل فهم بود. ابوالفتح می‌گوید: «نمی‌توانستم بفهمم که یک زن بیسواد شهرستانی، که حتی یک کلمه هم فارسی نمی‌داند، و تمام عمرش را در فقر و تنگدستی به‌سر برده بود، از مجاهدین چه دریافتی داشته است که این‌گونه شیدای آنان شده است». اما واقعیت این است که «باجی» نه تنها خودش استوار و سرفراز ماند و رنجها را تحمل کرد که همه فرزندانش را هم به همین راه کشاند. او در واقع اولین آموزگار مجاهدت همه فرزندانش بود. البته پیش از این نیز مادر رنج تربیت فرزندان خود را در محله‌ای فقیرنشین که آلوده به انواع بیماریهای اجتماعی است به دوش کشیده بود. پدر، مردی شریف بود که از طریق مغازه کوچک میوه فروشی خود امرار معاش می‌کرد و با مادر در تفاهم کامل بود.

خواهر مجاهدم اکرم مولایی، دختر مادر، نوشته است: «برای مادر مادیات و امکانات زندگی رنگی نداشت. به‌رغم همه سختیهایی که کشیده و مشکلات زیادی که پشت سر گذاشته بود از غنای نفس والایی برخوردار بود. زمانی که پا در مسیر مبارزه گذاشت از همه چیز خودش گذشت. تمام عشقش این بود که بتواند برای مجاهدین کاری بکند. بعد از آشنایی با مجاهدین نگرانیهای مادر در مورد فرزندان خودش دیگر این نبود که زندگی و آینده آنها چه می‌شود. در تمام سالیانی که در ایران بود حتی یکبار ما را ترغیب به زندگی و دنبال آینده خود رفتن نکرد. بر عکس با یادآوری خاطرات و داستان تک‌تک مجاهدینی که با آنها آشنا شده بود عشق مجاهدین را در دل همه اعضای خانواده زنده نگه می‌داشت. لحظه لحظه‌اش مجاهدین بود.»... یکی دیگر از آشنایان مادر نوشته است: «زندگی او برای من شناخت دو شیوه زندگی کاملاً متفاوت بود. زندگی مبتنی بر منطق «پرداخت مستمر یک طرفه و بی‌چشمداشت» و زندگی بر اساس منطق «بده و بستان». بعدها بود که دانستم عشق را داستانهایی است که با منطق عادی و حسابگر نمی‌خواند. در واقع باجی با قلب به میدان آمد و با قلب مبارزه کرد و با قلب، سر در راه مجاهدین گذاشت». پسر مادر نمونه‌یی شگفت از این عشق و پاکبازی را نقل می‌کند: «پسر خواهر مادر که ابتدا هوادار سازمان بود، در واقع اولین کسی بود که سازمان را به مادر شناساند. او بسیار مورد علاقه مادر بود. اما همین فرد در جریان اپورتونیستی سال54 «راست» شد و به ضدیت با سازمان پرداخت. سال56 از زندان آزاد شد. به خانه ما آمد و تمام کتابها و جزوات سازمان را که نزد او مخفی بوده گرفت و آتش زد. مادر در آن زمان مطلقاً از ماهیت ضربه خبر نداشت و با تصور این‌که دستور سازمان است کار را انجام داد. اما بعد از پیروزی انقلاب همین فرد نزد مادر آمد و نسبت به برادر مسعود هتاکی کرد. با وجود این‌که مادر او را بسیار دوست می‌داشت، در جا به او گفت: از خانه من برو بیرون! تو دیگر با پاسداران فرقی نداری و باید یک روزی به این حرفهایت پاسخ بدهی». آن روی این قاطعیت علیه بریدگان و رفیقان نیمه راه، محبت بی‌شائبة او نسبت به دوستان سازمان و حتی مردم عادی بود. او بسیار گشاده رو بود و به همه احترام می‌گذاشت. به قدری بی‌تکلف و صمیمی بود که در سالهای بعد، وقتی که دستگیر و زندانی می‌شود، شکنجه‌گرش می‌گوید: تو با برخوردهایت دیگران را از راه به در می‌بری!

با شروع علنی تظاهرات ضدسلطنتی در سالهای 56‌ ـ 57 مادر از اولین زنانی بود که در صفوف اول تظاهرات شرکت داشت. او همپای فرزندانش به‌صورت روزانه در تظاهرات شرکت می‌کند و به گفته خودش: «وقتی می‌خواستم به تظاهرات بروم زیر چادرم چوبی می‌بردم تا اگر لازم بود به فرزندانم بدهم و آنها بتوانند از خودشان دفاع کنند!» در ماههای محرم و صفر در خانه‌اش را برای جمع شدن جوانان باز می‌کند و هواداران در آنجا این امکان را می‌یابند تا کتابهای سازمان را بخوانند و مراسم جمعی اجرا کنند. در این میان عده‌یی مادر را مورد سرزنش قرار می‌دهند که «از خانه و خانواده خود غافل شده!» غافل که مادر تازه راه خود را یافته است و هیچ ملامتی رخنه‌‌یی در عزم او به وجود نمی‌آورد.

بالاخره انقلاب پیروز می‌شود و صف‌بندیهای جدید شکل می‌گیرد. با ربودن رهبری انقلاب توسط خمینی جدی‌ترین صف‌بندی بین ارتجاع است و انقلاب. و مجاهدین در دفاع از شرف آرمانی خود در برابر سارق بزرگ آزادی صف‌آرایی می‌کنند. فرصت طلبانى  که تا دیروز مادر را در مبارزه با شاه مورد شماتت قرار می‌دادند این بار در کسوت «پاسدار و آخوند و کمیته‌چی» و «سینه چاکان ولایت سفیانی خمینی» به رویارویی با کسانی می‌پردازند از آرمان خود در زیر شکنجه‌ها و سیاه چالهای رژیم شاه حراست کرده‌اند.

مادر با هوشیاری شگفت‌انگیزی موضع خود را می‌گیرد. نام‌نویسی او در صف انقلاب و مجاهدین است. در همان روزهای اول پیروزی به اتفاق 5فرزند، و اغلب اعضای فامیل خود به راه‌اندازی مقر مجاهدین، که دفتر سازمان پیشاهنگی بود، همت می‌گمارد. دفتر با کوشش هواداران سازمان ترمیم و بازسازی می‌شود. بالاخره روز افتتاح دفتر مجاهدین فرا می‌رسد و سردار خیابانی به اتفاق خواهر مجاهد سهیلا صادق به زنجان سفر می‌کنند. مادر برای اولین بار سردار خیابانی را می‌بیند و به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرد. در سفر دیگر سردار به آنجا، مادر دوباره با وی دیدار می‌کند و سردار برای مادر چند بیت شعر ترکی می‌خواند و به این ترتیب رشته‌های پیوند مادر با سازمان هرچه بیشتر مستحکم می‌شود.

 

فعالیتهای مادر در فاز سیاسی و نظامی

با پیروزی انقلاب و گشوده شدن دفتر مجاهدین در زنجان فعالیتهای مادر اوج می‌گیرد. او همراه با میلیشیاهای جوان در فروش و پخش نشریه مجاهد و رساندن آن به دورترین نقاط شهر فعال بود. در دفتر نیز دمی آرام نداشت و همیشه در کارهای پشتیبانی و صنفی و جمع‌آوری کمک مالی به سازمان پیشقدم بود. به هنگام تهاجم چماقداران، در دفاع از دفتر مجاهدین، مادر همیشه در صف اول مقاومت حضور داشت. یکبار در جریان حمله چماقداران به یکی از کتابفروشی‌های سازمان به تنهایی به مقابله با آنان می‌پردازد و با افشاگری علیه مهاجمان، آنان را وادار به فرار می‌کند. یکی دیگر از مسئولیتهای مادر بردن خط و خطوط سازمان به داخل زندان بود. او با زیرکی و شجاعت و محملهای مختلف وارد زندان می‌شد و اخبار آنجا را به بیرون منتقل می‌کرد.
در سال59 تعداد زیادی از هواداران در شهرهای مختلف دستگیر و زندانی می‌شوند. موضوع شکنجه در زندانها ورد زبانها می‌افتد. رژیمی‌ها در زنجان می‌گویند در این‌جا ما کسی را شکنجه نمی‌کنیم! و این ادعا دروغ است. می‌توانید یک هیأتی برای تحقیق به زندان بفرستید. سازمان مادر را معرفی می‌کند تا برود با زندانیها صحبت کند. رژیمی‌ها مادر را می‌شناسند. می‌گویند: این خودش مجاهد است. و اجازه نمی‌دهند او برای بازدید از زندانها برود.
دوره‌یی که به فاز سیاسی معروف است گذشت. رژیم شروع به اعدام بی‌محابای مجاهدین کرد. مادر با عزمی راسخ‌تر از گذشته به مبارزه‌اش ادامه داد. او از این دوران خاطرات بسیاری داشت که گاه تعریف می‌کرد. به‌ویژه یاد مجاهدینی را گرامی می‌داشت که در جریان مبارزه علیه ارتجاع به‌شهادت رسیده بودند. مجاهد شهید جعفر تحریرچی، که مسئول تشکیلاتی مادر بود، یکی از این مجاهدین است. او اهل تبریز بود ولی در زنجان دستگیر و اعدام شد. مادر برای جعفر خانه مخفی گرفته بود و وقتی او دستگیر شد مأموریت پیدا کرد تا خانه او را تخلیه کند. این تخلیه از ساعت 8صبح تا 4بعدازظهر به درازا کشیده می‌شود. مادر برای جلب اطمینان صاحبخانه 8ساعت تمام پیاده روی کرده بود. و زمانی که به خانه خودش باز می‌گردد با افتخار از زیر چادرش یک «G3» بیرون می‌آورد و به همرزمان جعفر می‌رساند. معلوم می‌شود در تمام این ساعتهای مادر سلاح را بردوش و زیر چادر خود داشته است. در آن روزهای حساس مأموریتهایی که مادر انجام می‌دهد خطرناک است به‌طوری که گاه نمی‌تواند به خانه خودش بازگردد. و شب را در خانه‌های مخفی فرزندان مجاهد خودش سپری می‌کند.

 

دستگیری مادر و دوران سه ساله زندان

فعالیتهای شبانه روزی مادر بالاخره منجر به دستگیری او در سال1361 می‌شود. دستگیری با شکنجه بلافاصله همراه است. شرح آن چه که در زندان بر مادر رفته مشکل و تا حدی غیرقابل نوشتن است. به درستی معلوم نیست بر او چه رفته. خودش هم در این باره کم گفته است. اما از ذکر خاطرات پراکنده‌اش معلوم می‌شود که فشار زیادی به او آورده بودند. مثلاً یکبار گفته بود: «در یک نوبت که من را برای شلاق زدن برده بودند، اصلاً نگاه نمی‌کردند به کجا می‌زنند. شلاقی که به سرم می‌زدند کج شد و به دماغم خورد. دماغم شکست و خون آمد. ترسیدم که ممکن است زیر شکنجه دوام نیاورم و حرف بزنم. در داخل سلول به فکر خودکشی افتادم. دیدم یک پریز برق هست. آن را کندم دستم را زدم به سیمهای برق. ولی از شانس من برق نداشت و موفق نشدم!»

یکبار از او درباره شکنجه‌های زندان می‌پرسند و او می‌گوید: روزی من را برای شلاق زدن برده بودند. خود دادستان، به نام حیدرزاده، شلاق را می‌زد. به‌حالت دمرو بودم و شلاق را به پشتم می‌زدند. دردم گرفته بود و داد و بیداد می‌کردم. یکباره صدای فریادهای نفر دیگری را شنیدم. در همان نزدیکی او را هم می‌زدند. با خودم گفتم باید ساکت باشم تا آن نفری که شلاق می‌خورد تحملش را بالا ببرد و داد و بیداد نکند. همین طور هم شد. وقتی من ساکت شدم، آن نفر هم ساکت شد». بعدها مشخص می‌شود آن فرد که کنار دست مادر شکنجه می‌شد فرزند او، ابوالفضل، بوده است. ولی مادر و فرزند خبر نداشتند که کنار هم، در یک اتاق، شکنجه می‌شده‌اند. تلخ‌ترین خاطرات مادر از زندان درباره خواهران زندانی بود می‌گفت: «تحمل هر چیزی را داشتم جز شنیدن داد و فریاد خواهران زندانی در راهروی زندان شلاق می‌خوردند. بعد از شلاق خوردن هرکدامشان به سراغشان می‌رفتم و روی زخمهایشان پماد می‌زدم. با این‌که می‌دانستم توابها همه را گزارش می‌کنند ولی برایم اهمیت نداشت». به این ترتیب مادر در زندان تکیه‌گاه محکمی برای خواهران زندانی بود و فشار و شکنجه هم مانع از عشق ورزیدن او به فرزندانش نمی‌شد.

بالاخره دوران زندان، بعد از سه سال، یعنی در سال1364، به پایان می‌رسد. مادر با سرفرازی و تحمل شکنجه‌های بسیار آزاد می‌شود. هنگام آزادی تهدیدش می‌کنند ولی او بی‌واهمه، و بلافاصله، فعالیتهایش را آغاز می‌کند. وصل هواداران قطع ارتباط شده نخستین کار او است. خانه‌اش کانال مطمئن برای وصل نفرات به سازمان می‌گردد. نفرات متعددی به او مراجعه کرده و از طریق او به سازمان وصل شده و بعد به ارتش آزادیبخش آمده‌اند. میزان اعتماد به او حیرت‌انگیز بود. هرکس، هرکجا قطع می‌شد و یا خواهان ارتباط بود به «باجی» مراجعه می‌کرد.

در سال1368 پسر بزرگ (ابوالفتح) را راهی ارتش آزادیبخش می‌کند. این اقدام برای فرزند دیگر (ابوالفضل) خالی از خطر نیست. ابوالفضل از مجاهدین شناخته شده شهر است. در زمان شاه زندان و بعد از انقلاب هم از مسئولان تشکیلات هواداران در زنجان بوده است. مهمتر این‌که حدود سه سال هم در زندان رژیم بوده و برای عناصر اطلاعاتی رژیم کاملاً شناخته شده است. لذا خطر دستگیری مجدد و حتی اعدام او هست. با وجود این مادر خطر را می‌پذیرد. تصمیم بر این بود که در زمان مناسب ابوالفضل نیز راهی ارتش آزادیبخش شود. اما همان‌طور که پیش‌بینی می‌شد دو ماه بعد از پیوستن ابوالفتح، ابوالفضل را دستگیر و در خرداد 1370 اعدام می‌کنند.

«باجی» البته ابوسعید ابوالخیر را نمی‌شناخت. ولی باید مطمئن بود که وقتی خبر شهادت فرزند را شنید گفته است: «ما کشته عشقیم و جهان مسلخ ماست». او برای جوان خود هرگز نگریست. گفت نمی‌خواهم کاری کنم که دشمن شاد شود! مزدوران هم به تلافی جسد ابوالفضل را به مادر تحویل ندادند. بعد از مراجعات متعدد بالاخره آدرسی می‌دهند. اما او حتی اندکی هم به آخوندها اعتماد نداشت. از کجا می‌توانست باور کند که محل دفن فرزندش همان جایی است که گفته‌اند؟ شبانه به گورستان می‌رود تا با نبش قبر، فرزند اعدام شده خود را شناسایی کند. مادر شب دردناک خود را چنین تعریف کرده است: «می‌دانستم میت را به سمت قبله دفن می‌کنند. بر همین اساس از قسمت سر قبر شروع به کندن کردم. وقتی به جسد رسیدم به جای «سر»، «پا» ی جسدی را یافتم. آن هم نه دو پا که چهار پا! فهمیدم دو جسد را در یک گور دفن کرده‌اند». مادر مجدداً شروع به کندن گور از سمت دیگر می‌کند. آن چه در آن لحظات بر مادر گذشته است معلوم نیست. تصور صحنه مادری جوان از دست داده که در تاریکی گورستان به جستجوی مزار فرزند شهید خود رفته است هر انسانی را تکان می‌دهد. اما باجی ما تنها مادر ابوالفضل نبود. مادر همه مجاهدین است. نفر دوم ناشناس، هم که کنار ابوالفضل به خاک سپرده بودند، فرزند او است. با تأثر می‌گفت: «موهایش بور بود و پارچه‌یی به طول و عرض تقریباً 30 در30 سانتیمتر بالای سرش بود. روی پارچه عدد «2» را نوشته بودند». مادر آن را برداشته و از آن پس همیشه همراه خودش داشت. در سالهای بعد، وقتی هم که به اشرف می‌رود، آن را با خود برده و به موزه شهیدان تحویل می‌دهد.

از آن پس گورستان شهر هر پنجشنبه میعادگاه مادر و خانواده‌های شهدا است. این میعاد تنها یک عزاداری برای شهیدان نیست. علاوه بر افشاگری علیه خمینی موجب یک همبستگی قوی بین آنان است. او در این مرحله به راستی تکیه‌گاه دیگر مادرانی بود که فرزند، یا فرزندانی، را از دست داده بودند.

مبارزه بی‌امان مادر شناخت عمیقی از ریاکاریهای کل نظام آخوندی به او داده بود. سالهای زندان و داغ و دوری را با تمام وجود لمس کرده بود و بیشتر از همه از کسانی نفرت داشت که با عوامفریبی می‌خواستند مردم را مجدداً فریب دهند. این هوشیاری انقلابی در جریان توطئه وزارت اطلاعات نشان داده می‌شود. آنجا که مأموران اطلاعاتی رژیم در کسوت «انجمن نجات» به مادر مراجعه می‌کنند و ریاکارانه به مادر می‌گویند: «آمده‌ایم از شما حلالیت بطلبیم! پسر شما اشتباه اعدام شده و نباید اعدام می‌شد! شما هم بایستی گذشت داشته باشید!» مادر با نفرت می‌گفت: «یک جلد قرآن و تابلویی که رویش آیه قرآن نوشته شده بود را آورده و می‌گفتند از طرف (رهبری) خامنه‌ای است. الآن شرایط عوض شده است» بعد هم نیت پلید خود را عیان می‌کنند. به مادر می‌گویند فرزندش که در ارتش آزادیبخش است در «امان» است و هرگاه که تماس گرفت و یا وارد ایران شد تلفنی به مأموران اطلاعاتی خبر دهد! و اطمینان می‌دهند که «ما فقط چند سؤال از او داریم و دو سه روز نزد ما در قرنطینه می‌ماند و دیگر کاری با او نخواهیم داشت!». پاسخ مادر قاطع و روشن بود: «یعنی فرزندم را به شما تحویل دهم که او را هم اعدام کنید؟ مگر ابوالفضل چه کار کرده بود که اعدامش کردید؟ پسرم را، که با سختی‌های بسیار بزرگ کرده بودم و هیچ تقصیری هم نداشت، اعدام کرده‌اید حالا می‌گویید شما را ببخشم؟ و دومین فرزندم را هم تحویل شما دهم؟ اگر راست می‌گویید کسانی را که حکم اعدام ابوالفضل را صادر کردند محاکمه کنید تا به زبان بیاورند چرا اعدامش کرده‌اند؟ دادگاه ما در آخرت است و باشد برای آن روز که باید جواب بدهید».

در بیغوله ها با غولها و گولها!
در گندزاران با گرازان
یکصد، یا که یک‌هزار سال
همخانه می‌شوم با مارها
از نعش مردگان می‌خورم
اما دریغ که باشم،
حتی یک نفس
بر سفره سور
همنفس با شما ای بدتر از غولها و گولها!
 

آمدن به اشرف و بازگشت به ایران

مادر سالهای تنهایی خود را به تلخی سپری می‌کند. تا این‌که در سال1382 جنگ آمریکا و عراق در می‌گیرد. دولت وقت عراق سقوط می‌کند و راه باز می‌شود تا بسیاری از خانواده‌ها به اشرف بروند. مادر هم خود را به اشرف می‌رساند.

داستان این سفر خود حکایتی است که مادر فقط با عشق رسیدن به مجاهدین و اشرف می‌توانست خطراتش را بپذیرد. او راه را بلد نبود. اما راه خود به او می‌گوید «چون باید رفت». به مهران می‌روند و از آنجا شبانه به کوه و کمر می‌زنند. بعد از مقدار زیادی راهپیمایی مادر از ارتفاعی برزمین می‌افتد و پایش می‌شکند. ولی بدون این‌که به کسی چیزی بگوید راه را ادامه می‌دهد. مرز را رد می‌کنند و بعد از سه روز خود را به اشرف می‌رسانند.

در اشرف متوجه شکستگی پای مادر می‌شوند. پا به‌شدت متورم شده و وضعیت خطرناکی پیدا کرده بود. از او می‌پرسند این همه روز درد پا اذیتت نمی‌کرد؟ و مادر پاسخی می‌دهد که فقط از کسانی مانند او برمی‌آید: «عشق دیدار شما آن چنان در دلم بود که هیچ دردی را حس نمی‌کردم».

مجنون تو کوه را زصحرا نشناخت
دیوانه عشق تو سر از پا نشناخت
هرکس به تو ره یافت زخود گم گردید
آن کس که ترا شناخت خود را نشناخت
دیدارها در اشرف شروع می‌شود. مادر از شادی دیدن مجاهدینی که از قبل می‌شناخت سر از پا نمی‌شناسد. مخصوصاً دیدن مجاهدین همشهری، که قبلاً به خانه‌اش رفت و آمد داشتند، او را بسیار خوشحال می‌کند. زمانی که آنها را می‌دید اشک از چشمانش جاری می‌شد. مادرانه می‌بوسیدشان و از هر یک خاطره‌ای نقل می‌کرد.

دو هفته در اشرف به‌سر می‌برد و بعد به ایران برمی‌گردد. با توجه به سن و سالش هیچ‌کس با او بر سر ماندن در اشرف حرفی نمی‌زند. اما واقعیت این بود که مادر را بعد از دیدن اشرف نمی‌شد مهار کرد. حوادث بعدی نشان می‌دهد که مادر بعد از بازگشت از اشرف حتی یک لحظه از بازآمدن دوباره غافل نبود. سفر او به اشرف برای بسیاری از آشنایان و هواداران حکم یک راهگشایی را پیدا می‌کند. بسیاری به سمت اشرف روانه می‌شوند. حتی برخی از آنان در اشرف باقی می‌مانند و به‌عنوان یک رزمنده کسوت مجاهدی به تن می‌کنند. در ایران نیز مادر سرپلی بود برای همه کسانی که می‌خواستند یا به اشرف بروند یا به سازمان وصل شوند. و این نمی‌توانست از چشم وزارت اطلاعات و جاسوسانش مخفی بماند. مادر را احضار می‌کنند و به او می‌گویند: «ما می‌دانیم شما به اشرف می‌روید. خوب چرا با قاچاقچی می‌روید؟ بیایید با کاروانهایی که خانواده‌ها می‌روند بروید!» پاسخ مادر دندان‌شکن است: «وقتی خودمان می‌توانیم برویم چرا بیاییم با شما برویم؟ بله من رفته‌ام و باز هم می‌رویم، هیچ‌کس هم نمی‌تواند جلومان را بگیرد!» این قبیل جسارتها وزارت اطلاعات آخوندی را به‌معنای واقعی مستأصل می‌کند. تنها کاری که از دستشان برمی‌آید فرستادن نفرات و جاسوسان خودشان به دیدبانی خانه مادر و آزار و ایذای او است. مزدوران به‌صورت علنی از پشت بامهای همسایه‌ها خانه مادر را زیر نظر می‌گیرند و برای مادر و مراجعان مزاحمت ایجاد می‌کنند.

 

بازگشت همیشگی به اشرف

فشارهای رذیلانه وزارت اطلاعات آخوندی آن چنان بالا می‌گیرد که تصمیم بر این می‌شود که او را برای همیشه به اشرف دعوت کنند. مادر بدون لحظه‌ای تردید، و با شوق بسیار، استقبال می‌کند. در کمتر از چند ماه به اتفاق دو دختر و یک پسر دیگرش، دست شسته از هر آنچه که دارد، راهی اشرف می‌شوند.

زندگی جدید مادر در اشرف شروع می‌شود. او دلشاد و سرفراز همیشه می‌گفت: «الان دیگر هیچ غصه‌ای ندارم، چون پیش مجاهدین هستم». اولین کار او شروع آموزش زبان فارسی است. زیرا که تا پیش از این حتی یک کلمه فارسی نمی‌دانست.
 
مادر فاطمه در حال شعار دادن
 
با وجود این لطیف‌ترین احساسات خود را به زبان ترکی به‌صورت شعرهایی که خود می‌سرود بیان می‌کند:
اشرفین یول لاری آهنربادی: (راههای اشرف مانند آهنرباست)

اشرفده اولانلار، دیی‌لر وطن بورادی: (هر کسی در اشرف است می‌گوید وطن همین جاست)

رهبریمیزین ذکری خدادی: (ذکر رهبرمان خداست)
ارتشین کمکی شیر خدادی: (یاور ارتشمان شیر خداست)
ارتش گلیر یانی یانی: (ارتش می‌آید ستون به ستون)
سمت توتوبدی هر یانه: (همه جا را ارتش پر کرده)
آز قالبدی ایشالا، مریم آلا ایرانی: (کم مانده، مریم ایران را بگیرد)

ارتش آل اله اسلحه: (ارتش سلاح به دست بگیر)
سالین رژیمه ولوله: (به جان رژیم ولوله بیندازید)
مریم ایرانه تز گله: (تا مریم زودتر به ایران بیاید)
ارتش، بجنگه بـجنگه: (ارتش، می‌جنگد می‌جنگد)
بالا، بجنگه بجنگه: (فرزندم، می‌جنگد می‌جنگد)
این که مادر «فاطمه عباسی» شعر هم بگوید و یا شعرهای ترکی دیگران را بخواند قبل از هر چیز نشانه‌ای از شکوفایی زنی است که سر از خرابه‌های سرکوب و اختناق برکشیده و در آسمانی دیگر بالیده است.

شکوفایی احساسات عمیق انسانی و پایبندی به ارزشهای پایه‌یی مجاهدین از جمله صفاتی است که می‌توان در لحظه لحظه زندگی مادر مشاهده کرد. او با وجود کبر سن، و همچنین با وجود شکستگی پایش که مانع راه رفتن آسوده‌اش بود، همیشه می‌گفت نمی‌توانم بیکار باشم. فعالانه در کارهای صنفی و پشتیبانی شرکت می‌کند و در همه صحنه‌ها پابه پای فرزندان مجاهد خود به پیش می‌تازد.

مادر در دوران پایداری اشرف سختی‌های بسیاری تحمل می‌کند. یکی از آنها دورانی است که مزدوران 360بلندگو در اطراف اشرف نصب کرده بودند. مخصوصاً با بلندگوهایی که در ضلع جنوب اشرف و نزدیک مقر خواهران بود لجن‌پراکنی از حد گذرانده می‌شود. تحمل این میزان وقاحت برای مادر به قدری سخت بود که بارها چوبی به دست می‌گیرد تا به مقابله با مزدوران برود. فرزند مجاهدش نوشته است: «روزی که مزدوران به ضلع جنوب اشرف حمله کردند و می‌خواستند سیاج را پاره کنند، همه رفته بودیم آنجا. در صحنه توفان بود و خاک. آدم نمی‌توانست چشمش را باز نگه دارد. دیدم مادرم به تنهایی کنار خاکریز نشسته. گفتم مادر تو برای چی آمده‌یی؟ اذیت می‌شوی. گفت مگر می‌شود شما و همه بچه‌ها از کوچک و بزرگ بیایند و من نیایم؟» سلامت این همه انگیزه والای مجاهدی زمانی به اوج خود می‌رسد که به او رسماً ابلاغ «عضویت مجاهدین» می‌کنند. مادر به قدری خود را صاحبخانه می‌داند که می‌گوید: این سازمان همه چیز من است!
 

رفتن از اشرف به لیبرتی

روزهای مادر در کنار فرزندان مجاهدش در اشرف می‌گذرد. با این‌که به‌لحاظ جسمی تحرک سابق را ندارد اما هم‌چنان استوار و مقاوم است. بالاخره روز ترک اشرف و رفتن به لیبرتی فرا می‌رسد و مادر با بزرگواری همیشگی‌اش می‌گوید: «حتماً خیری در کار هست که می‌رویم» و در سری دوم مجاهدین به آنجا می‌رود. فرزندانش در سریهای بعدی به او می‌پیوندند. ایادی کوبلر به خیال این‌که مادر در لیبرتی تسلیم خواهد شد به او پیشنهاد رفتن به خارج را می‌کنند. اما مادر با قاطعیت در برابر آنها می‌ایستد و می‌گوید: «من هیچ جا نمی‌روم یا اشرف یا لیبرتی والسلام!» بعد هم به اعتراض دست به تهاجم می‌زند و از آنان سؤال می‌کند: «چرا سلاح بچه‌های ما را گرفتید و الآن هم تحویل نمی‌دهید؟» زمانی هم که خبر آمدن فرزندانش به لیبرتی را می‌شنود بلافاصله به دیدار آنان می‌شتابد و از خیانت و فریبکاری کوبلر می‌گوید و سفارش می‌کند تا در برابر سیاست خائنانه آنها بایستند.

در لیبرتی شرایط جدیدی حاکم است. مادر هم، مثل همه مجاهدین، برای خودش تعهد می‌گذارد تا به آخر در حفظ شرف مجاهدی خود بکوشد. با وجود شرایط ضدبشری تحمیل شده به لیبرتی مادر هر روز پرشورتر از گذشته به آینده سازمان دل می‌بندد. زمانی که شورای مرکزی سازمان اعلام می‌شود با طمأنینة خاص خود می‌گوید: «در زمانی که آخوندها به جان هم افتاده‌اند و همدیگر را پاره می‌کنند و دارند نابود می‌شوند، مجاهدین با انتخاب شورای مرکزی یک موشک به قلب رژیم پرتاب می‌کنند». این روشن‌بینی مقدور نبود جز در پرتو عشقی بی‌شائبه و قلبی پاک که مادر سرشار از آنها بود.

بالاخره در پرتو مقاومتهای مجاهدین در لیبرتی زمانی رسید که رژیم و کوبلر و همه اضداد مجاهدین تیر خود را در سنگ نشسته دیدند. مجاهدین از یک قتلگاه یک پیروزی درخشان بین‌المللی ساختند و «شوره‌زار کوبلر» تبدیل به «باغ مریم» شد! این است که فاز جدید توطئه با موشکبارانها آغاز می‌شود. این آغاز قبل از هر چیز نشانه پیروزی مجاهدین و شکست تمام توطئه‌های قبلی بود. در موشک‌باران دوم مادر هنگام رفتن به سنگر، به‌خاطر شکستگی قبلی پایش، نمی‌تواند تعادلش را حفظ کند و به زمین می‌افتد. موشک به 20 ـ 30 متری او می‌خورد. در حالی که موج انفجار، شیشه‌ها و در بنگالها را کنده است نقش برزمین شدن مادر باعث می‌شود که موشک به او اصابت نکند.

اما نه محاصره، و نه موشکباران، ذره‌یی در عزم راسخ او بر پایداری تأثیر ندارد. نقل می‌کنند تنها موردی که مادر ناراحت و افسرده شد هنگامی بود که به او گفتند باید به آلبانی برود. مادر، به علت بیماری، در لیست اولین نفرات اعزامی بود. ولی او نمی‌پذیرد و با اصرار می‌گوید: «می‌خواهم همین جا باشم. از موشک‌باران و حمله و محاصره هم ترسی ندارم. می‌خواهم هر اتفاقی برای همه می‌افتد برای من هم بیفتد». و با چشمانی اشکبار اضافه می‌کند: «باور کنید اگر از شما دور شوم دق می‌کنم». درست به همین دلیل انتقال مادر به عقب می‌افتد.

در شهریور94 بیماری مادر شدت می‌یابد. دیگر نمی‌تواند غذا بخورد. پزشکان مجاهدین به‌رغم امکانات بسیار اندکشان پیوسته او را تحت نظر و معاینه قرار می‌دهند. سرانجام معلوم می‌شود سرطان پانکراس، از نوع بدخیم، دارد. به بیمارستان منتقل می‌شود. پزشکان عراقی می‌گویند رشد غده سرطانی سریع است و مادر بیش از دو ماه نمی‌تواند مقاومت کند. کار به جایی می‌رسد که حتی نمی‌تواند جابه‌جا شود. مادر این پروسه را نیز به یکی دیگر از فرازهای مقاومت و پایداری تبدیل می‌کند. هرچه بیماری تشدید می‌شود سرزنده‌تر می‌شود. هیچ چیز نمی‌تواند این «زن مجاهد» را از شادی و امید و عزم راسخ برای نبرد باز دارد. برای مجاهدینی که به ملاقاتش می‌آیند خاطرات فاز سیاسی و نظامی را تعریف می‌کند و برایشان شعر می‌خواند. مادر ترانه ترکی «آیرلیق» (به‌معنی دوری) را که بسیار دوست می‌داشت. آن را می‌خواند و هربار برای برادر مسعود دعا می‌کرد. او همیشه شکرگزار بود و فقط می‌گفت: «دلم برای بچه‌ها تنگ می‌شود چون این‌جا مثل مقر شلوغ نیست». از سوی دیگر سازمان رساندن او به خارج را در دستور قرار می‌دهد. فرزندش نوشته است: «سازمان هرکاری از دستش آمد کرد که او را به آلبانی بفرستد. ولی پزشک کمیساریا اوکی نکرد که او سوار هواپیما شود. وقتی به مادر گفتم با خوشحالی گفت الحمدلله خوب شد!»

فرزند دیگرش نوشته است: «در آخرین روزها وقتی به دیدارش رفتم داستان حرکت امام حسین و جریان عاشورا را برایش گفتم. او هم شروع کرد به تعریف از حماسه‌های حضرت زینب. می‌دانستم چند روز بیشتر نمی‌توانم او را ببینم. صورتش را بوسیدم و.»..

بالاخره موشک‌باران لیبرتی در 7آبان توسط رژیم به‌وقوع می‌پیوندد. این بار «مدعی» عزم کرده بود «که از بیخ برکند ریشه ما» و غافل که «خدا هست در اندیشه ما». آتشباری سنگین با موشکهای تقویت شده لیبرتی را به آتش می‌کشد و مجاهدین «ابراهیم» وار از آتش نمرودی خامنه‌ای با حداقل خسارت جانی عبور می‌کنند. مادر با فداکاری دو دختر مجاهدش، که نمی‌توانستند حتی او را جا به جا کنند، زنده می‌ماند. اما بر اثر شوک ناشی از انفجار موشکها قدرت تکلم خودش را هم از دست می‌دهد و عاقبت در روز 12آبان94 به کاروان شهیدان مجاهد خلق می‌پیوندد.

اما رذالت مزدوران رژیمی در دولت عراق حتی بعد از مرگ مادر خاتمه نمی‌یابد. جسد مادر را برای صدور جواز دفن می‌برند. مزدوران باند فالح فیاض با رذالت تمام جسد را گروگان می‌گیرند و تا اواسط دی ماه اجازه دفن را صادر نمی‌کنند. عاقبت مادر به آرزوی دیرینه خود می‌رسد و همراه با مجاهدین شهید شده در جریان موشک‌باران در مقبره محمد سکران در حسینیه بغداد دفن می‌شود.

 
در متون عرفانی آمده است «عشق است که طالب را به مطلوب می‌رساند» و نوشته‌اند اگر کسی «منازل و مراتب عاشقان بشناسد و خود را به عشق تسلیم کند» «بعد از آن عجایب بیند.».. باجی در واقع تسلیم عشق به مجاهدین شد و عجایبی دید که با مشق و درس و جزوه و کتاب آموختنی نیست. او «به جانبی متعلق شد و از هزار برست»

به این ترتیب با شناخت مادر فاطمه عباسی ما به راستی با انسانی نو روبه‌رو می‌شویم. انسانی که هم مادر است، و هم زن و هم مجاهد. یعنی نباید هیچ‌یک از ابعاد «وجود» ی او را نادیده گرفت. وقتی از او می‌شنویم ابتدا با یک مادر مواجهیم. مادری با زلال‌ترین عواطف مادری. اما در واقع، و ضمنا، از یک زن مجاهد خلق حرف می‌زنیم. زنی که ذره به ذره وجود تازه خود را خودش ساخته است. هیچ مانعی را در مسیر رهایی خود به‌رسمیت نشناخته و علیه تمام «تابو» های مرسوم اجتماعی و تاریخی شوریده است. و شگفتا که انسان چه توانایی عظیمی برای ساختن خود و تغییر جهانی که می‌خواهد، و یا نمی‌خواهد، دارد. از همین رو درباره شأن و مرتبتش باید از زبانهای متعدد شنید و آموخت. ما در این‌جا از زبان تنی چند، آن هم به‌صورت ناقص، «باجی» را خواندیم. بی‌تردید هستند دیگرانی که خاطرات و آموزشهای بیشتری از این زن دلیر مجاهد خلق دارند. باید این شناخت را تبدیل به یک مسئولیت کرد. یعنی که برای او باید «ترانه نو» یی بسرائیم:
ای اسم جلیل عشق!
من نام یافته‌ام
وقتی ترا بر دار خواندم.
و دیگر هراسی نیست هرگز
از این‌که به دور از تو
بر باد روم.
https://www.mojahedin.org/news/174609/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87%D9%B4-%D9%86%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88-%DB%8C%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D9%87%D8%AF-%D9%81%D8%A7%D8%B7%D9%85%D9%87-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3%DB%8C